سۇراۋ: قانداي ورىندار جۇمىس ۇستىندە جارالانعانداردى قامسىزداندىرۋعا ءسوزسىز قاتىناسۋى كەرەك؟ اقى تاپسىرۋ ولشەمى نە؟
جاۋاپ: ٴۇرىمجىنىڭ اكىمشىلىك وڭىرىندەگى ٴتۇرلى كاسىپورىن، ٴىس ورىندارى، قوعامدىق توپتار، حالىق باسقارۋىنداعى كاسىپورىنعا جاتپايتىن ورىندار، سونداي - اق جۇمىسشى جالداعان جەكەشە ونەركاسىپ - ساۋدا ورىندارى بارلىق جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەر ٴۇشىن جۇمىس ۇستىندە جارالانعانداردى قامسىزداندىرۋ قاراجاتىن ۋاعىندا تولىق تاپسىرۋى كەرەك، بۇل ادام ىستەتۋشى ورىننىڭ زاڭدىق بورىشى، سونداي - اق جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردىڭ مامىلەدەن يگىلىكتەنۋىنىڭ العى شارتى.
اقى تاپسىرۋ جاعىندا، جۇمىس ۇستىندە جارالانعانداردى قامسىزداندىرۋ كاسىپتىك حاۋىپ - قاتەرگە قاراي سەگىز دارەجەگە بولىنەدى، قاراجاتتى جۇمىس ورنى بۇكىلدەي كوتەرەدى، جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردىڭ جەكە ٴوزى اقى تاپسىرمايدى. قۇرىلىس سالاسىنداعى جۇمىسشىلاردىڭ جىلجىمالىلىعى زور بولۋ ەرەكشەلىگىنە باعىتتاي وتىرىپ، نىسانعا قاراي قامسىزداندىرۋعا قاتىناسۋدى جولعا قويدى: قۇرىلىستى جالپىلاي مەردىگەرلىككە الۋشى ورىن جۇمىس باستاۋدان بۇرىن، قۇرىلىستىڭ جالپى باعاسىنىڭ 10000/10ى بويىنشا ٴبىر جولدا اقى تاپسىرادى، تىزىمگە الدىرعان جۇمىسكەرلەر قامسىزداندىرۋعا قاتىناسقان مەزگىلدە جۇمىس ۇستىندە جارالانعانداردى قامسىزداندىرۋ قامتاماسىزداندىرۋىنان يگىلىكتەنەدى.
سۇراۋ: قانداي جاعدايلاردى جۇمىس ۇستىندە جارالانۋ دەپ تۇراقتاندىرۋعا بولادى؟ جولداعاندا نەلەرگە كوڭىل ٴبولۋ كەرەك؟
جۇمىس ۇستىندە جارالاندى دەپ تۇراقتاندىرۋ مىناداي 7 ٴتۇرلى بولادى: جۇمىس ۋاقىتى جانە جۇمىس ورنىندا جۇمىس سەبەبىنەن شىرعالاڭعا ۇشىراپ زاقىمدالۋ؛ جۇمىس ۋاقىتىنىڭ الدى - ارتىندا جۇمىس ورنىندا جۇمىسقا قاتىستى دايىندىق نەمەسە سوڭعى جۇمىستى ىستەۋ بارىسىندا شىرعالاڭعا ۇشىراپ زاقىمدالۋ؛ جۇمىس ۋاقىتى مەن جۇمىس ورنىندا قىزمەت مىندەتىن وتەۋ بارىسىندا زورلىقتى كۇشكە ۇشىراۋ سياقتى كەزدەيسوق زاقىمدالۋ؛ كاسىپتىك اۋرۋعا دۋشار بولۋ؛ جۇمىسقا بارا جاتقان، جۇمىستان قايتقان جولدا ٴوز جاۋاپكەرلىگى بولماعان جاعدايداعى قاتىناس شىرعالاڭى نەمەسە قالا رەليستى قاتىناسى، كەمە جولاۋشىلارى قاتىناسى، پويەز قاتىناسى شىرعالاڭىندا زاقىمدالۋ؛ زاڭداردا، اكىمشىلىك زاڭ - ەرەجەلەردە جۇمىس ۇستىندە جارالانعان دەپ تۇراقتاندىرۋ كەرەك دەپ بەلگىلەنگەن باسقا دا جاعدايلار.
جۇمىس ۇستىندە جارالانۋمەن ۇقساس كەلەتىن مىناداي ٴۇش ٴتۇرلى جاعداي بار: جۇمىس ۋاقتى جانە جۇمىس ورنىندا توسىننان اۋىرىپ ٴولىپ كەتۋ نەمەسە 48 ساعات ىشىندە قۇتقارۋ ٴونىم بەرمەي ٴولىپ كەتۋ؛ قاۋىپتەن اراشالاۋ، اپاتتان قۇتقارۋ قاتارلى مەملەكەتتىڭ مۇددەسىن قورعاۋ، الەۋمەتتىڭ مۇددەسىن قورعاۋ قيمىلىندا زاقىمدالۋ؛ جۇمىسشى - قىزمەتشىلەر ىلگەرىدە اسكەري مىندەت وتەگەن كەزىندە سوعىس سەبەبىنەن، ۇكىمەت ٴىسى سەبەبىنەن جارالانىپ مۇگەدەك بولعان، ”جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ مۇگەدەك اسكەر كۋالىگىن“ العان، ال ادام ىستەتۋشى ورىنعا بارعاننان كەيىن كونە جاراقاتى قايتا قوزعالعاندار.
جۇمىسشى - قىزمەتشىلەر شىرعالاڭ تۋىلىپ جارالانعاننان كەيىن، جۇمىس ۇستىندە جارالانعاندىعىن دەر كەزىندە جولداۋى، جولداۋ ۋاقىتىن كەشەۋىلدەتىپ، مامىلەدەن يگىلىكتەنۋگە ىقپال جەتكىزۋدەن ساقتانۋى كەرەك.
سۇراۋ: جۇمىس ۇستىندە جارالانعانداردى قامسىزداندىرۋ مامىلەسىن كىم كوتەرەدى؟ ناقتى قانداي قاراجاتتاردى قامتيدى؟
جاۋاپ: ٴۇرىمجى قالاسىنىڭ جۇمىس ۇستىندە جارالانعانداردى قامسىزداندىرۋ مامىلەسىن جۇمىس ۇستىندە جارالانعانداردى قامسىزداندىرۋ قورى مەن ادام ىستەتۋشى ورىن بىرگە ۇستىنە الىپ، جان - جاقتىلى قامتاماسىزداندىرۋ جۇيەسىن قالىپتاستىردى.
جۇمىس ۇستىندە جارالانعانداردى قامسىزداندىرۋ قورىنان بەرىلەتىن قاراجات مىنالاردى قامتيدى: جۇمىس ۇستىندە جارالانعانداردى ەمدەۋ (ساۋىقتىرۋ) قاراجاتى، كومەكشى قۇرال - جابدىقتارمەن سەپتەۋ قاراجاتى، ٴبىر جولدا بەرىلەتىن مۇگەدەكتىك كومەك قاراجاتى، مۇگەدەكتىك قوسىمشا قاراجاتى، تۇرمىستىق كۇتىمدەۋ قاراجاتى، جۇمىس ۇستىندە جارالانۋدى ٴبىر جولدا ەمدەۋ كومەك قاراجاتى، جەرلەۋ كومەك قاراجاتى، تۋىستارىنا قارايلاسۋ قامقورلىق قاراجاتى، جۇمىس سەبەبىنەن قايتىس بولۋعا بايلانىستى ٴبىر جولدا بەرىلەتىن كومەك قاراجاتى، ت. ب. ەمدەۋ، ساۋىقتىرۋ، مۇگەدەك بولۋ، جۇمىس ۇستىندە قايتىس بولۋدىڭ بارلىق بارىسىن قامتيدى.
ادام ىستەتۋشى ورىن ۇستىنە الاتىن قاراجات مىنالاردى قامتيدى: جۇمىسىن توقتاتىپ، ەڭبەكاقىسىن ساقتاپ قالعان مەزگىلدەگى ەڭبەكاقى، يگىلىك مامىلەسى، 5-، 6- دارەجەلى مۇگەدەك بولعان جۇمىسشى - قىزمەتشىلەردىڭ مۇگەدەكتىك قوسىمشا قاراجاتى، مۇگەدەكتىككە بايلانىستى ءبىر جولدا بەرىلەتىن جۇمىسقا ورنالاسۋ كومەك قاراجاتى قاتارلىلاردى قامتيدى، بۇلار جۇمىس ۇستىندە جارالانعان جۇمىسشى - قىزمەتشىلەردىڭ قۇتقارۋ - ەمدەلۋ مەزگىلى مەن ساۋىققاننان كەيىنگى زاڭدى ۇقىق - مۇددەسىن قامتاماسىزداندىرادى.
سۇراۋ: جۇمىس ۇستىندە جارالانعاندارعا بەرىلەتىن مامىلەنى قالاي الۋعا بولادى؟ قانداي جولدارى بار؟
جاۋاپ: ٴۇرىمجى قالاسى ٴوتىنىش ەتۋ ٴتارتىبىن ساپالىلاندىرىپ، جەلىدە، جەلىدەن تىس قولايلى ٴبىتىرۋدى جۇزەگە اسىردى، تۇرلىشە مامىلە تۇرلىشە ارنالارمەن سايكەستى:
ٴبىر جولدا بەرىلەتىن مۇگەدەكتىك كومەك قاراجاتىن: قاتىستى ماتەريالداردى الىپ يمين سارايى ادام كۇشى بايلىعى جانە قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ قىزمەت وتەۋ رايونىنا بارىپ ناق مايداندا بىتىرۋگە بولادى؛
جۇمىس ۇستىندە جارالانۋعا بايلانىستى ٴبىر جولدا بەرىلەتىن ەمدەۋ كومەك قاراجاتىن: ”شينجياڭ جىحۇي رىنشى“ APPىندا نەمەسە ۋيشين شاعىن باعدارلاماسى جەلىسىندە ٴوتىنىش ەتۋگە بولادى؛
جۇمىس ۇستىندە جارالانۋعا بايلانىستى بالنيتساعا جاتۋ قاراجاتىنىڭ ەسەبىن: قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ كارتچكاسىمەن تىكەلەي جابۋعا بولادى، ەگەر جۇمىس ۇستىندە جارالانعاندىعى ءالى دە تۇراقتاندىرىلماسا، الدىمەن تولەپ تۇرىپ، ارتىنان توراپتا ەسەپ جابۋعا بولادى؛
كونە جاراقات قايتالاۋ جانە ساۋىقتىرۋ ءۇشىن شيپاحاناعا جاتىپ ەمدەلۋدى: ”ٴۇرىمجى قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ“ ۋيشين الەۋمەتتىك ٴنومىرى ارقىلى ٴوتىنىش كەستەسىن ٴتۇسىرىپ، جۇمىس ٴتارتىبى بويىنشا ەستەلىككە الدىرعاننان كەيىن بىتىرۋگە بولادى.
سۇراۋ: تاعى قانداي ماڭىزدى ەسكەرتۋلەر بار؟ ماسەلەگە جولىققاندا قالاي كەڭەس سۇراۋ كەرەك؟
جاۋاپ: قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ ورتالىعى مىنانى ەرەكشە ەسكەرتەدى: قامسىزداندىرۋعا قاتىناسپاعان جۇمىسشى - قىزمەتشىلەر جۇمىس ۇستىندە جارالانسا، قاتىستى مامىلەنى ادام ىستەتۋشى ورىن تولىق ۇستىنە الادى، جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردى، ٴسوز جوق، دەر كەزىندە قامسىزداندىرۋعا قاتىناستىرۋى كەرەك؛ جۇمىسشى - قىزمەتشىلەر شىرعالاڭ تۋىلىپ جارالانعاننان كەيىن، جۇمىس ۇستىندە جارالانعاندىعىن تۇراقتاندىرۋدى ەرتەرەك مالىمدەپ، مامىلەدەن يگىلىكتەنۋگە ىقپال جەتكىزۋدەن ساقتانۋى كەرەك.
بۇدان سىرت، كوپشىلىك ”شينجياڭ جىحۇي رىنشى “ APPى نەمەسە ۋيشين شاعىن باعدارلاماسى ارقىلى مامىلەنىڭ تاراتىلۋ جاعدايىن ۇعىسۋىنا بولادى، ساياساتتىڭ جاڭالانۋى ”ٴۇرىمجى قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ“ ۋيشين الەۋمەتتىك تۇعىرى ارقىلى دەر كەزىندە جاريالانادى. ەگەر جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەر قايتادان جۇمىسقا ورنالاسسا، زەينەتكە شىقسا، ت.ب جاعدايلار بولسا دەر كەزىندە ٴوتىنىش بەرىپ، مامىلەنى توقتاتۋى، بەلگىلەمەگە قايشىلىق جاساپ، الداپ اقشا الۋدى تيۋ كەرەك. ەگەر ساياساتتىق اقىل - كەڭەس بەرۋگە تۋرا كەلسە، قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ جىنىڭيۇن باس تەلەفونى 0991-4680666گە تەلەفون بەرىپ، كاسىپتىك جاقتان تىكەلەي جاۋاپ الۋعا بولادى. ٴۇرىمجى قالالىق قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ ورتالىعى ءىس ءبىتىرۋ قىزمەت وتەۋىن ۇزدىكسىز ساپالىلاندىرىپ، اناعۇرلىم كەمەلدى ساياسات، اناعۇرلىم قولايلى بارىستار، اناعۇرلىم مەيىرلى قىزمەت وتەۋ ارقىلى ەڭبەكشىلەردىڭ كاسىپتىك حاۋىپسىزدىك قالتقىسىن بەكەمدەيدى.
