شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 5 - ايدىڭ 19 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى. تاياۋدا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەت كەڭسەسى، مەملەكەتتىك كەڭەس كەڭسەسى «اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى تىزىمىنەن ويداعىداي پايدالانۋ جونىندەگى ناقتى شارالاردى» (تومەندە قىسقارتىلىپ «ناقتى شارالار» دەلىنەدى) باسىپ تاراتتى ءارى حابارلاندىرۋ شىعارىپ، جەر - جەردەن، تاراۋلاردان ءىس جۇزىندىك جاعدايمەن ۇشتاستىرىپ مۇقيات دايەكتىلەندىرۋدى، تياناقتاندىرۋدى تالاپ ەتتى.
«ناقتى شارالاردا» مىنالار ايقىندالدى: نەگىزگى مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى ءتىزىمىن بار كۇشپەن تياناقتاندىرىپ، اۋىل - قالاشىقتار (ءمالى) نەگىزگى مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرىن ناقتى قىزمەت ورنى مەن قىزمەتكەرلەرگە دەيىن اشالاپ، ءبولىپ، پارتيا قۇرىلىسى، ەكونوميكالىق دامۋ، حالىق تۇرمىسىنا قىزمەت وتەۋ، تىنىشتىق، زاڭمەن باسقارۋ سياقتى نەگىزگى فۋنكتسيالارىن ويداعىداي اتقارۋ، اسىرەسە، حالىق تۇرمىسىنا كەپىلدىك ەتۋ، حاۋىپسىزدىككە كەپىلدىك ەتۋ، تومەنگى شەككە كەپىلدىك ەتۋ مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرىنىڭ تياناقتانۋىن ويداعىداي يگەرۋ كەرەك. مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى ءتىزىمىن سەلبەسە تياناقتاندىرىپ، سايكەسىپ، جوعارى دارەجەلى تاراۋلار مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن ارقالايتىن ناقتى قۇرىلىمداردى ايقىنداپ، تىزىمدىكتە انىق كورسەتىلگەن قىزمەت مىندەتتەرىن ويداعىداي اتقارىپ، اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) سايكەسىپ اتقاراتىن مىندەت جاۋاپكەرشىلىگى جونىندە كاسىپتىك جاقتان تاربيەلەۋ، ساياسات جاعىنان جەتەكشىلىك ەتۋ، قىزمەتكەر كۇشى، قارجى ۇسىنىلىمى، جابدىق - اسپاپ سياقتى جاقتاردا قاجەتتى قولداۋ كورسەتۋ، قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. جوعارى دارەجەلى تاراۋلار قايتارىپ العان ىستەر تىزىمىمەن ءتۇيىلىستىرۋ ءارى تياناقتاندىرۋ قاجەت، جوعارى دارەجەلى تاراۋلار قايتارىپ العان ىستەردى قابىلداۋ قۇرىلىمدارىن ايقىنداپ، كۇشتەردى ۇلەستىرۋدى رەتتەپ، ساپالىلاندىرىپ، اۋىل - قالاشىقتارمەن (ءمالى) قىزمەتتى ءتۇيىلىستىرۋدى ويداعىداي ىستەپ، باسقارۋدا بوستىقتىڭ جارىققا شىعۋىنان ساقتانۋ كەرەك. مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى ءتىزىمى بويىنشا ”ءمالى، اۋىل ۇقتىرۋ، تاراۋلار مالىمدەۋ“ سىندى اينالىم مەحانيزمىن اناعۇرلىم كەمەلدەندىرىپ، ”12345“ سياقتى ۇكىمەتتىك قىزمەت وتەۋ تۇعىرلارىنىڭ تالاپ - تىلەك ءتىزىمىن جاساۋ مازمۇنىن رەتتەپ، ساپالىلاندىرىپ، ءتىزىمدى سيفرلاندىرىپ باسقارۋدى جانە مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرىنىڭ ينتەرنەت جەلىسىندە ىستەلۋىن ىلگەرىلەتۋ قاجەت. اۋدان دارەجەلى پارتكوم مەن ۇكىمەت اۋىل - قالاشىققا (ءمالى) ساياتىن جوبا - جوسپار، ساياساتتىق حۇجات، كەلەلى قىزمەت سياقتىلاردى اقىلداسقاندا مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى ءتىزىمىن ماڭىزدى نەگىز ەتۋى كەرەك. پارتيا ورتالىق كوميتەتى، مەملەكەتتىك كەڭەس، سونداي - اق ولكە دارەجەلى پارتكومدار مەن ۇكىمەتتەر ءبىر تۇتاس ورنالاستىرۋدان سىرت، جوعارى دارەجەلى تاراۋلاردىڭ تىزىمگە ەنگىزىلمەگەن مىندەت جاۋاپكەرشىلىگى ىستەرىن ءوز بەتىمەن اۋىل - قالاشىقتارعا (ءمالى) تۇسىرۋىنە نەمەسە ۇقىق بەرۋ، مىندەتتەۋ سياقتى فورمالارمەن ءتۇسىن وزگەرتىپ تومەنگە تۇسىرۋىنە بولمايدى.
«ناقتى شارالاردا» مىنالار ايقىندالدى: مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى ءتىزىمىن اۋىل - قالاشىقتاردى (ءمالى) باعالاۋدىڭ ءتۇپ نەگىزى ەتىپ، اۋدان دارەجەلى پارتكومدار مەن ۇكىمەتتەر باستىسى نەگىزگى مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى تىزىمىنە ساي اۋىل - قالاشىقتاردى (ءمالى) جالپىلىق باعالاۋ مازمۇنىن رەتتەپ، ساپالىلاندىرىپ، اۋىل - قالاشىق (ءمالى) باسشىلىق القالارى مەن باسشى كادرلاردى عىلمي باعالاۋى كەرەك. مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى تىزىمىنە سايكەسۋىنە نەگىزدەلىپ، اۋدانعا توتە قاراستى تاراۋلار باس بولعان مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرىن جانە اۋىل - قالاشىق (ءمالى) سايكەسەتىن مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرىن باعالاۋ، اۋدانعا توتە قاراستى تاراۋلاردىڭ باس بولىپ ۇيىمداستىرۋ، سايكەستىرۋ جاعدايى، ارقالاعان مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن تياناقتاندىرۋ جاعدايى، اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋىنە سايكەسۋىن قامتاماسىز ەتۋ جاعدايى سياقتىلاردى باعالاۋ، اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن تياناقتاندىرۋىنا سايكەسۋ جاعدايى، اۋدانعا توتە قاراستى تاراۋلارمەن ىستەستىك جاساۋ، سايكەسۋ جاعدايى قاتارلىلاردى باعالاۋ كەرەك. جوعارى دارەجەلى تاراۋلار قايتارىپ العان ىستەر ارقىلى اۋىل - قالاشىقتاردى (ءمالى) باعالاۋعا بولمايدى.
«ناقتى شارالاردا» مىنالار ايقىندالدى: مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى تىزىمىمەن ۇشتاستىرا وتىرىپ جاۋاپكەرشىلىكتى قۋزاستىرۋ قىزمەتىن ورىستەتۋ كەرەك. نەگىزگى مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى ءتىزىمى بويىنشا مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى تىزىمىنە سايكەسە وتىرىپ، قاتىستى جاۋاپكەرشىلىكتى ايقىنداۋ كەرەك. نەگىزگى مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرىن اتقارماۋ نەمەسە دۇرىس اتقارماۋ سەبەبىنەن جاۋاپكەرشىلىگىن قۋزاستىرۋعا تۋرا كەلگەندە، اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) جانە ونىڭ قىزمەت قۇرىلىمدارىنىڭ، اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) قاتىستى باسشى كادرلارى مەن قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن بەلگىلەمە بويىنشا، ءتارتىپ بويىنشا، زاڭ بويىنشا قۋزاستىرۋ كەرەك. مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋگە سايكەسۋ ىستەرىندە مىندەتىن وتەمەۋ، جاۋاپكەرشىلىگىن اتقارماۋ سەبەبىنەن جاۋاپكەرشىلىگىن قۋزاستىرۋعا تۋرا كەلگەندە جوعارى دارەجەلى تاراۋلار نەگىزگى جاۋاپكەرشىلىكتى ارقالايدى، اۋىل - قالاشىقتار (ءمالى) مىندەتىنە سايكەسۋ كولەمىندە ءوزىنىڭ اعاتتىق وتكىزگەن بولىگى بويىنشا جاۋاپكەرشىلىك ارقالايدى. اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) مىندەت وتەۋگە سايكەسۋدى دۇرىس اتقارۋىنا مەڭزەس، جوعارى دارەجەلى تاراۋلاردىڭ ۇيلەسىمدى ءبىر جاقتى ەتپەۋىنەن تۋىنداعان جاۋاپكەرشىلىك وقيعالارىندا، ىستەرىندە اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) جاۋاپكەرشىلىگى قۋزاستىرىلمايدى. جوعارى دارەجەلى تاراۋلار قايتارىپ العان ىستەردە مىندەتىن وتەمەۋ، جاۋاپكەرشىلىگىن اتقارماۋ سەبەبىنەن جاۋاپكەرشىلىگىن قۋزاستىرۋعا تۋرا كەلگەندە اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) جاۋاپكەرشىلىگى قۋزاستىرىلمايدى.
«ناقتى شارالاردا» مىنالار ايقىندالدى: مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى قاراجاتىن قولداۋ ساياساتىن تياناقتاندىرىپ، مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى تىزىمىمەن ءتۇيىلىستىرىپ، اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋى سياقتى نىساندارىن ويداعىداي ورنالاستىرۋ كەرەك. مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى ءتىزىمىن يكەمدى رەتتەۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، اقاۋسىزداندىرىپ، ”ۇلكەن جاقتان ورنىقتى بولۋعا، شاعىن كولەمدە رەتتەۋگە“ تاباندى بولىپ، بۇقارانىڭ پىكىرىن تولىق تىڭداۋ نەگىزىندە، اۋىل - قالاشىقتاردى (ءمالى) جانە اۋدانعا توتە قاراستى تاراۋلاردى رەتتەۋ پىكىرىن اقىلداسىپ العا قويۋعا ۇيىمداستىرىپ، ءتارتىپ بويىنشا جولداپ بەكىتتىرگەننەن كەيىن اتقارۋ كەرەك.
«ناقتى شارالاردا» مىنالار تالاپ ەتىلدى: جەرگىلىكتى ءار دارەجەلى پارتكومدار اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى ءتىزىمى تۇزىمىنە تاباندى بولۋ جانە ونى كەمەلدەندىرۋ جونىندەگى ۇيىمدىق باسشىلىقتى كۇشەيتۋ، اۋدان، اۋىل ەكى دارەجەلى پارتكوم جاۋاپكەرشىلىكتى شىنايى ارقالاۋ، پارتكوم شۋجيلەرى تىزىمنەن باستاماشىلدىقپەن ويداعىداي پايدالانۋ كەرەك. ورتالىق پەن مەملەكەت ورگاندارىنداعى تاراۋلار جوعارى ارقىلى تومەنگە جەتەكشىلىك ەتىپ، مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى تىزىمىنە قاتىستى ناقتى شارالاردان ويداعىداي پايدالانۋدىڭ تياناقتانىپ ونىمدىلىك كورسەتۋىن ىلگەرىلەتۋى، ساياسات بەلگىلەۋ بارىسىندا اۋىل - قالاشىقتاردىڭ (ءمالى) شىنىندا تياناقتاندىرۋىنا ءتيىستى قىزمەتتەر بولسا ناقتى مىندەتتەرىن ايقىنداۋ كەرەك، اۋىل - قالاشىقتاردان (ءمالى) تىزىمگە ەنگىزۋدى تىكەلەي تالاپ ەتۋگە بولمايدى، ”سالا - سالا بويىنشا ارالاسۋدى“ باتىل تيۋ كەرەك. جەر - جەر مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن وتەۋ ىستەرى ءتىزىمىن اتقارۋ جاعدايىن فورماشىلدىقتى وڭاپ، نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋ، شارلاۋ، شارلاپ تەكسەرۋ سياقتىلاردىڭ ماڭىزدى مازمۇنى ەتۋى قاجەت. قۇرىلىم شتاتى تاراۋلارىنىڭ ”12310“ اشكەرەلەۋ تەلەفونىن ىركىلىسسىزدەندىرىپ، تيپتىك ماسەلەلەردى اشىق حابارلاپ، اۋىر زارداپ تۋدىرعانداردى قاتاڭ ءبىر جاقتى ەتۋى كەرەك.
