5 - ايدىڭ 27 - كۇنى شينجياڭ حالىقارالىق ۇلكەن بازارى كورىنىس وڭىرىندە ساياحاتشىلار قايشالىستى. ساياحاتشىلار مۇندا سەرۋەندەيدى، زات ساتىپ الادى، ءدامدى تاعامداردان اۋىز تيەدى. سۋرەتتە: ساياحاتشىلار مۋزيكاعا ىلەسە ويناقى بيگە باسۋدا.
□ سۋرەتتى سۇن جىنسۇڭ تۇسىرگەن
□ انار بۇلت \شينجياڭ گازەتىنىڭ تىلشىلەرى
قۇربان ايت مەرەكەسىنىڭ دەمالىسى كەلۋ بايلانىسىمەن تيانشان الابىندا باي مازمۇندى مادەنيەت قيمىلدارى وتكىزىلدى. اۋىل - قىستاق مادەنيەت ۇلكەن اۋلاسىندا ءان ايتىلىپ، ءبي بيلەنىپ، الەۋمەتتىك اۋماقتاردىڭ الاڭدارىندا قىزىقتى جارىستار دابىرالى وتكىزىلىپ، ساۋىق كەشتە كلاسسيك حالىقتىق كۇيلەر ورىندالدى... ءار ۇلت بۇقاراسى كونسەرت تاماشالاپ، ءدامدى تاعامداردان اۋىز ءتيىپ، كوركەم كورىنىستەردى ارالاپ، دەمالىس كۇندەرىنىڭ قىزىعىنا شومدى.
5 - ايدىڭ 27 - كۇنى حوتاننىڭ تۋانچىڭ كورىنىس وڭىرىندە مۋزيكا ءۇنى اۋەلەدى، ويناقى مۋزيكا ءۇنى ىشىندە مەرەكەلىك كيىم كيگەن جاستار ورتاعا شىعىپ بيگە باستى. قاۋمالاعان جۇرت ولاردىڭ قىزعىندىلىعىنان اسەرلەنىپ، ارت - ارتىنان قوسىلىپ اسەم ىرعاقپەن بيلەي جونەلدى. ساياحاتشىلار قول تەلەفوندارىن، فوتو اپپاراتتارىن الىپ شىعىپ وسى مەرەيلى ءساتتى ەستەلىككە الدى.
حوتانعا تۇڭعىش رەت كەلگەن بەيجيڭدىك ساياحاتشى لي لي اسەرلەنىپ بىلاي دەدى: ”ءان - ءبي قيمىلدارىنا ەلىتە قاتىناسىپ، حوتاننىڭ وزگەشە گۋمانيتارلىق باۋراۋمدىلىعىن شىنايى سەزىندىم، قايناعان تىرشىلىك تىنىسى مەن قاراپايىم ىقىلاس مەنى ەرەكشە اسەرلەندىردى“.
حوتان اۋدانى يوتقان بايىرعى قالاسى كورىنىس وڭىرىندە ”كۇنى بويى قىزىققا باتۋ. يوتقان بايىرعى قالاسىندا ويىنعا قاتىناسۋ“ اتتى ەلىتۋ ۇلگىسىندەگى ءبىر كۇندىك ساياحات قيمىلى دابىرالى باستالدى. ساياحاتشىلار بەيزاتتىق مۇرانى سەزىنۋ شەبەرحاناسىندا ءوز قولدارىمەن تۇت قاعازىنا باسىلعان تۋىندىلاردى جاساپ، ”سۋ شاشىپ باقىتتى قارسى الۋ“ ءداستۇرلى حالىقتىق سالت - سانا قيمىلىنا قاتىناستى، سونداي - اق مىڭ ادامدىق ساما توپتىق ءبيى ىقپالداستىعىنا قوسىلىپ، كاسىپتىك ارتيستەردىڭ باستاپ بيلەۋىندە ءار ۇلت بۇقاراسى قاراپايىم دا وڭاي ۇيرەنەتىن ءبي قيمىلىنا جىلدام توعىستى. ىمىرت ۇيىرىلگەندە تۇتاس وڭىرلىك ساپار بويىنشا ەلىتۋ ۇلگىسىندەگى ويىن «ءان - كۇيىنە بار ۇلتتىڭ يۇيتيان سازى قوسقان ءۇن» ورىندالىپ، ساياحاتشىلار ارالاي ءجۇرىپ تاماشالاپ، تاريحتىڭ سالقار كوشىندە تۇرعانداي سەزىندى.
قاشقار بايىرعى قالاسى كورىنىس وڭىرىندە قالا قاقپاسىن اشۋ سالتى، 12 مۇقام كونسەرتى سياقتىلار الما - كەزەك ورىندالىپ، ساياحاتشىلار مەن قالا تۇرعىندارى ريتىمگە ىلەسىپ شاپالاق سوعىپ، ءبي بيلەپ، مىڭ جىلدىق بايىرعى قالانىڭ بار جەرىنەن شاتتىق كۇلكىسى ەستى.
توقسۇن اۋدانى عولبويى اۋىلى جوعارعى قارا اش قىستاعىنىڭ مادەنيەت ۇلكەن اۋلاسى ەرەكشە دۋمانعا بولەندى. سول ورىندا شايدىڭ حوش ءيىسى اڭقىپ، 60 نەشە ءار ۇلت قىستاق تۇرعىنى قىستاق كادرلارىمەن قورالانا وتىردى، توقسۇن اۋداندىق مادەنيەت سارايىنىڭ ارتيستەرى، حالىق ونەرپازدارى الما - كەزەك ساحناعا شىعىپ ونەر كورسەتتى. ويناقى اۋەندەرمەن، مىڭ بۇرالعان بيلەرمەن كوپشىلىك ءدامدى تاعامنان اۋىز تيە وتىرىپ كورشىلەر ارا دوستىق سۇيىسپەنشىلىكتى اقتارىلا اڭگىمەلەدى، شاتتىق كۇلكىسى ۇزاققا دەيىن تولاستامادى.
قۇلجا قالاسى ىلە وزەنى جولى ءمالىسى بايكوشە الەۋمەتتىك اۋماعى ۇلتتار ىنتىماعى قىزىقتى سپورت جارىسىن وتكىزدى. سايكەسىپ دوپ تاستاۋ، ورنىقتى دوپ الىپ ءجۇرۋ سياقتى تۇرلەر ەرەكشە قىزىقتى بولدى، جۇپ قۇراپ تۋىس بولعان كادرلار مەن الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ تۇرعىندارى گرۋپپالارعا ءبولىنىپ سەلبەسىپ، بارىنشا سايكەستى، جارىس الاڭىنىڭ ءىشى مەن سىرتى شاتتىق كۇلكىسىنە شومدى. ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىستىق پارتكوم ۇگىت ءبولىمىنىڭ بايكوشە الەۋمەتتىك اۋماعىندا تۇراتىن ءبىرىنشى شۋجيى چىن حۇڭچۋان: مادەنيەت - دەنە تاربيە قيمىلى اۋىس - كۇيىس جاساۋعا، ىقپالداسۋعا تۇعىر ازىرلەپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ارالاسۋىن، ىشتەسۋىن، توعىسۋىن اناعۇرلىم جەبەدى، - دەدى.
دۋمانعا تولى مادەنيەت كوڭىل اشۋ قيمىلدارىنان تىس، مەيىرىمدى قىزمەت وتەۋ دە دەمالىس كۇندەرىنە وزگەشە ءار قوستى.
كورلا قالالىق پارتكوم ۇگىت ءبولىمىنىڭ اۋات اۋىلى كىشى لاڭگار قىستاعىندا تۇراتىن قىزمەت اترەتى قىستاق ”ەكى كوميتەتىمەن“ بىرلەسىپ قىستاقتاعى التىن توي، كۇمىس توي جاسايتىن وتباسىلارىن تەگىن ەستەلىك سۋرەتكە ءتۇسىردى. سۋرەتكە ءتۇسىرۋ ورنىندا قىزمەتكەرلەر ىجداعاتپەن قارتتاردى ساندەپ، كيىمدەرىن رەتتەپ، سۋرەتكە ءتۇسۋ بەينەسىنە سابىرلىلىقپەن نۇسقاۋ كورسەتىپ، اپپارات كوزىمەن قارتتاردىڭ باقىتتى ساتتەرىن ەستەلىككە الدى. ”ۇيلەنگەلى نەشە ون جىل بولسا دا تويلىق سۋرەتكە ءتۇسىپ كورمەپپىز، ءبىر ءتاۋىرى، قىزمەت اترەتىنىڭ كومەگىندە ءبىزدىڭ وسى ارمانىمىز ورىندالدى“، - دەدى قىستاق تۇرعىنى كەرىم زامان تەبىرەنىپ.
اقشي اۋدانى قاراچ اۋىلى قاراچ قىستاعىنىڭ تۇرعىندارى جونىنەن العاندا حۇڭباۋ تاپسىرىپ الۋ وتە قۋانىشتى ءىس. قىستاقتىڭ قىستاق كوللەكتيۆ شارۋاشىلىعىنان پايدا ءبولۋ جانە جەردى اينالىمعا سالۋ قاراجاتىن تاراتۋ سالتىندا 460 مىڭ يۋاننان استام پايدا 105 شارۋا وتباسىنا تاراتىپ بەرىلدى. ”پارتيانىڭ حالىققا تيىمدىلىك جەتكىزۋ ساياساتى بارعان سايىن جاناسىمدى بولىپ، تۇرمىسىمىز كۇننەن - كۇنگە جاقساردى“، - دەدى پايدا ءبولىسى قاراجاتىن العان قىستاق تۇرعىنى دۇيسەنبەي جۇما قۋانا.
جىڭ اۋدانى تولى قالاشىعىنىڭ يۇڭجيحۋ قىستاعىندا تومەن كىرىستى وتباسىلارى مەيىر جەتكىزۋ بويىنشا بەرىلگەن شوجەلەردى الدى. شوجە العان قىستاق تۇرعىنى اجىگۇل يليجان قۋانىشىن باسا الماي بىلاي دەدى: ”تەحنيكتەر وسى جەردە باعۋ بارىسىنداعى ماڭىزدى تۇيىندەرىن ءتۇسىندىردى، باعىمشىلىق تەحنولوگياسىن قولما - قول ۇيرەتتى، مەنىڭ بايۋ سەنىمىم اناعۇرلىم نىعايدى “.
جىڭ اۋداندىق حالىق پروكۋراتۋراسىنىڭ يۇڭجيحۋ قىستاعىندا تۇراتىن ءبىرىنشى شۋجيى دۇڭ چۇنلين تانىستىرىپ بىلاي دەدى: قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتى كومەكتەسىپ سۇيەمەلدەيتىن 10 وبيەكتىگە شوجە اپارىپ بەردى، كەيىن تاعى تەحنولوگيالىق جەتەكشىلىك ەتىپ، دايىن ونىمدەردى قايتا ساتىپ الۋ سياقتى جۇمىستاردى ىستەپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كىرىسىن ارتتىرۋىنا كومەكتەسەدى. ”ءبىز ۇلگى كورسەتەتىن وتباسىلارىن جەتەكشى ەتىپ، ءتۇيىن ارقىلى اۋماقتى جەتەكتەپ، اۋلا باعىمشىلىعىن جالپىلاستىرىپ، قىستاق تۇرعىندارىن بوس جاتقان اۋلانى جانداندىرۋعا جەتەكتەپ، ەرەكشەلىككە يە شاعىن، ۇساق كاسىپ سالاسىن ۇزدىكسىز زورايتامىز“، - دەدى دۇڭ چۇنلين.
(ءتىلشى جاڭ رۇيلين، قاتىناسقان ءتىلشى سۇڭ ۋيگو، ەرىكتى تىلشىلەر شۇي شياۋلۇڭ، سۇن شىحان، مۋ رۇيتيڭ، ءپاريدام ادىل، شۇي گاڭ، جياڭ تيڭتيڭ)
