مىڭ شاقىرىمدىق شينجياڭعا كومەكتەسۋ جولىنداعى كوپ ءتۇرلى جاڭالىقتار
□ انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى ۋي يۇڭگۇي
5 - ايدىڭ 24 - كۇنى تاڭ سارىدە قۇمىل قالاسى اراتۇرىك اۋدانىندا تاڭ شۇعىلاسى ەندى عانا اۋدان ورتالىعىنا توگىلگەندە، سۋتەگى ەنەرگيالى ءبىر الەۋمەتتىك اۆتوبۋز اۆتوتۇراقتان ورنىقتى شىقتى.
اۆتوبۋزدىڭ ءىشى كوڭىلدى كۇلكى، ءازىلدى اڭگىمەگە تولدى. اراتۇرىك اۋدانى يشۇن الەۋمەتتىك قاتىناس بويىنشا قىزمەت وتەۋ شەكتى جاۋاپكەرشىلىك سەرىكتەستىگىنىڭ شوفەرى وسمان دولان قولىمەن رولدى ۇستاپ، اۆتوبۋزدى ورنىقتى جۇرگىزىپ كەلەدى.
وسماننىڭ 10نەشە جىلدىق شوفەرلىك ستاجى بار، ول اراتۇرىك اۋدانىنىڭ قالا قاتىناس وزگەرىسىنىڭ كۋاگەرى جانە باستان وتكىزۋشىسى. بۇرىنعى ديزەل موتور گۇرىلدەگەن داۋىردەن ليتي باتارەيالى اۆتوبۋزدىڭ شۋىلسىز، تىنىش كۇيدە ورتانى قورعاۋ توڭكەرىسىنە دەيىن، ودان سۋتەگى ەنەرگيالى اۆتوبۋزدىڭ ىس - ءتۇتىن شىعارماۋ سىندى شىت جاڭا بەينەسىنە دەيىن، اراتۇرىك اۋدانىنىڭ قالا قاتىناس ىستەرىندەگى ءار رەتكى وزگەرىسى مەملەكەتتىڭ جاسىل دامۋ ستراتەگياسىنىڭ بەرىك قادامىن ايگىلەدى. ”بۇرىن ديزەل موتورلى اۆتوبۋزدىڭ داۋىسى كۇشتى، ونىڭ ۇستىنە جاعىمسىز ماي، ىس ءيىسى قولقانى قاباتىن. قازىر سۋتەگى ەنەرگيالى اۆتوبۋزعا وزگەرتىلدى، ورتانى قورعاپ عانا قويماي، زالالسىز، ورىندىقتارىنىڭ دا اۋا اۋىستىرۋ، جىلىتۋ يقۋاتى تولىق، قىستا جىلى، جازدا سالقىن“، - دەدى وسمان.
اراتۇرىك اۋدانىندا سۋتەگىن جانار زات ەتكەن باتارەيالى موتور جۇيەسى جاڭا ەنەرگيالى كوشە اۆتوبۋزى بار، نوم قالاشىعى − اراتۇرىك ونەركاسىپ باقشا رايونى − بايشىحۋ كەن رايونى اراسىندا قاتىنايتىن وسى اۆتوبۋزدار بۇكىل شينجياڭداعى تۇڭعىش سۋتەگى ەنەرگيالى الەۋمەتتىك قاتىناستان ۇلگى كورسەتۋ جەلىسىنىڭ ىسكە قوسىلۋىنا كۋا بولدى.
سۋتەگى ەنەرگيالى الەۋمەتتىك قاتىناستان ۇلگى كورسەتۋ جەلىسىن قۇرۋ − حىناننىڭ قاتىناس بويىنشا شينجياڭعا كومەكتەسۋ قىزمەتىندەگى جارقىن تۇيىندەردىڭ ءبىرى.
اراتۇرىك اۋدانى − شينجياڭ سۋتەگى ەنەرگياسى كاسىپ سالاسى دامۋىنىڭ الدىڭعى شەبى، حىناننىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ كۇشتەرىنىڭ كومەگىندە، وسى اۋدان ”ءوندىرۋ، ساقتاۋ، قۇيۋ، پايدالانۋ“ سىندى تولىق كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ سۇلباسىن بار قارقىنمەن ىلگەرىلەتتى. قازىرگە دەيىن 2 سۋتەگىن ءوندىرۋ، قۇيۋ ءبىرتۇلعالى پۋنكتى ورنىقتى جۇمىس جۇرگىزۋدە، ءبىر توپ سۋتەگى ەنەرگيالى اۋىر جۇك كولىكتەرى مەن سۋتەگى ەنەرگيالى الەۋمەتتىك قاتىناستان قۇرالعان قاتىناس پايدالانۋ جاعدايى الدەقاشان قالىپتاسىپ، ”كومىر قىشقىل گازىن شىعارماۋ“ كولەمى بارعان سايىن كەڭەيە ءتۇستى.
قۇبا تۇزدە جەل قاتتى، جاسىل ءجۇرىس - تۇرىستىڭ نەگىزى بىرتىندەپ ءورىس الىپ كەلەدى. سۋتەگى ەنەرگيالى كولىكتىڭ جۇرگىزىلۋى ونەركاسىپ پەن حالىق تۇرمىسىنا قولايلىلىق اكەلدى، ءبىراق وسى قولايلىلىقتى قالاي باياندى ەتۋگە بولادى؟
حىنان ولكەسىنىڭ قاتىناس بويىنشا شينجياڭعا كومەكتەسۋ ۇجىمى نازاردى قالانىڭ ءوزارا ۇلاسۋ - تۇتاسۋىنا اۋداردى.
قۇمىل قالاسىنىڭ يجوۋ رايونى بيڭتۋان 13 - شى شينشيڭ قالاسىمەن ىرگەلەس، اۆتوبۋز ارقىلى ءوزارا تۇتاستىرۋدىڭ مۇمكىندىگى مول، بۇل بۇقارانىڭ ءجۇرىس - تۇرىسى، ەكونوميكانىڭ توعىسۋى جونىنەن اسا كەلەلى ءمان الادى.
حىنان ولكەسىنىڭ قاتىناس بويىنشا شينجياڭعا كومەكتەسۋ ۇجىمى ”الەۋمەتتىك قاتىناستى قالا“ تاجىريبەسىن اكەلدى. حىنان ولكەلىك قاتىناس جوبالاۋ اكادەمياسى جارنا شەكتى سەرىكتەستىگى جاۋاپتى بولىپ، بۇكىل شينجياڭداعى بيڭتۋان مەن جەرگىلىكتى ورىنداعى قالالار اراسىنداعى الەۋمەتتىك قاتىناستى توعىستىرا دامىتۋدىڭ تۇڭعىش جوباسىن جاسادى.
2025 - جىلى 1 - ايدا جوبا باعالاۋدان ءساتتى ءوتتى. جەلى مەن توردى توعىستىرۋ، الاڭ مەن بەكەتتى توعىستىرۋ، ينفورماتسيالاندىرا توعىستىرۋ، بۇدان باسقا كاسىپكە قاتىستى 17 ءتۇرلى ساياسات، ءتۇزىم سايكەستىرىلە جولعا قويىلدى.
جوبانىڭ تياناقتانۋى ءبىر قىدىرۋ وزگەرىستەر اكەلدى: جەلىدە شاقىرىلاتىن كولىكتەردى باسقارۋدىڭ ەگجەي - تەگجەيلى ەرەجەسى شىعارىلىپ، جاڭا جۇمىستانۋ بازارى اشىلدى؛ كىرە كولىكتەرىن جونگە سالۋ مەن قىزمەت وتەۋدى باعالاۋ ەكى ولشەمدى كودى جالپىلاستىرىلدى؛ جول تاسىمالىندا ەلەكتروندى كۋالىك جاپپاي جولعا قويىلدى؛ ”ىركىلىسسىز قۇمىل“ تاپسىرىستىق جولاۋشى تاسىمال تۇعىرى جەلىگە شىعارىلىپ ىسكە قوسىلدى؛ كاسىپتى باسقارۋدا ”ادام ارقىلى باسقارۋدان“ ”زەردەلى باسقارۋعا“، ”ءتۇزىم ارقىلى باسقارۋعا“ قاراي قادام تاستالدى.
ءتۇزىم ءۇنسىز، ءبىراق ەڭ تۇراقتى. ول قالا قاتىناس قۇرىلىسىنداعى كوزگە كورىنبەيتىن جول تاعانىنا ۇقسايدى. ال جۇمساق، قاتتى نەگىزدىڭ بەكەمدەلۋىمەن حىناننىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋىندە حىنان مەن قۇمىلدى تۇتاستىراتىن كوپىر سالىنا باستادى.
كىشكەنتاي الەۋمەتتىك قاتىناس كارتچكالارى تۇتاستىرۋدىڭ باستاماسى بولدى. حىنان − قۇمىل قاتىناسىنداعى ءبىر كارتچكا (يكاتۇڭ) جالپى ءوڭىر بويىنشا تۇتاسۋدى جۇزەگە اسىردى. قۇمىل قالاسىنىڭ تۇرعىندارى كارتچكامەن حىناننىڭ بارلىق اۋدان - قالالارىندا اۆتوبۋزعا، مەتروعا وتىرۋىنا بولادى؛ حىنان بۇقارالارى دا ءبىر كارتچكامەن قۇمىلدا ەمىن - ەركىن اۆتوبۋزعا وتىرا الادى.
2000 كيلومەتردەن استام فيزيكالىق قاشىقتىق ”ديت“ دەگەن جەڭىل ۇنگە جيناقتالدى. بۇل تەك تەحنولوگيالىق تۇتاستىرۋ ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، سۇيىسپەنشىلىكتىڭ توعىسۋى بولدى.
تۇتاستىرۋ يقۋاتپەن شەكتەلىپ قالعان جوق. جىڭجوۋ مەتروسىنىڭ 6 جەلىسى، 29 ۆاگونىنا ”قۇمىل“ دەگەن نەگىزگى تاقىرىپتىق جازۋ ءتۇسىرىلدى. يارداڭ جەر بەدەرىنىڭ، قۇمىل قاۋىندىعىنىڭ اسەم سۋرەتتەرى مەترو پويەزدەرىمەن ورتا جازىقتىڭ جەر استىندا جۇيتكىدى.
جەر بەتىندە جىڭجوۋ، حىبي سياقتى 6 قالادا تەڭ قادامدا ”قۇمىل“ اتتى 13 الەۋمەتتىك قاتىناس جەلىسى اشىلدى. 62 نەگىزگى تاقىرىپتىق اۆتوبۋز جىلجىمالى كورىنىس جەلىسىنە اينالدى.
مەترونىڭ، اۆتوبۋزدىڭ ۆاگون، كابينالارى شينجياڭدى مادەنيەتپەن نارلەندىرۋدىڭ، تۇتىنۋ بويىنشا شينجياڭعا كومەكتەسۋدىڭ كۇندەلىكتى دانەكەرىنە اينالدى. ”قۇمىل“ اتتى مەترو پويەزدەرى حىناننىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ قىزمەتىندەگى جاڭالىق اشۋ شاراسىنا دا اينالدى.
ال ونان دا تەرەڭ قاباتتاعى تۇتاستىرۋ شويىن جولدا گۋلەپ كەلەدى.
2025 - جىلى 6 - ايدا حىنان ولكەسىنىڭ شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ قىزمەتى الدىڭعى شەپ قولباسشىلىق شتابىنىڭ سايكەستىرىپ قولداۋىندا، تۇڭعىش ”شينجياڭنىڭ كومىرىن حىنانعا جەتكىزۋ“ پويەزى قۇمىل قۇرلىقتىق پورت ورتالىعىنان گۋدەك شالىپ جولعا شىقتى. 3000 توننادان استام ساپالى كومىر تيەلگەن پويەز جياڭجۇنمياۋ بەكەتىنەن حىنانعا توتە تارتتى.
بۇل 3000 كيلومەتردى اتتاعان ەنەرگيا كۇرە تامىرى. قازىر حىناننىڭ قابىلداعان شينجياڭ كومىرىنىڭ مولشەرى بارىنشا ارتۋدا، ”تۇيىننەن - تۇيىنگە تۇتاسقان“ شينجياڭ كومىرىن تاسيتىن تەمىر جول جۇيەسى كۇن ساناپ تولىسىپ كەلەدى.
زىمىراعان دوڭگەلەك ەشقاشان توقتاعان ەمەس. اراتۇرىك اۋدانىنىڭ بەكەتىنە تاعى ءبىر سۋتەگى ەنەرگيالى اۆتوبۋز ءۇنسىز كىردى. اشىلعان اۆتوبۋز ەسىگىنەن كۇلكى ءۇنى تولاستامادى. 2000 كيلومەتر شالعايداعى جىڭجوۋدىڭ جەر استىندا ”قۇمىل“ اتتى پويەز ۆاگونىنىڭ ءىشى جارىق تا شۋاقتى. ولار ءبىر باعىتقا قاراي كەتىپ بارادى − حالىق تۇرمىسى جىلۋىن قاشىقتىق سەبەبىنەن كەمىتپەيدى.
قۇبا تۇزدەگى داڭعىل جول حىنان مەن قۇمىلدى تۇتاستىرىپ، قاتىناس بويىنشا شينجياڭعا كومەكتەسۋ حالىق تۇرمىسىنا تيىمدىلىك جاسادى.
شينجياڭعا كومەكتەسۋدىڭ الىستان جەتكەن وسى يرەلەڭ جولىنا قايىرىلا قاراساق، حىناننىڭ قاتىناس جۇيەسىندەگىلەرى ورتا جازىقتىڭ تەحنولوگياسىن، ورتا جازىقتىڭ تاجىريبەسىن جانە ورتا جازىقتىڭ مەيىرىن قۇمىلدىڭ بايتاق دالاسىندا ورنەكتەدى. بۇكىل شينجياڭداعى تۇڭعىش سۋتەگى ەنەرگيالى الەۋمەتتىك قاتىناستان ۇلگى كورسەتۋ جەلىسىن تۇلعالاۋدان بۇكىل شينجياڭداعى تۇڭعىش بيڭتۋان مەن جەرگىلىكتى ورىنداعى قالالار اراسىنداعى الەۋمەتتىك قاتىناستىڭ توعىسا دامۋ جوباسىن جاساۋعا، 17 ءتۇرلى كاسىپ ساياساتتىق ءتۇزىمىن شىعارۋعا دەيىن؛ حىنان مەن قۇمىلدىڭ الەۋمەتتىك قاتىناسىندا ءبىر كارتچكامەن جالپى ءوڭىردى تۇتاستىرۋدان ”قۇمىل“ اتتى الەۋمەتتىك قاتىناس، مەترو ارناۋلى جەلىسىن اشۋعا دەيىن، ودان تۇڭعىش ”شينجياڭنىڭ كومىرىن حىنانعا جەتكىزۋ“ كەزەكشى پويەزىن قاتىناتۋعا دەيىن − سان ءتۇرلى باستامالىق شارالار شينجياڭنىڭ قاتىناس سالاسىنداعى كوپتەگەن اقتاڭداقتى تولتىرىپ قانا قويماي، اسىرەسە، ”حىناننىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋى“ دەگەن جازۋدى بۇقارانىڭ ءوز جانىنان كورە الاتىن، ۇستاي الاتىن باقىت داڭعىلىنا اينالدىردى.
