قاي - قاشان دا قام جەپ تۇراتىن تومەنگى شەك ويى
شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى يان فۋجيڭ
جۋىقتا ەلىمىزدىڭ كوپ جەرىندە نوسەر جاۋىپ، ءىشىنارا جەرلەردە ءوندىرىس حاۋىپسىزدىگى شىرعالاڭى تۋىلدى. باس شۋجي شي جينپيڭ ماڭىزدى نۇسقاۋ بەرىپ، ”ءوندىرىس حاۋىپسىزدىگى سىندى وسى ارقاۋدى قاي - قاشان دا مىقتاپ شيراتۋدى“، ”تاسقىننان ساقتانۋ، اپاتتان قۇتقارۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى، ويداعىداي ىستەپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ باس اماندىعى مەن مال - مۇلكىنىڭ حاۋىپسىزدىگىن شىنايى قورعاۋدى“ ايقىن تالاپ ەتتى.
جاراتىلىستىق اپاتتا، ءوندىرىس حاۋىپسىزدىگى سالاسىندا بولجاۋ قيىن فاكتورلار ءومىر سۇرەدى، ءسوز جوق، ەڭ جامان جاعىن كوزدە ۇستاپ، ەڭ تولىق دايىندىق جاساپ، تومەنگى شەكتى بەرىك ساقتاۋ كەرەك − اتتاپ كەتۋگە كەلمەيتىن وسى تومەنگى شەكتىڭ وزەگى − حالىق بۇقاراسىنىڭ باس اماندىعى حاۋىپسىزدىگىن ويداعىداي قورعاۋ.
تاسقىن جاعدايى، حاۋىپ - قاتەر، ءوندىرىس حاۋىپسىزدىگى كومەسكى قاتەرى الدىندا، باس شۋجي شي جينپيڭ ”قاي - قاشان دا قام جەپ“، ”تومەنگى شەك ويىن“ قايتا - قايتا باسا دارىپتەدى.
جەرگىلىكتى ورىندا قىزمەت ىستەگەن كەزىندە، مەيلى اۋىر حاۋىپ - قاتەر تۋىلعان جۇمىس باسىندا، الدە ءوندىرىس جۇمىسىنىڭ ءبىرىنشى شەبىندە بولسىن، شي جينپيڭ جولداس بۇقارانىڭ اماندىعىن قاي - قاشان دا ەسىنەن شىعارمادى: فۋجياننىڭ فۋجوۋىندا ءۇرتىس جاۋعان نوسەردەن تۋىلعان تاسقىنعا، سۋ جايىلۋعا توتەپ بەرۋ ءۇشىن، ۇيىنە قايتپاي ءۇرتىس 3 كۇن، 3 ءتۇن شايقاس جاسادى؛ جىجياڭنىڭ چاڭشيڭىندا، كوكتەم مەرەكەسى قارساڭىندا مىڭ مەتردەي تەرەڭدىكتەگى شاحتاعا ءتۇسىپ جۇمىسشىلارعا امانداسا بارىپ، ”ءسوزسىز، ءاربىر كەن جۇمىسشىسىنىڭ ءومىرىن ايالاپ، كوپشىلىكتىڭ شاحتاعا قۋانا ءتۇسىپ، ۇيلەرىنە امان - ەسەن قايتۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ كەرەك“ دەپ تاپسىردى...
2004 - جىلى 8 - ايدا ”يۇننا“ اتتى تايفىڭ داۋىلى جىجياڭنان قۇرلىققا شىقتى، سول كەزدە جىجياڭ ولكەلىك پارتكومنىڭ شۋجيى مىندەتىن وتەيتىن شي جينپيڭ 24 ساعات ىشىندە ولكەلىك تاسقىننان ساقتانۋ، قۋاڭشىلىقتان ساقتانۋ قولباسشىلىق شتابىنا 3 رەت بارىپ، ءوزى تىكەلەي قىزمەت ورنالاستىرۋىن جاسادى:
”’قارسى اتتانامىز‘ دەگەننەن گورى، ماڭىزدى ءتۇيىندى ’ساقتانۋعا‘ قويعانىمىز ابزال“، ”ءتۇرلى دايىندىق قىزمەتتەردى جاقسى ىستەپ، باستىسى، ساقتانۋ، قورعانۋ كەرەك“، ”باق سىناۋ ويىندا بولماۋ كەرەك“، ”بالىقشىلىق كەمەجايىندا ەشتەڭە ەتپەيدى دەپ قاراۋعا بولمايدى“... تايفىڭ داۋىلىنا توتەپ بەرۋ ءداستۇرلى وي جەلىسىندە ”قارسى اتتانۋعا“ باسا ءمان بەرىلەدى، شي جينپيڭ جولداس ”ساقتانۋدى“ اناعۇرلىم كورنەكتى ورىنعا قويىپ، ”ادام ولمەۋ، جارالانۋ از بولۋ“ نىساناسىن العاش رەت ورتاعا قويدى.
”ادام ولمەۋ، جارالانۋ از بولۋدى“ ىسكە اسىرۋ ءۇشىن، ءتۇرلى قىزمەتتەردى ماڭداي الدى ورىنعا قويىپ ىستەۋ، ەڭ جوعارى شەگىنە جەتكىزە ورىنداۋ قاجەت. جىجياڭدا قىزمەت ىستەگەن كەزىندە شي جينپيڭ جولداس تايفىڭ داۋىلىنا توتەپ بەرۋدە ميلليون ادامدى كەڭ كولەمدە جوتكەلۋگە تالاي رەت ءوزى باسشىلىق ەتىپ جانە ۇيىمداستىرىپ، مىناداي ءتورت پرينسيپتى ايقىن ورتاعا قويدى: ”ەڭبەگىمىز ەش كەتسە دە مەيلى، ساقتانۋدا قۇنتسىزدىق ىستەۋگە بولمايدى؛ ىستەن بۇرىن ياناتتاۋعا ۇشىراساق مەيلى، ىستەن كەيىن جىلاپ قالۋعا بولمايدى؛ اپاتتىڭ تۋىلۋىنا سەنۋگە بولادى، الايدا اپاتتىڭ تۋىلماۋىنا سەنۋگە بولمايدى؛ اپاتتىڭ سالماقتى ەكەندىگىنە سەنۋگە بولادى، الايدا ونىڭ جەڭىل - جەلپى بولارىنا سەنۋگە بولمايدى“.
ءتورت پرينسيپتىڭ استارىندا باسقارۋ ويىنداعى تەرەڭ بۇرىلىس جاتىر: قاراماققا قالىڭ قاۋىمدى تۇگەل جۇمىلدىرىپ، بوداۋ بەرۋدەن تايىنباي العا قاراي كۇش سالۋدىڭ بارلىعى ويلاماعان ىستەن ساقتانۋ ءۇشىن بولماق.
پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، تومەنگى شەك ويى باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋدى باسقارۋ قىزمەتى جونىندەگى ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىمەن ساباقتاستى: ”ەلەۋلى حاۋىپ - قاتەرلەر مەن كومەسكى كىناراتتارعا شىرعالاڭ رەتىندە مامىلە جاساۋ كەرەك“، ”دامۋدا حاۋىپسىزدىكتى بوداۋ ەتۋگە استە بولمايدى دەگەن وسى قىزىل سىزىققا تاباندى بولۋ كەرەك“، ”تومەنگى شەك ويىنا تاباندى بولىپ، ەرەكشە ناشار اۋا رايى جونىندەگى باقىلاۋ - ولشەۋدى جانە ساقتاندىرۋدى كۇشەيتۋ كەرەك“...
تومەنگى شەك ويىن بەرىك ورناتۋدىڭ ءمانى دامۋ مەن حاۋىپسىزدىكتىڭ ديالەكتيكالىق قاتىناسىن ويداعىداي ءبىر جاقتى ەتۋ، سونداي - اق پارتيا مۇشەلەرى مەن كادرلاردىڭ ناتيجە كوزقاراسىن تىكەلەي سىننان وتكىزۋ: دامۋ قارقىنىنا عانا بوي ۇرىپ، حاۋىپسىزدىك تومەنگى شەگىنە نەمقۇرايدى قارادى ما، جوق پا؟
حاۋىپسىزدىك بويىنشا شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋ قىزمەتىنىڭ كوبى جايشىلىقتاعى ”كومەسكى ناتيجە“، تەك ەرتە باستان قامدانىپ، ىجداعاتتىلىقپەن ەگجەي - تەگجەيلى ىستەپ، ساڭلاۋلاردى وركەن كۇيىندە بىتەگەندە عانا شەشۋشى ساتتە بۇقارانىڭ حاۋىپسىزدىگىن قورعايتىن ”كورنەكتى ناتيجەگە“ قول جەتكىزۋگە بولادى.
شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋدى باسقارۋ تاراۋلارىن ۇيىمداستىرىپ قۇرىپ، مەملەكەتتىك جالپىلىق سيپاتتى ءورت ءسوندىرۋ، ورتتەن ساقتانۋ، قۇتقارۋ - كومەكتەسۋ قوسىنىن قۇرىپ، شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋدى باسقارۋ ءتۇزىلىس - مەحانيزم رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، ءوندىرىس حاۋىپسىزدىگى ءتۇزىمى جۇيەسىن ورناتىپ، ساقتانۋ، قۇتقارۋ - كومەكتەسۋ، اپاتتان قۇتقارۋ ءبىر تۇلعالانعان قىزمەت مەحانيزمىن ورناتتى... جاڭا داۋىردەن بەرى، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ تىكەلەي جوسپارلاۋىندا، تىكەلەي ورنالاستىرۋىندا ەلىمىزدىڭ شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋدى باسقارۋ قىزمەتىندە كورنەكتى ناتيجەگە قول جەتكىزىلىپ، شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋ، قۇتقارۋ - كومەكتەسۋ قابىلەتى جاپپاي جوعارىلاتىلدى.
حاۋىپسىزدىك قىزمەتىن استە بوساڭسىتۋعا بولمايدى. بيىل 4 - ايدىڭ 28 - كۇنى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسى اپاتتان ساقتانۋ، اپات زيانىن ازايتۋ، اپاتتان قۇتقارۋ قابىلەتىن جوعارىلاتۋ جونىندە توپتىق ۇيرەنۋ وتكىزدى. باس شۋجي شي جينپيڭ ۇيرەنۋدى باسقارعاندا تاعى ءبىر رەت بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”وڭىرلەر، قاتىستى تاراۋلار ءوز جاۋاپكەرشىلىگىن ادا ەتۋى كەرەك“، ”دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىن ورناتىپ جانە امالياتتا ايگىلەپ، دامۋعا ءمان بەرۋ، حاۋىپسىزدىككە نەمقۇرايدى قاراۋ، اپاتتان قۇتقارۋعا ءمان بەرىپ، ساقتانۋعا نەمقۇرايدى قاراۋ سياقتى نىسايلاردى باتىل تۇزەتۋ كەرەك“.
اشارشىلىقتان ساقتانۋ ءۇشىن استىق ىركۋ، كۇن ىلگەرى ساقتانۋ عانا تاماشا امال. تومەنگى شەك ويىنا تاباندى بولىپ، قاي - قاشان دا قام جەپ تۇراتىن جاۋاپكەرشىلىك سەزىممەن بولجاۋعا بولاتىن جانە بولجاۋ قيىن بولعان ءتۇرلى حاۋىپ - قاتەرلەر مەن كومەسكى كىناراتتارعا توتەپ بەرگەندە عانا ”ءبىر جەردىڭ دامۋىن جەبەۋدى، ءبىر جەردىڭ اماندىعىن قورعاۋدى“ شىن مانىندە جۇزەگە اسىرۋعا بولادى.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 5 - ايدىڭ 29 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)
