− شي جينپيڭ مادەنيەت يدەياسى مادەنيەتتى جالعاستىرۋدا، دامىتۋدا جاڭا جاعداي اشۋعا جەتەكشىلىك ەتتى
□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى ياڭ جانفي، شيڭ تو
2023 ـ جىلى 6 ـ ايدىڭ 2 ـ كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ مادەنيەتتى جالعاستىرۋ، دامىتۋ اڭگىمە ماجىلىسىندە ماڭىزدى ٴسوز سويلەپ، جۇڭحۋا مادەنيەتىن جالعاستىرۋداعى، دامىتۋداعى كەلەلى نازاريالىق جانە رەال ماسەلەلەردى تەرەڭ بايىمداپ، ”تاريحي مادەنيەت تامىرىن جالعاستىرىپ، زامانا داستانىن جازۋ“ سىندى ٴداۋىر ۇندەۋىن شىعاردى.
پارتيا 18 ـ قۇرىلتايىنان بەرى، شي جينپيڭ مادەنيەت يدەياسىنىڭ عىلمي جەتەكشىلىگىندە، جاڭا داۋىردەگى مادەنيەت قۇرىلىسىندا تۋراشىلدىقتان اينىماي جاڭالىق اشىلدى، نىق قادام تاستالدى، مادەنيەت تامىرى ۇزدىكسىز جالعاسىپ، مادەنيەت ومىرشەڭ كۇشى تاسقىنداپ، بايىرعى وركەنيەت پەن وسى زامانعى وركەنيەتتىڭ ٴوزارا شۇعىلا شاشقان كوركەم كارتيناسى جۇڭگونىڭ بايتاق دالاسىندا بىرتىندەپ كەستەلەندى.
ٴتۇپ تامىردى قورعاپ، وركەنيەتتى جالعاستىردى
جۇڭحۋا وركەنيەتى كورنەكتى ۇلاسپالىلىق، جاسامپازدىق، تۇتاستىق، سيىسىمدىلىق، بەيبىتشىلىك سيپاتقا يە. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ جۇڭحۋا وركەنيەتىنىڭ كورنەكتى ەرەكشەلىگى جونىندەگى دالمە ـ ٴدال تۇجىرىمى جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ وشپەس ”گەن قۇپياسىن“ اشىپ كورسەتتى.
ٴبىر ايدان استام ۋاقىتتىڭ الدىندا 2025 ـ جىلعى مەملەكەتتىك 10 ٴىرى ارحەولوگيالىق جاڭا بايقاۋ جاريالاندى، حىبەيدىڭ شۋانحۋاسىنداعى جىڭجياگوۋ ەسكى جۇرتى، سانشيدىڭ شيياڭىنداعى جۇڭسۇن ەسكى جۇرتى، شاندۇڭنىڭ چيڭداۋىنداعى لاڭياتاي ەسكى جۇرتى سياقتى كەلەلى جەتىستىكتەر تاريحي جۇمباقتاردى ۇزدىكسىز شەشىپ، وركەنيەتتىڭ قان تامىرىن تولىقتاپ، جۇڭحۋانىڭ 5000 جىلدىق وركەنيەت تاريحىن ۇزدىكسىز دالەلدەدى.
ارحەولوگيالىق ٴتۇپ قاينارىن بارلاپ، مادەني مۇرا ارقىلى تاريحتى باياندادى.
كەزەكتە ەلىمىزدىڭ مادەني مۇرالار بايلىعىنىڭ جاي ـ جاپسارى نەگىزىنەن انىقتالىپ، 4 ـ رەتكى مەملەكەتتىك مادەني مۇرالاردى جاپپاي تەكسەرۋدە ماڭىزدى كەزەڭدىك تابىسقا قول جەتتى، 767 مىڭ ورىنداعى ”ٴۇشتى جالپىلاستىرۋ“ بويىنشا تىزىمگە الىنعان مادەني مۇرالار تۇگەلدەي قايتا تەكسەرىلىپ بولدى، جاڭادان بايقالعان مادەني مۇرانىڭ سانى 130 مىڭنان استى؛ سونىمەن بىرگە ەلىمىز مادەني مۇرالاردى قورعاۋ زاڭىن ٴبىر تۇتاس باسشىلىققا العان مادەني مۇرالاردى قورعاۋ زاڭ جۇيەسىن قالىپتاستىرىپ، مادەنيەت مۇرالارىنىڭ ماڭگى ۇزىلمەي جالعاسۋىن تۇزىمدىك كەپىلدىكپەن بەكەمدەدى.
”جۇڭگونى ارحەولوگيالىق بارلاۋ“ كەلەلى نىسانىندا ماڭىزدى ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزۋدەن چاڭجياڭ دارياسى، حۋاڭحى وزەنى سياقتى مەملەكەتتىك مادەنيەت باقشالارى قۇرىلىسىنىڭ ورنىقتى ىلگەرىلەتىلۋىنە دەيىن؛ ەلىمىزدىڭ دۇنيە جۇزىلىك مۇرالارىنىڭ جالپى سانى 60 تۇرگە جەتۋدەن اناعۇرلىم كوپ ادامنىڭ جوعالىپ كەتكەن مادەني مۇرا كوركەمونەر بۇيىمدارىنىڭ وتانعا ورالۋىنا نازار اۋدارۋىنا دەيىن تۇتاس قوعامنىڭ مادەني مۇرالاردى قورعاۋ، مادەنيەت تامىرىن جالعاستىرۋ ورتاق تانىمى بارعان سايىن تەرەڭدەدى.
مۇراجايعا كىرسەڭىز، ”جانداندىرىپ جالعاستىرۋ“ جونىندەگى اسەرىڭىز ٴتىپتى دە تەرەڭدەيدى.
بيىلعى حالىقارالىق مۇراجاي كۇنىندە شاڭحاي مۇراجايىنىڭ شىعىس سارايى AI كوزىلدىرىگى ارقىلى زەردەلى تاماشالاۋعا باستاۋ جۇيەسىن ينتەرنەت جەلىسىنە شىعارىپ، كيۋگە، تاعۋعا بولاتىن زەردەلى قاتتى بولشەككە جانە مادەني مۇرا ـ مۇراجاي كورمەسىنىڭ ارناۋلى AI ۇلكەن مودەلىنە سۇيەنىپ ەلىتە سەزىنۋ ارقىلى كەزەكتەسىپ كورمەنى تاماشالاۋدى جۇزەگە اسىردى. جىجياڭ ولكەلىك مۇراجاي 3Dمەن باسىپ شىعارۋعا، ىقپالداسىپ كەسكىن ٴتۇسىرۋ قۇرالىنا سۇيەنىپ، ەرتە زامانعى فارفوردى قالپىنا كەلتىرۋ ونەرىن ايگىلەدى، بۇل جاستار بارىنشا قولدايتىن مادەنيەت قىزۋ تۇيىنىنە اينالدى.
بۇگىنگى كۇنگە جەتكەندە ٴبىر جىلدا ٴبىر ميلليارد 500 ميلليوننان استام ادام (رەت) مۇراجايعا باراتىن بولدى. سان ميلليونداعان بۇقارا مادەني مۇرالارمەن، تاريحپەن تىلدەسۋ بارىسىندا وركەنيەتتىڭ باۋراعىشتىعىن سەزىنىپ، مادەنيەت سەنىمى بەكەمدەلە ٴتۇستى.
مادەنيەت ٴتۇپ تامىرىن ساقتاعاندىق ۇلتتىڭ رۋحىن ساقتاعاندىق.
2025 ـ جىلى 3 ـ ايدا گۇيجوۋدا قىزمەت تەكسەرىپ جۇرگەن باس شۋجي شي جينپيڭ جاۋشيڭنىڭ دۇڭجايىنا كەلىپ، بالاۋىزبەن ورنەكتەۋ ونەرى ٴتارتىبىن قىزىعا تاماشالاپ، جاۋاپتى ادامدارمەن ىقىلاستى اڭگىمەلەستى. باس شۋجي بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”ٴارى ٴپىشىندى قىستاقتاردىڭ، تۇرعىندار تۇراعىنىڭ، ەرەكشەلىككە يە قۇرىلىستاردىڭ بەت ـ بەينەسىن قورعاۋ، ٴارى ٴپىشىنسىز بەيزاتتىق مادەني مۇرالاردى جالعاستىرۋ جانە ونى جاسامپازدىقپەن كادەگە جاراتۋدى، جاڭالىق اشا دامىتۋدى ىلگەرىلەتۋ كەرەك“.
قازىر بەيزاتتىق مادەني مۇرالاردى جالعاستىرۋ، جاڭالىق اشۋ امالياتى كوپ تۇيىندە ٴونىمىن كورسەتىپ، جارقىن تۇيىندەر ارت ـ ارتىنان جارىققا شىعىپ، بايىرعى مادەنيەت تامىرى وسى زامانعى تۇرمىسپەن توعىستى. تۇڭعىش كەزەكتى جۇڭگو جاڭا مادەنيەت جاسامپازدىعى جارمەڭكەسى جانە زامانعا ساي ويىنشىقتار باقشاسىن تاماشالاۋ جينالىسىندا بەيجيڭ كەستەسى، شۇپەرەك تۇيمە، شامشيت اعاشى ويماسى سياقتى ٴداستۇرلى شەبەرلىكتەر زامانعا ساي ويىنشىقتارمەن، كۇندەلىكتى تۇتىنۋ بۇيىمدارىن جوبالاۋمەن توعىسىپ، بەيزاتتىق مۇرالار جاسامپازدىق شەكاراسىن اتتاپ ٴوتىپ، بۇقارانىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسىمەن بىتە قايناستى.
942 ادامنىڭ 6 ـ توپتاعى مەملەكەت دارەجەلى بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالارىنىڭ ۋاكىلدىك جالعاستىرۋشىسى بولعاندىعى جاريالاندى؛ 45 نىسان بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ وقۋ ـ اعارتۋ، عىلىم ـ تەحنولوگيا، مادەنيەت ۇيىمىنىڭ بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالارى تىزىمىنە، ٴتىزىم كىتابىنا ەنگىزىلىپ، جالپى سانى دۇنيە ٴجۇزى بويىنشا 1 ـ ورىندى يەلەدى؛ 2025 ـ جىلدىڭ اياعىنا دەيىن بۇكىل ەل بويىنشا جيىنى 14 مىڭ 900دەن استام بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالارى شەبەرحاناسى قۇرىلىپ، ٴبىر ميلليون 300 مىڭنان استام ادامدى جۇمىستاندىردى... تاياۋ جىلداردان بەرى جۇڭگونىڭ بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالارىن قورعاۋ، جالعاستىرۋ ناتيجەسى كورنەكتى بولدى.
تەگىن ۇمىتپاعاندا عانا بولاشاققا جول اشۋعا بولادى، جالعاستىرۋعا شەبەر بولعاندا عانا اناعۇرلىم جاقسى جاڭالىق اشۋعا بولادى. جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ٴداستۇرلى مادەنيەتى جۇرت جۇرەگىن نارلەندىرىپ، ٴداۋىردى قۋاتتاندىرىپ، بۇكىل ۇلتتىڭ رۋحاني قاسيەتى مەن مادەنيەت ساپاسىنا ٴسىڭىپ، جويقىن العا باسۋ كۇشىن ۇيىستىردى.
كونەنى جاڭارتىپ، حالىقتى جىرلادى
باس شۋجي شي جينپيڭ: مادەنيەت قۇرىلىسىندا ادامدى كوزدەۋگە، ادامدى تياناق ەتۋگە باستان ـ اياق تاباندى بولۋ كەرەك، ـ دەپ باسا دارىپتەدى. بۇل بىزدەن حالىقتى وزەك ەتكەن جاسامپازدىق بەتالىسىنا تاباندى بولىپ، مادەنيەت قىزمەت وتەۋى مەن مادەنيەت ونىمدەرىمەن قامداۋ قابىلەتىن جوعارىلاتىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ الۋان ٴتۇرلى، جوعارى ساپالى رۋحاني مادەنيەت قاجەتىن قاناعاتتاندىرۋدى تالاپ ەتەدى.
”ارالىق قانشا شالعاي بولسا دا، ساعىنىپ جۇرسەم، الىستىعى بىلىنبەيدى“. «اجەمە جازىلعان ماحاببات حاتى» اتتى كينو چياۋميندەردىڭ حات ـ چەكتەرىن سيتاتقا كەلتىرىپ، قاراپايىم كورىنىس، سۇيىسپەنشىلىكتى بايانداۋ ارقىلى جۇڭگولىقتاردىڭ اۋىلعا ساعىنىشىن، سۇيىسپەنشىلىگىن جانە مەملەكەتكە ماحابباتىن باياندادى، قويىلعاننان بەرى سانسىز كورەرمەندى اسەرلەندىردى.
قازىر قالىڭ ادەبيەت ـ كوركەمونەر قىزمەتكەرلەرى ٴداۋىردى تياناق ەتىپ، حالىق ىشىنە تامىر تارتىپ، يدەياسى تەرەڭ، كوركەمدىك دەڭگەيى جوعارى، جاسالۋى تاماشا ٴتىپتى دە كوپ تاڭداۋلى تۋىندىلاردى جارىققا شىعارۋدا.
جۇڭگو حالقىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىسى جانە دۇنيە جۇزىلىك فاشيزمگە قارسى سوعىس جەڭىسىنىڭ 80 جىلدىعىن ەسكە ٴتۇسىرۋ ادەبيەت ـ كوركەمونەر ساۋىق كەشى «ادىلەت، ٴسوزسىز، جەڭەدى» ەپوس جۇلگەسى ارقىلى جالىندى شاقتارعا قايىرىلا كوز سالدى، «نىجا ـ سيقىرشى بالانىڭ تەڭىزدىڭ شاق ـ شالەكەيىن شىعارۋى» سياقتى مەملەكەت ستيلىندەگى تۋىندىلار ەل ٴىشى ـ سىرتىنا كەڭ تارالدى، «بەيبىت جىلدار»، «ٴۇنسىز داڭق» سياقتى تەلەفيلمدەر قىزۋ تاراتىلدى، ٴبي تەاترى «جاسىل القاپ»، «قىزىل ساراي ٴتۇسى» ارالاپ ويىن قويۋدا قىزۋ قارسى الىندى... ٴداستۇر نەگىزى مەن ٴداۋىر قاسيەتى توعىسىپ، ادەبيەت ـ كوركەمونەر باعىندا تاماشا تۋىندىلار ىلگەرىندى ـ كەيىندى جارىققا شىعىپ، جۇرتتى تارتىمدىلىعىمەن ٴتانتى ەتتى.
”ادەبيەت ـ كوركەمونەر جاسامپازدىعىندا ٴجۇز ٴتۇرلى، مىڭ ٴتۇرلى ٴادىس بولۋى مۇمكىن، ٴبىراق ەڭ ٴتۇبىرلى، ەڭ شەشۋشى، ەڭ سەنىمدى ٴادىس حالىق ىشىنە تامىر تارتۋ، تۇرمىسقا تامىر تارتۋ“. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ وسى ماڭىزدى بايىمداۋى ادەبيەت ـ كوركەمونەر جاسامپازدىعىنىڭ ٴتۇبىرلى زاڭدىلىعىن تەرەڭ اشىپ كورسەتتى.
”ينتەرنەت شارت ـ جاعدايىنداعى جاڭا بۇقارالىق ادەبيەت ـ كوركەمونەردى گۇلدەندىرۋ“ ”15 ـ بەسجىلدىق“ جوبا باعدارلاماسىنا ەنگىزىلىپ، مەملەكەتتىڭ ادەبيەت ـ كوركەمونەردىڭ دامۋىنا وسكەلەڭ ٴمان بەرەتىندىگى ايگىلەندى. دۇڭگۋانداعى ”جۇمىسكەر جازۋشىلار توبىنان“، نيڭشيانىڭ شيحايگۋىنداعى ”ديقان جازۋشىلاردان“ جىڭجوۋدا قۇرىلعان ”ميكرو، قىسقا تەاتر ورتالىعىنا“، حىڭديانداعى سالا اتتاعان ”ميكرو قىسقا تەاترلاردى كەسكىنگە الۋ بازاسىنا“ دەيىن ٴتىپتى دە كوپ جاي ادامدار ادەبيەت ـ كوركەمونەر جاسامپازدىعىنىڭ باس كەيىپكەرىنە اينالدى.
جۇڭگونىڭ بايتاق دالاسىنا كوز جىبەرسەك، قالا مەن اۋىلدى شارپىعان 40 مىڭنان استام جاڭاشا الەۋمەتتىك مادەنيەت كەڭىستىگى بۇقارانىڭ جانىنداعى ”مادەنيەت قوناقجايىنا“ اينالدى، ”قىستاق ٴانى“، ”قىستاق كوكتەم مەرەكەسى ساۋىق كەشى“ سياقتى ”قىستاق اتىنداعى“ قيمىلدار ۇزدىكسىز قارسى الۋعا بولەنىپ، شيچۇي تەاترىن اۋىل ـ قىستاقتارعا جەتكىزۋ، جالپى حالىق كىتاپ وقۋ، كوركەمونەردى جالپىلاستىرۋ سياقتى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ قيمىلدارى كەڭ كولەمدە ورىستەتىلدى. ادەبيەت ـ كوركەمونەر ”ساحناسى“ جالپى حالىقتىڭ ”ساحناسىنا“ اينالىپ، بارلىق ادام ات سالىساتىن، بارلىق جەر قىزىققا تولى جاڭا جاعداي جەدەل قالىپتاستى.
ەل ٴىشى ـ سىرتىنداعى 6312 قۇرىلىم كورمەگە قاتىناسىپ، 120 مىڭنان استام مادەنيەت سارا تۋىندىسى ٴبىر اراعا شوعىرلانىپ، 400دەن استام ەرەكشە قيمىل كەزەگىمەن وتكىزىلدى... تاياۋدا جابىلعان 22 ـ كەزەكتى جۇڭگو (شىنجىن) حالىقارالىق مادەنيەت كاسىپ سالاسى كورمە جارمەڭكەسى جۇڭگونىڭ مادەنيەت كاسىپ سالاسىنىڭ جالىندى ومىرشەڭ كۇشىن ۇزدىكسىز ايگىلەدى. 22 جىلدىق ەڭبەكتەنۋ، جاڭالاۋ ارقىلى وسى ”جۇڭگو مادەنيەت كاسىپ سالاسى ٴبىرىنشى كورمەسى“ عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى جالعاستىرۋعا قۋات ۇستەپ، ەسىك اشۋ ارقىلى ارنانى كەڭەيتىپ، جاڭا داۋىردەگى مادەنيەت كاسىپ سالاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنىڭ امالياتتىق جاۋاپناماسىن ۇزدىكسىز جازدى.
مادەنيەت كاسىبى دامىپ كەلە جاتقان كاسىپ. مادەنيەت پەن عىلىم ـ تەحنولوگيانىڭ توعىسۋى جاڭا مادەنيەت فورماتسياسىن تۋىنداتىپ، مادەنيەت كاسىپ تىزبەگىن ۇزارتىپ، جاڭالىق اشۋشى دارىندىلاردى شوعىرلاندىردى.
بۇگىنگى داۋىردە سيفرلى تەحنولوگيا، جاساندى زەردە مادەنيەت جاسامپازدىعىنىڭ، تاراتۋدىڭ تۇتاس تىزبەگىمەن جاپپاي توعىسىپ، ەلىتە سەزىنۋ كورمە قويىلىمى، ينتەرنەت جەلىسىندە ويىن قويۋ، سيفرلى مادەنيەت جاسامپازدىعى سياقتى جاڭا كاسىپ كۇيى جەدەل ەڭسە كوتەرىپ، مادەنيەت پەن ساياحاتتىڭ توعىسۋىن ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتتى، مادەنيەت جۇمساق كۇشى ۇزدىكسىز جوعارى ساپالى دامۋدىڭ مىقتى تىرەگىنە اينالدى.
كۇللى دۇنيەنى كوكەيدە ساقتاپ، كوركەمدىكتەن بىرگە يگىلىكتەندى
بەيجيڭنىڭ تيانتانى، چي ـ نيانديان سارايىنىڭ ايبىنى اسقاق، توبەدەگى شامدار سامالاداي جارقىرايدى.
بيىل 5 ـ ايدا جۇڭگو مەن امەريكانىڭ مەملەكەت باسشىلارى وسى ارادا باس قوسىپ، مىڭ جىلدىق مادەنيەت تامىرىن جالعاستىرعان وسى بايىرعى قۇرىلىستان ”اسپان دوڭگەلەك، جەر تورتكىل“ سىندى دۇنيەگە كوزقاراس پەن تىرشىلىك فيلوسوفياسىن ٴتۇسىنىپ، مادەنيەتتى دانەكەر ەتىپ، كوڭىل ارالىعىن جاقىنداتتى. تاريحى ۇزاق وركەنيەت اقىل ـ پاراساتى ٴىرى ەلدەردىڭ تاتۋ ـ ٴتاتتى ٴوتۋ جولىنا مەيىرلى دە تەرەڭ مادەنيەت ٴمانىن قوستى.
دۇنيە جۇزىندە 100 جىلدا بولماعان زور وزگەرىس جەدەل قۇبىلعان جاعدايدا، ورتاق سايىسقا توتەپ بەرىپ، كوركەم بولاشاققا قادام تاستاۋ ٴارى ەكونوميكا، عىلىم ـ تەحنولوگيا كۇشىن، ٴارى مادەنيەت، وركەنيەت كۇشىن قاجەت ەتەدى.
”جۇڭگونى ٴتۇسىنۋ“ حالىقارالىق ٴماجىلىسى، ”لياڭجۋ تالقى مىنبەرى“، دۇنيە جۇزىلىك كلاسسيكالىق عىلىم جينالىسى سياقتىلاردىڭ ٴساتتى وتكىزىلۋىنەن جۇڭگو − ۆەنگريا وركەنيەتتەر اۋىس ـ كۇيىسى، ٴوزارا ۇلگى الۋ سەلبەستىگىن زەرتتەۋ ورتالىعى، افينا جۇڭگو كلاسسيكالىق وركەنيەتىن زەرتتەۋ مەكەمەسى ىركەس ـ تىركەس قۇرىلعانعا، ونان باي مازمۇندى جۇڭگو − شەتەل ساياحات جىلى، مادەنيەت فەستيۆالى، جاستار كوركەمونەر فەستيۆالى وتكىزىلگەنگە دەيىن... جۇڭگو كوپ جاقتى وركەنيەتتەر تىلدەسۋ كوپىرىن سالىپ، تۇرلىشە وركەنيەتتەردىڭ تەڭ تۇرعىدا اۋىس ـ كۇيىس جاساۋىنا، ٴوزارا ۇيرەنۋىنە، ٴوزارا ۇلگى الۋىنا دەم بەرىپ، الەمدىك وركەنيەت باستاماسىن ۇزدىكسىز تياناقتاندىرىپ تامىر تارتتىرىپ، حالىقارالىق ورتاق تانىم ۇيىستىردى.
وركەنيەتتەر اۋىس ـ كۇيىس ارقىلى الۋان تۇرلىلىككە بەت الادى، وركەنيەتتەر ٴوزارا ۇلگى الۋ ارقىلى باييدى.
برازيليانىڭ سان ـ پاۋلو كوشپەندىلەر مۇراجايىندا 160 كۇنگە جالعاسقان ”جىبەك جولى تاۋ ـ وزەندى جالعادى − جۇڭگودان برازيلياعا دەيىن“ كورمەسى بيىل 3 ـ ايدا اياقتاپ، 110 مىڭنان استام كورەرمەندى (رەت) كورمە زالىنا كىرۋگە باۋرادى. بەيجيڭ استانا مۇراجايىندا ”جۇگەرى . التىن · امەريكا قابىلانى − مايا جانە انديس بايىرعى وركەنيەتى“ كورمەسى 5 ـ ايدا اشىلىسىمەن قاتارعا تۇرىپ كورەتىندەر كوبەيدى. جارتى شاردان اتتاپ وتكەن وركەنيەتتەر اۋىس ـ كۇيىسى ۋاقىت پەن كەڭىستىكتەن كەسىپ وتەتىن قۇدىرەتتى باۋراعىشتىعىن ايگىلەدى.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ تەرەڭ اتاپ كورسەتتى: ”مەيلى ىشكى جاقتا وزىق مادەنيەتتىڭ ۇيىستىرۋ قۋاتى مەن باۋراۋ قۋاتىن جوعارىلاتۋدا بولسىن، الدە سىرتقى جاقتا جۇڭحۋا وركەنيەتىنىڭ تاراتۋ قۋاتىن، ىقپال قۋاتىن كۇشەيتۋدە بولسىن، بارلىعى دا جۇڭگو مەن شەتەلدى توعىستىرۋدان، ەرتەدەگى مەن بۇگىنگىنى توعىستىرۋدان ايرىلا المايدى“.
بۇگىنگى تاڭدا حالىقارالىق قوعام جۇڭگوعا كۇن سايىن نازار اۋدارىپ، جۇڭحۋا مادەنيەتىن ٴتۇسىنۋدى ٴۇمىت ەتىپ وتىر. شەكارادان كىرىپ ساياحاتتاۋدىڭ قولايلىلانۋىنا، ۆيزاسىز شەكارادان كىرۋ ساياساتىنىڭ ۇزدىكسىز ساپالىلانۋىنا بايلانىستى، جۇڭگوعا كەلەتىن شەتەلدىك دوستار بارعان سايىن كوبەيىپ، جۇڭگونى سەزىنۋ، قالاداعى تىرشىلىك تىنىسىنا بولەنۋ، تاۋ ـ وزەندەردىڭ كورىنىسىن تاماشالاۋ ارقىلى شىنايى، ستەرەولدى، سەنىمدى، ادەمى، قۇرمەتتەرلىك جۇڭگونى ٴتۇسىندى.
سونىمەن بىرگە توراپ ادەبيەتى، توراپ ويىنى، توراپ كينو ـ تەلەفيلمى ۋاكىلدىك ەتكەن مادەنيەتتىڭ ”جاڭا ٴۇش ۇلگىسى“ جەدەل جارىققا شىعىپ، زامانعا ساي جاسالعان ”لابۋبۋ قۋىرشاعى“ ەۆروپا مەن امەريكا بازارىندا القاۋعا يە بولدى، كوكتەم مەرەكەسى، جۇڭگوشا شيپاگەرلىك، دارىگەرلىك سياقتى كوپ نەگىزدى، جاندى جۇڭگو مادەنيەت فاكتورلارى دۇنيە ٴجۇزىنىڭ نازارىن اۋداردى، جاندى دا باي مازمۇندى جۇڭگو وبرازى بارعان سايىن كەڭ كولەمدە تانىلىپ، تۇسىنىككە يە بولدى.
وتكەنگە قايىرىلا قاراساق، جۇڭحۋا مادەنيەتى كونەنى وزگەرتىپ، جاڭانى ورناتىپ، جالىندى ومىرشەڭ كۇشكە تولدى؛ بولاشاققا كوز جىبەرسەك، مىندەتىمىز اۋىر، بورىشىمىز داڭقتى.
”تاريحقا ەڭ جاقسى مۇراگەرلىك ەتۋ − جاڭا تاريح جاراتۋ، ادامزات وركەنيەتىنە ەڭ ۇلكەن قۇرمەت − ادامزات وركەنيەتىنىڭ جاڭا فورماتسياسىن جاراتۋ“.
باس شۋجي شي جينپيڭ نۇسقاعان بەتالىستى بويلاپ، تەرەڭ تاريحي استار مەن ايقىن ٴداۋىر رۋحىن ارقالاعان جۇڭحۋا مادەنيەتىنىڭ شىت جاڭا بەينەمەن جاڭا شۇعىلالى ناتيجەلەر جاراتىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ٴىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋگە مادەنيەت نەگىزىن بەكەمدەپ، ادامزات وركەنيەتىنىڭ العا باسۋىن جەبەۋگە، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋعا اناعۇرلىم كوپ جۇڭگو اقىل ـ پاراساتى مەن شىعىستىڭ كۇشىن قوساتىندىعى داۋسىز.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 6 ـ ايدىڭ 1 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)
