ۇلتتى گۇلدەندىرۋگە جويقىن ۇلى كۇش توپتادى
− باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرىلىسىنا جەتەكشىلىك ەتكەندىگى جونىندە ەستەلىك
□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى
عىلىم - تەحنولوگيا − مەملەكەتتىڭ قۇدىرەتتەنۋىنىڭ، كوركەيۋىنىڭ نەگىزى، جاڭالىق اشۋ − ۇلتتىڭ العا باسۋىنىڭ جانى.
پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى ستراتەگيالىق جالپى جاعدايىن جانە دۇنيە جۇزىندە 100 جىلدا بولماعان زور وزگەرىستى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدى باستان - اياق مەملەكەتتىڭ دامۋ جالپى جاعدايىنىڭ وزەكتى ورنىنا قويىپ، جۇيەلى جوسپارلاپ، ءبىر تۇتاس ىلگەرىلەتىپ، جوعارى دەڭگەيلى عىلىم - تەحنولوگيادا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋدى جەدەلدەتىپ، بار كۇشپەن عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇردى.
پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، ەلىمىزدىڭ عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ جەتىستىكتەرى مول بولىپ، عىلىم - تەحنولوگيا ناقتى قۋاتى ساپا جاعىنان قارىشتاۋدى جۇزەگە اسىرىپ، وقۋ - اعارتۋ، عىلىم - تەحنولوگيا، دارىندىلار ىستەرىندە تاريحي تابىستارعا قول جەتكىزىپ، تاريحي وزگەرىستەر تۋىلىپ، ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرەتىن، تۋراشىلدىقتان اينىماي جاڭالىق اشاتىن جۇڭگوشا عىلىم - تەحنولوگيا دامىتۋ جولىمەن ءجۇرىپ، مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىنا، ۇلتتى گۇلدەندىرۋگە جويقىن ۇلى كۇش توپتادى.
جول باستاپ، باعدار بەلگىلەدى:
عىلمي جوبا ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋدىڭ ىرگە تاسىن بەكەمدەدى
بەيجيڭ يجۋاڭ، مەملەكەتتىك ينفورماتسيا تەحنولوگياسىن امالياتتا قولدانۋ، جاڭالىق اشۋ كاسىپ سالاسى باقشا رايونىنىڭ كورمە زالىندا ”كۇتىپ تۇرۋعا، قاراپ وتىرۋعا، بويكۇيەزدىككە سالىنۋعا بولمايدى“ دەگەن ۇران ەرەكشە كوز تارتىپ تۇر.
بيىل 2 - ايدىڭ 9 - كۇنى ”15 - بەسجىلدىقتىڭ“ باستاما جىلىندا تۇڭعىش رەت جەرگىلىكتى ورىندا قىزمەت تەكسەرگەن باس شۋجي شي جينپيڭ الدىمەن وسى اراعا كەلىپ، جاساندى زەردە، قۇلتەمىر سياقتى عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ جەتىستىكتەرى كورمەسىن كوردى.
نەبارى 6 جىلدان استام ۋاقىتتا - اق باقشا رايونى جاڭالىق اشۋعا ىنتالى وسى توپىراقتا بوي كوتەرىپ، مەڭگەرۋ جۇيەسى، ساندى مالىمەت قويماسى، سەرۆەر، تۇتاس تۇلعالى ماشينا - ەلەكتر تەرمينالى، ەرەن ەسەپتەۋ، ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگىنە قىزمەت وتەۋ، قولدانىلمالى جۇمساق بولشەك سياقتى سالالارداعى مىڭداعان كاسىپورىندى ىرگە تەبۋگە باۋراپ، سايگۇلىكتەر جارىسىپ، جاپپاي اتويلاي العا ىلگەرىلەيتىن قارىشتاپ دامۋ جاعدايىن قالىپتاستىردى.
”سوتسياليستىك وسىزاماندانعان قۋاتتى ەل قۇرۋدىڭ تەتىگى عىلىم - تەحنولوگيادا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋدە. مەملەكەتىمىزدىڭ كۇشتى شوعىرلاندىرا وتىرىپ ءىرى ىستەردى تىندىراتىن ارتىقشىلىعىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، ءتۇرلى ساپالى فاكتورلاردى شوعىرلاندىرىپ قامال الىپ، كورنەكتى ولقىلىقتار مەن ماسەلەلەردى شەشۋدى تەزدەتىپ، ستراتەگيالىق نىسانامىزدى جۇزەگە اسىرۋىمىز كەرەك“. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ءسوزى ادامدى ەكپىندەي ىلگەرىلەۋگە شابىتتاندىرىپ، عىلىم - تەحنولوگيادا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋدىڭ مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىنداعى، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ىسىندەگى ماڭىزدى ءمانىن تاعى ءبىر رەت كورنەكتىلەندىردى.
ۋاقىتپەن جارىسۋ − ۋاقىت پەن جاعداي جونىندەگى تەرەڭ تولعانىستان باستاۋ الادى.
5000 جىلدان ارتىق وركەنيەتتىڭ دامۋى بارىسىندا جۇڭحۋا ۇلتى جوعارى دارەجەدە دامىعان وركەنيەت جاراتىپ، دۇنيە جۇزىنە سانسىز عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ جەتىستىكتەرىن ارنادى. 16 - عاسىردان بەرى دۇنيە جۇزىندە كوپ رەت عىلىم - تەحنولوگيا توڭكەرىسى تۋىلىپ، ءار جولى دۇنيە ءجۇزىنىڭ كۇش جۇلگەسىنە تەرەڭ ىقپال جاسادى. جۇڭگو دۇنيە ءجۇزى عىلىم - تەحنولوگياسىنىڭ دامۋ اعىمىنان سان رەت الىستاپ، حالىقتى بايىتىپ مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋدىڭ تاريحي ورايىنان تالاي رەت ايرىلىپ قالدى.
”ءبىر مەملەكەتتىڭ قۇدىرەتتى بولۋ - بولماۋىن تەك ەكونوميكا جالپى مولشەرىنىڭ كوپ - ازدىعىنا قاراپ بەلگىلەۋگە بولمايدى، ءبىر ۇلتتىڭ قۇدىرەتتى بولۋ - بولماۋىن حالىق سانىنىڭ كولەمىنە، تەرريتوريا كولەمىنىڭ كەڭ - تارلىعىنا قاراپ بەلگىلەۋگە دە بولمايدى“. ءدال عىلىم - تەحنولوگيا توڭكەرىسى تاريحى مەن ەلىمىزدىڭ تاياۋ زامان تاريحىنا تەرەڭ كوز جەتكىزگەن نەگىزدە، باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”تاياۋ زامان تاريحىندا ەلىمىزدىڭ مەشەۋ قالىپ، تاياق جەۋىنىڭ ءبىر سەبەبى عىلىم - تەحنولوگيادا مەشەۋ قالۋىنان بولدى“.
جاڭالىق اشۋ رۋحى − جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ەڭ ايقىن قاسيەتى. كەلگەن جولىنا تەرەڭ كوز جىبەرىپ، بولاشاق جونىندە تەرەڭ ويلانىپ، انىق اڭداعاندىقتان جاڭا داۋىردەگى جۇڭگونىڭ جول باستاۋشىلارى اناعۇرلىم بەرىك تاريحي سانالىلىققا يە بولىپ، عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل بولۋ جولىمەن قالاي ويداعىداي ءجۇرۋ جونىندە ءتىپتى دە ايقىن ستراتەگيالىق جوبا جاسادى.
”بەلگىلى ماعىنادان الىپ ايتقاندا، عىلىم - تەحنولوگيا ناقتى قۋاتى دۇنيە ءجۇزىنىڭ ساياسي، ەكونوميكا كۇش سالىستىرماسىنىڭ وزگەرىسىن بەلگىلەيدى، سونداي - اق ءار ەلدىڭ، ءار ۇلتتىڭ بولاشاعى مەن تاعدىرىن دا بەلگىلەيدى“.
”ەگەر ءبىز وزگەرىستى تانىماساق، وزگەرىسكە توتەپ بەرمەسەك، وزگەرىسكە ۇمتىلماساق، ستراتەگيالىق ىرىقسىز كۇيگە ءتۇسىپ، دامۋ ورايىنان ايرىلىپ قالۋىمىز، ءتىپتى، تۇتاس ءبىر ءداۋىردى قولدان بەرىپ قويۋىمىز مۇمكىن“.
”جۇڭگو قۇدىرەتتەنۋ، گۇلدەنۋ ءۇشىن، ءسوز جوق، عىلىم - تەحنولوگيانى بار كۇشپەن دامىتۋى، دۇنيە ءجۇزىنىڭ باستى عىلىم ورتالىعىنا جانە جاڭالىق اشۋ بيىگىنە اينالۋعا قۇلشىنۋى كەرەك“.
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ جونىندەگى ءبىر قىدىرۋ جاڭا يدەياسى، جاڭا كوزقاراسى، جاڭا تۇجىرىمى ماركسيزمدىك عىلىم - تەحنولوگيا كوزقاراسىنىڭ عىلىم - تەحنولوگيانىڭ رولى جونىندەگى تانىمىن بارىنشا كەڭەيتىپ جانە تەرەڭدەتىپ، جاڭا داۋىردەگى عىلىم - تەحنولوگيا قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋگە ءتۇبىرلى بويسۇنۋ ولشەمىن جانە ارەكەت باعدارناماسىن ازىرلەدى.
پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، ورتالىق كوميتەت ساياسي بيۋروسى توپتىق ۇيرەنۋ جۇرگىزىپ، كوپ رەت عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ سىندى نەگىزگى تاقىرىپپەن تىعىز ۇشتاستىرىپ، نازاردى نەگىزدىك زەرتتەۋ، جاساندى زەردە، كۆانتتىق عىلىم - تەحنولوگيا سياقتى الدىڭعى لەكتەگى سالالارعا شوعىرلاندىردى؛
ءىشىنارا ولكەلىك، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومدارداعى نەگىزگى جاۋاپتى جولداستارمەن اڭگىمە وتكىزگەندە، بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”جاڭالىق اشۋدى يگەرۋدىڭ ءوزى دامۋدى يگەرگەندىك، جاڭالىق اشۋدى كوزدەۋدىڭ ءوزى بولاشاقتى كوزدەگەندىك. جاڭالىق اشپاساق، مەشەۋ قالامىز، جاڭالىق اشۋ باياۋلاسا دا مەشەۋ قالامىز“؛
ەكى اكادەميانىڭ اكادەميكتەر جينالىسىنا قاتىناسقاندا بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”دەربەس جاڭالىق اشۋ − ءبىزدىڭ دۇنيە جۇزىلىك عىلىم - تەحنولوگيانىڭ بيىك شىڭىنا شىعۋىمىزداعى باسىپ وتۋگە ءتيىستى جولىمىز“...
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ جونىندەگى ماڭىزدى بايىمداۋلارى يدەيانى ازات ەتۋگە، شىندىقتى ءىس جۇزىنەن ىزدەۋگە، داۋىرمەن بىرگە العا باسۋعا تاباندى بولعان، ايقىن جاسامپازدىق، حالىقتىق جانە اشىقتىق سياقتى نازاريالىق قاسيەتتەرگە يە.
ۇلكەن اۋقىمدى تياناق ەتىپ، جالپى جاعدايدى كوزدەدى. دالمە - ءدال جوبا جاساپ، باعدار كورسەتىپ، جول باستادى.
پارتيا 18 - قۇرىلتايىندا دامۋعا جاڭالىق اشۋ ارقىلى دەم بەرۋ ستراتەگياسىن اتقارۋ العا قويىلدى؛ پارتيا 19 - قۇرىلتايىندا جاڭالىق اشۋدىڭ دامۋعا جەتەكشىلىك ەتەتىن ءبىرىنشى قوزعاۋشى كۇش ەكەندىگى العا قويىلدى؛ پارتيا 20 - قۇرىلتايىندا جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان قۇدىرەتتى ەل قۇرۋدا ”ەكى قادامعا ءبولىپ ءجۇرۋ“ ستراتەگياسى العا قويىلىپ، 2035 - جىلعا بارعاندا عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋ ايقىندالدى...
عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل بولۋ وسىزاماندانعان قۇدىرەتتى ەل بولۋدىڭ ماڭىزدى مازمۇنى ءارى وسىزاماندانعان قۇدىرەتتى ەل قۇرۋدىڭ العى شارتى.
عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل دەگەن نە، عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەلدى قالاي قۇرۋعا بولادى؟
2024 - جىلى 6 - ايدا مەملەكەتتىك عىلىم - تەحنولوگيا جينالىسىندا، مەملەكەتتىك عىلىم - تەحنولوگيا سيلىعىن بەرۋ جينالىسىندا، ەكى اكادەميانىڭ اكادەميكتەر جينالىسىندا باس شۋجي شي جينپيڭ ەلىمىز جانە دۇنيە ءجۇزى دامۋىنداعى تاريحي جاڭا ورىندا تۇرىپ، عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋعا جالپىلاي اتتانىسقا كەلتىردى −
ءبىز قۇراتىن عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل، ءسوز جوق، ”كۇشتى نەگىزدىك زەرتتەۋ مەن ءتول جاسامپازدىق قابىلەتىنە“، ”كۇشتى شەشۋشى، وزەكتى تەحنولوگيالاردان قامال الۋ قابىلەتىنە“، ”كۇشتى حالىقارالىق ىقپالعا جانە جەتەكشىلىك قۋاتقا“، ”كۇشتى جوعارى دەڭگەيلى عىلىم - تەحنولوگيا دارىندىلارىن تاربيەلەۋ جانە شوعىرلاندىرۋ قابىلەتىنە“، ”كۇشتى عىلىم - تەحنولوگيانى باسقارۋ جۇيەسى مەن باسقارۋ قابىلەتىنە“ يە بولۋى كەرەك.
”بەستە كۇشتى بولۋدا“ ءارى نەگىز، تىرەك بار، ءارى قوزعاۋشى كۇش، قامتاماسىزدىق بار، بۇل عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋدى جەدەلدەتۋگە اناعۇرلىم ايقىن قۇرىلىس چەرتوجىن سىزىپ بەردى.
عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەلدى قالاي قۇرۋ جاعىندا باس شۋجي شي جينپيڭ ”سەگىزگە تاباندى بولۋ“ ماڭىزدى تاجىريبەسىن العا قويدى، بۇل پارتيانىڭ جاپپاي باسشىلىعىنا تاباندى بولۋدى، جۇڭگوشا دەربەس جاڭالىق اشۋ جولىمەن جۇرۋگە تاباندى بولۋدى، جاڭالىق اشۋ ارقىلى دامۋعا جەتەكشىلىك ەتۋگە تاباندى بولۋدى، ”ءتورتتى بەتكە الۋ“ ستراتەگيالىق باعدارىنا تاباندى بولۋدى، رەفورمانى تەرەڭدەتۋ ارقىلى جاڭالىق اشۋدىڭ جالىندى كۇشىن تاسقىنداتۋعا تاباندى بولۋدى، وقۋ - اعارتۋدىڭ، عىلىم - تەحنولوگيانىڭ، دارىندىلاردىڭ ۇتىمدى اينالىمىن ىلگەرىلەتۋگە تاباندى بولۋدى، جاڭالىق اشۋ مادەنيەتىن جەتىلدىرۋگە تاباندى بولۋدى، عىلىم - تەحنولوگيا اشىق سەلبەستىگى ارقىلى ادامزاتقا باقىت جاراتۋعا تاباندى بولۋدى قامتيدى.
”سەگىزگە تاباندى بولۋ“ − ۇستانىمنان ستراتەگياعا، ونان امالياتقا دەيىنگى كەمەلدى جۇيە، وعان، ءسوز جوق، ۇزاق ۋاقىت تاباندى بولۋ ءارى ونى ۇزدىكسىز بايىتۋ، دامىتۋ كەرەك.
پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءتورتىنشى جالپى ماجىلىسىندە عىلىم - تەحنولوگيادا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋ دەڭگەيىن بارىنشا جوعارىلاتۋ باستى نىساناسى العا قويىلىپ، جوعارى دەڭگەيلى عىلىم - تەحنولوگيادا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋدى جەدەلدەتۋ جونىندە جۇيەلى ورنالاستىرۋ جاسالىپ، دەربەس جاڭالىق اشۋ قابىلەتىن جاپپاي كۇشەيتىپ، عىلىم - تەحنولوگيا دامۋىنىڭ بيىك بەلەسىن يەلەپ، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى ۇزدىكسىز تۋىنداتۋ تالاپ ەتىلدى...
بولاشاقتى بەتكە الىپ، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى ءبىر قىدىرۋ بولجامدىق سيپاتتى، ستراتەگيالىق سيپاتتى جوبا جاساپ، بۇكىل ەلدىڭ عىلىم - تەحنولوگيا قىزمەتىنىڭ ”ءبىر تۇتاس جۇلگەسىن“ نەگىزىنەن قالىپتاستىرىپ، ەلىمىزدىڭ ءتۇزىم ارتىقشىلىعىن عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدىڭ قۋاتتى ونىمدىلىگىنە اينالدىردى.
بيىل 5 - ايدىڭ 24 - كۇنى تۇندە لاۋلاعان جالىننىڭ كەڭىستىكتى ءتىلىپ وتۋىمەن شىنجوۋ − 23 ادام الىپ ۇشاتىن الەم كەمەسى عارىشقا ۇشتى. بۇل جۇڭگونىڭ عارىشقا ادام الىپ ۇشۋ ينجەنەرياسىندا نىسان بەلگىلەنىپ اتقارىلعاننان بەرگى 40 - رەتكى ۇشىرۋ مىندەتى سانالادى، ۇشۋ گرۋپپاسىنداعى ءبىر عارىشكەر ءبىر جىل وربيتادا تۇرۋ سىناعىن ىستەيدى.
باس شۋجي شي جينپيڭ عارىشتا مىندەت اتقارىپ جاتقان عارىشكەرلەرمەن 3 رەت ”اسپان مەن جەردىڭ تىلدەسۋىن“ وتكىزدى. 2013 - جىلى شىنجوۋ − 10 الەم كەمەسىندەگى عارىشكەرلەرمەن تەلەفوندا سويلەسكەندە، باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەدى: ”عارىش ارمانى − مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ ارمانىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى. جۇڭگونىڭ عارىش ىستەرىنىڭ جەدەل دامۋىنا ىلەسە، جۇڭگولىقتار عارىشقا ىزدەنىس جاساۋ اياق الىسىن ءتىپتى دە ارشىندى باسادى، ءتىپتى دە الىسقا بارادى“.
ارمان قانشالىقتى اسقاق بولسا، جاڭالىق اشۋ سونشالىقتى ايبىندى بولادى.
جاڭا ءداۋىردىڭ جاڭا جورىعىندا جۇڭگو كەڭىستىك بەكەتى عارىشتى شارلادى، ”فىندوۋجى“ اتتى سۇڭگۋ جابدىعى 10 مىڭ مەتر تەرەڭگە سۇڭگىدى، ”جۇڭگو تيانيانى“ كەڭىستىكتى شارلاپ باقىلادى، ەلىمىزدە وندىرىلگەن ءىرى ۇشاق ساۋدالىق ۇشۋدى جۇزەگە اسىردى، ەلىمىزدە وندىرىلگەن ۇلكەن مودەلدەر دۇنيە ءجۇزىنىڭ اشىق باستاپقى كودتى ەكولوگياسىندا كوش باستادى...
باس شۋجي شي جينپيڭ نۇسقاعان بەتالىستى بويلاپ، عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدىڭ ىرىقتىلىعى ارقىلى مەملەكەتتىڭ دامۋى مەن حاۋىپسىزدىگىنىڭ ىرىقتىلىعىنا قول جەتىپ، عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ قابىلەتىنىڭ ورنىقتى جوعارىلاۋى ىلگەرىلەپ، عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋ جەدەل توعىسىپ، عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرىلىسىندا نىق قادام تاستالدى.
جاڭالىققا بەت الۋ:
رەفورمانى تەرەڭدەتۋ ارقىلى دامۋ جولىن كەڭەيتتى
”قولمەن جىرتۋعا بولاتىن بولات“، مۇنداي قالىڭدىعى 02. 0 ميلليمەتر كەلەتىن ەرەكشە جۇقا تاتتانبايتىن بولات جاپىراقشاسى تەحنولوگياسىن شەتەل ۇزاق ۋاقىت مونوپوليالاپ كەلگەن بولاتىن.
2020 - جىلى 5 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ سانشي تايگاڭ توبىنىڭ سەحىنا بارىپ، ”قولمەن جىرتۋعا بولاتىن بولات“ ونىمدەرىن كورىپ، كوپشىلىكتى: ”سىزدەردىڭ كۇش ۇستىنە كۇش قوسىپ، جوعارى دەڭگەيلى جاساۋ كاسىبى بويىنشا عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدا ۇزدىكسىز ەرلىكپەن بيىك شىڭداردى باعىندىرىپ، وزىق جاساۋ كاسىبىنە تىرەك بولۋ جاعىندا تىڭ دا اناعۇرلىم ارشىندى قادام تاستاۋلارىڭىزدى ءۇمىت ەتەمىن“، - دەپ جىگەرلەندىردى.
ىقىلاستى تاپسىرما قۇلاق تۇبىندە ءالى جاڭعىرىپ تۇر. ۇجىم كەمەلدەندىرە ءتۇسىپ، ”قولمەن جىرتۋعا بولاتىن بولاتتىڭ“ قالىڭدىق دارەجەسىندە تاعى رەكورد جاڭالاپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ الدىڭعى دەڭگەيىنە جەتتى.
”عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ جاڭا كاسىپ سالاسىن، جاڭا ۇلگىنى، جاڭا قوزعالىس قۋاتىن تۋىنداتادى، ول جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋداعى وزەكتى فاكتور“، ”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدا عىلىم - تەحنولوگيانى وسىزامانداندىرۋدى تىرەك ەتۋگە سۇيەنۋ كەرەك، جوعارى ساپالى دامۋدى جۇزەگە اسىرۋدا عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشىپ جاڭا قوزعالىس قۋاتىن جەتىلدىرۋگە سۇيەنۋ كەرەك“... باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ تەرەڭ تۇجىرىمى ۇلان - بايتاق جۇڭگو دالاسىندا جاڭالىق اشۋدىڭ ۇندەۋىن تۋدىردى.
جىجياڭنىڭ حاڭجوۋىندا ”ءبىر ادامدىق سەرىكتەستىك“ جاڭبىردان كەيىنگى جاۋقازىنداي قاۋلادى. ءبىر ادام، ءبىر كومپيۋتەر، ءبىر پار جاساندى زەردە قۇرالى، بۇرىن 10 نەشە ادام جۇمىس ءبولىسى بويىنشا سەلبەسىپ ىستەيتىن جۇمىستى قازىر شارۋاشىلىق قۇرۋشىلار دەربەس ورىنداي الاتىن بولدى؛ حۋبەيدىڭ زىگۇيىندا سيفرلى تومەن كەڭىستىك تەحنولوگياسى تاۋلى جەر اۋىل شارۋاشىلىعىنا قۋات ۇستەپ، ۇشقىش اپپارات باعبانداردىڭ اپەلسين تاسمالداۋىنا، وسىمدىكتەردى دالمە - ءدال قورعاۋىنا كومەكتەسىپ، ادام كۇشى مەن زات اينالىمى وزىندىك قۇنىن بارىنشا ازايتتى؛ شيۇڭ - ان جاڭا رايونىندا جاستار ۇجىمى زەرتتەپ اشقان الىپ جۇرۋگە قولايلى ميعا قان قۇيىلۋدى تەكسەرۋ، تالداۋ جاساۋ اسپاپ - جابدىقتارى كلينيكالىق سىناق ساتىسىنا ءساتتى ءوتىپ، الدىڭعى لەكتەگى ەمدەۋ تەحنولوگيالارى نەگىزگى ساتىداعى بۇقاراعا تيىمدىلىك جەتكىزدى...
عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ تەحنولوگيادا سەرپىلىس جاساۋعا وزەكتى تىرەك سومداپ، وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن قايتا تۇلعالاۋدا؛ اسپان اناعۇرلىم اشىق، سۋ اناعۇرلىم تۇنىق، ازىق - تۇلىك اناعۇرلىم ساپالى، ارەكەت اناعۇرلىم تەز، دەنساۋلىق اناعۇرلىم اقاۋسىز بولىپ، بۇقارانىڭ تابىس سەزىمى، باقىت سەزىمى، حاۋىپسىزدىك سەزىمى اناعۇرلىم كۇشەيدى؛ باسقارۋ ساپاسىن جوعارىلاتۋعا قۋات ۇستەپ، دامۋ ءورىسىن كەڭەيتىپ، قوعامنىڭ العا باسۋىنا تاسقىنداعان قوزعالىس قۋاتىن قوستى.
ەگەر عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدى ءبىر ءتۇيىر ”تۇقىم“ دەسەك، كاسىپ سالاسىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋ ”ۇلكەن اعاش“ سانالادى. تۇقىمنىڭ كوكتەۋى، بايتەرەكتىڭ اسپانمەن بوي تالاسۋى جاڭالىق اشۋ تىزبەگى، كاسىپ سالاسى تىزبەگى، قارجى تىزبەگى، دارىندىلار تىزبەگى ىشكەرىلەي توعىسقان قۇنارلى توپىراقتان ايرىلا المايدى.
جاڭا كەزەكتى عىلىم - تەحنولوگيا توڭكەرىسى مەن كاسىپ سالاسى وزگەرىسى الەمدىك جاڭالىق اشۋ كارتاسىن قايتا قالىپتاستىرۋدا، الەمدىك ەكونوميكا قۇرىلىمىن قايتا تۇلعالاۋدا. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”جوعارى دەڭگەيلى عىلىم - تەحنولوگيادا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋدى، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋدى جۇزەگە اسىرۋ عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدى توعىستىرۋعا اناعۇرلىم كوكەي تەستى سۇرانىس العا قويىپ وتىر“.
”قانشا ۋاقىتتا جەتىلدىرىپ شىعاردىڭىزدار؟“، ”وزىندىك قۇن قانشالىقتى تومەندەدى؟“، ”حالىقارالىق تۇرعىدان الىپ قاراعاندا، قانداي ارتىقشىلىعى بار“؟
2024 - جىلى 11 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ ۋحان كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدى، دامىتۋدى زەرتتەۋ مەكەمەسىنە كەلىپ، جەتىستىكتەر كورمەسىن ايالداپ كورىپ، ەگجەي - تەگجەيلى سۇراپ ۇعىستى.
سوناۋ 2013 - جىلى باس شۋجي شي جينپيڭ ۋحان دۇڭحۋ مەملەكەتتىك دەربەس جاڭالىق اشۋدان ۇلگى كورسەتۋ رايونىندا قىزمەت تەكسەرگەندە، ”عىلىم - تەحنولوگيا مەن ەكونوميكانىڭ تىعىز ۇشتاسۋىن ىلگەرىلەتۋدى“ العا قويعان بولاتىن.
قازىر جۇڭگوداعى تۇڭعىش وپتيكالىق تالشىق جاسالعان وسى جەرگە 16 مىڭ فوتو ەلەكتروندىق ينفورماتسيا كاسىپورنى جينالىپ، دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ۇلكەن وپتيكالىق كابەل جاساۋ بازاسىنا، مەملەكەتتىك لازەر تەحنولوگياسىن جوبالاۋ وشاعىنا اينالدى.
بەيجيڭدەگى جۇڭگۋانسۇننان شاڭحايدىڭ جاڭجياڭىنا دەيىن، چاڭجياڭ وزەنى جاعالاۋىنان ورتا، باتىس بولىكتىڭ قويناۋىنا دەيىن، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ قادامى عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ەڭ جاندانعان جەرلەرگە دەيىن جەتىپ، ”ءتورت تىزبەكتىڭ“ تەرەڭدەي توعىسۋىن ىلگەرىلەتۋگە بەتالىس نۇسقاپ، جول كورسەتتى.
گۋاڭدۇڭدا ولكەلىك پارتكوم مەن ولكەلىك ۇكىمەتتىڭ قىزمەت مالىمەتىن تىڭداعاندا: ”جاڭالىق اشۋ تىزبەگىنىڭ، كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ، قارجى تىزبەگىنىڭ، دارىندىلار تىزبەگىنىڭ ىشكەرىلەي توعىسۋىن ىلگەرىلەتىپ، عىلىم - تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىن كادەگە جاراتۋدى جانە كاسىپ سالالاندىرۋ دەڭگەيىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتۋدى“ باسا دارىپتەدى؛
جياڭسۋدا سۋجوۋ ونەركاسىپ باقشا رايونىنا بارىپ، ”عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدى ءتۇيىلىستىرۋدى كۇشەيتىپ، كاسىپورىندى جەتەكشى ەتكەن كاسىپ سالاسى، مەكتەپ، عىلمي زەرتتەۋ قۇرىلىمدارىنىڭ تەرەڭدەي توعىسۋىن كۇشەيتۋدى“ العا قويدى؛
حۋناندا ولكەلىك پارتكوم مەن ولكەلىك ۇكىمەتتىڭ قىزمەت مالىمەتىن تىڭداعاندا: ”كاسىپورىنداردىڭ عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋداعى نەگىزگى تۇلعالىق ورنىن كۇشەيتىپ، جاڭالىق اشۋ تىزبەگىنىڭ، كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ، قارجى تىزبەگىنىڭ، دارىندىلار تىزبەگىنىڭ ىشكەرىلەي توعىسۋىن جەبەپ، عىلىم - تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىنىڭ ناقتى وندىرگىش كۇشكە جەدەل اينالۋىن ىلگەرىلەتۋدى“ اتاپ كورسەتتى...
ءار رەتكى قىزمەت تەكسەرۋدە عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدىڭ ”العاشقى ءبىر كيلومەترى“ مەن ”ەڭ سوڭعى ءبىر كيلومەترىن“ تۇتاستىردى؛ ءار رەتكى تەكسەرۋ - زەرتتەۋدە عىلىم - تەحنولوگيا ءتۇزىلىسى رەفورماسىن تەرەڭدەتۋدىڭ تالماۋ جەرى مەن قيىن ءتۇيىنىن ءداپ باسىپ تاپتى.
”عىلىم - تەحنولوگيا سالاسى − ۇزدىكسىز رەفورما جاساۋدى ەڭ قاجەت ەتەتىن سالا“، ”عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ، تۇزىمدە جاڭالىق اشۋ سايكەستى رول اتقارىپ، ەكى تەگەرشىك بىرگە اينالۋى كەرەك“...
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ تالابىنىڭ بەتالىسى ايقىن بولدى، ءسوز جوق، ءتۇزىمنىڭ ”قورشاۋىن“ تالقانداپ، ءتۇزىلىس - مەحانيزمدەگى كەدەرگىلەردى الاستاپ، جاڭالىق اشۋ ومىرشەڭ كۇشىن تولىق جارىققا شىعارۋ كەرەك.
مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق عىلىم - تەحنولوگيا كۇشى قۇرىلىسى، عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدى تەرەڭدەي توعىستىرۋ، عىلىم - تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىن كادەگە جاراتۋ، جاس عىلىم - تەحنولوگيا دارىندىلارىن تاربيەلەۋ، ىستەتۋ، اشىق جاڭالىق اشۋ ەكولوگيا قۇرىلىسى سياقتى قىزمەتتەردى ارقاۋ ەتىپ ءبىر قىدىرۋ حۇجاتتار كوپتەپ شىعارىلدى... جاڭالىق اشۋ بايلىعىن ورنالاستىرۋ اناعۇرلىم ساپالىلانىپ، مەملەكەتتىڭ جاڭالىق اشۋ جۇيەسىنىڭ جالپى تۇلعالىق ونىمدىلىگى كورنەكتى جوعارىلادى.
بەيجيڭ حۋايروۋ عىلىم ورتالىعىندا ازياداعى تۇڭعىش 4 - ۇرپاق قادامداس رادياتسيالىق جارىق كوزى سالىنىپ بولدى ءارى سىناق رەتىندە ىسكە قوسىلدى، ءىرى عىلىم قۇرىلعىلارى نەگىزدىك زەرتتەۋ مەن ونىڭ كاسىپ سالاسىندا قولدانىلۋىن تۇتاستىراتىن بەرىك كوپىرگە اينالدى؛
شاڭحاي قاتىناس داشۋەسى ۇجىمى جاساندى زەردە ۇلكەن مودەلىن بەلوك جوبالاۋعا پايدالانىپ، ءداستۇرلى ”مامانداردىڭ تاجىريبەسى جانە سىناق بارىسىندا قىرۋار قاتەلىك وتكىزۋ“ سىندى جولدى وزگەرتىپ، بەلوك جوبالاۋدىڭ پەريودى ۇزاق، وزىندىك قۇنى جوعارى بولۋ ماسەلەسىن شەشتى...
جاڭالىق اشۋ جەتىستىكتەرى جەدەل جارىققا شىعىپ، كاسىپ سالاسىنىڭ قابىلەت دەڭگەيى ۇزدىكسىز جوعارىلادى.
2025 - جىلى ەلىمىزدىڭ ”جاڭا ءۇش ءتۇرىنىڭ“ ەكسپورت كولەمى ءبىر تريلليون 300 ميليارد يۋانعا جەتىپ، سىرتقى ساۋدانى ارتتىرۋدىڭ جاڭا قوزعالتقىشىنا اينالدى؛ جوعارى، جاڭا تەحنولوگيا كاسىپورىندارى 500 مىڭنان اسىپ، ارنايىلاندىرىلعان، كەمەلدەندىرىلگەن، ەرەكشەلەندىرىلگەن، جاڭاشالاندىرىلعان ورتا، شاعىن كاسىپورىندار 140 مىڭنان استى؛ جاڭا ەنەرگيا، جاڭا ماتەريال، اۆياتسيا - عارىش سياقتى ستراتەگيالىق جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارى شوعىرى جەدەل دامىپ، جوعارى ساپالى دامۋدىڭ بەرىك نەگىزىنە تىرەك بولدى.
حالىقارالىق عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ورتالىعى قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرىلىسىنىڭ ستراتەگيالىق تىرەگىن تۇلعالادى.
حالىقارالىق عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ورتالىعىن قۇرۋ − باس شۋجي شي جينپيڭ ءوزى جوبالاعان، ءوزى ورنالاستىرعان، ءوزى ىلگەرىلەتكەن كەلەلى ستراتەگيالىق شەشىم. بەيجيڭ حالىقارالىق عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ورتالىعىن بەيجيڭ − تيانجين − حىبەيگە كەڭەيتۋ، شاڭحاي حالىقارالىق عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ورتالىعىن چاڭجياڭ اتىراۋىنا دەيىن كەڭەيتۋ حالىقارالىق عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ورتالىعى قۇرىلىسىنىڭ جالاڭ قالادا قامال الۋدان وڭىرلەر سايكەستى، ءبىر تۇلعالى داميتىن جاڭا كەزەڭگە قادام تاستاعاندىعىن كورسەتەدى.
دۇنيە جۇزىلىك ءبىلىم مەنشىگى ۇقىعى ۇيىمى جاريالاعان 2025 - جىلعى دۇنيە جۇزىندەگى 100 مىقتى جاڭالىق اشۋ شوعىرىندا شىنجىن − شياڭگاڭ − گۋاڭجوۋ تۇڭعىش رەت دۇنيە ءجۇزىنىڭ الدىڭعى قاتارىنان ورىن الدى، بەيجيڭ، شاڭحاي − سۋجوۋ جەكە - جەكە دۇنيە ءجۇزى بويىنشا 4 -، 6 - ورىنعا شىقتى.
ۇزدىكسىز كۇرەس جۇرگىزۋ:
ۇزاق بولاشاقتىق ورنالاستىرۋ ارقىلى دارىندىلاردى تاربيەلەۋ مەن ەسىك اشۋدى، جاڭالىق اشۋدى ءبىر تۇتاس جوسپارلادى
قازىر عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ بۇرىن بولىپ كورىلمەگەن شوعىرلى تەبىندەۋ مەزگىلىنە ءوتتى، جوعارى تەحنولوگيا سالاسى حالىقارالىق باسەكەنىڭ ەڭ الدىڭعى شەبىنە جانە نەگىزگى شايقاس ورنىنا اينالدى.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ تەرەڭ اتاپ كورسەتتى: جاڭا كەزەكتى عىلىم - تەحنولوگيا توڭكەرىسى مەن كاسىپ سالاسى وزگەرىسىنىڭ ماڭىزدى ورايىن مىقتى يگەرۋدە جاڭا جارىس الاڭىن سالۋدىڭ العاشقى كەزىندە - اق وعان ات سالىسۋىمىز، ءتىپتى، كەيبىر جارىس الاڭى قۇرىلىسىنا جەتەكشىلىك ەتۋىمىز كەرەك، سوندا بارىپ ءبىز جاڭا جارىس قاعيداسىنىڭ ماڭىزدى بەلگىلەۋشىسى، جاڭا جارىس الاڭىنىڭ ماڭىزدى جەتەكشىسى بولا الامىز.
چاڭ - ى − 3 تەن تيانۋىن − 1گە دەيىن ”ايعا شىعۋدان“ ”مارىسقا قادام تاستاۋعا“ دەيىنگى سەكىرۋ جۇزەگە استى؛ ”كۇشتى توتىققان اتومدى قابات بويىنشا كەڭەيتۋ“ تەحنولوگياسىندا ۇزدىكسىز زور ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتىپ، جوعارى تەمپەراتۋرالى اسقىن وتكىزگىشتى جاساندى وزگەشە قۇرىلىم تۇلعالاندى... بۇكىل مەملەكەت بويىنشا جۇمىلاتىن جاڭاشا ءتۇزىلىستىڭ جەتەكشىلىگىندە، مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق قاجەتى ءبىرىنشى شەپتەگى عىلمي زەرتتەۋدە قامال الۋمەن جوعارى ونىمدىلىكپەن ءتۇيىلىسىپ، عىلمي زەرتتەۋ بارىنشا ماكرولىق جاقتان كەڭەيىپ، بارىنشا ميكرولىق جاققا تەرەڭدەپ، ەرەكشە شارت - جاعدايعا قاراي قادام تاستاپ، توتەنشە جان - جاقتى، ايقاسپالى بولۋعا كۇش سالدى.
نەگىزدىك زەرتتەۋ − عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدىڭ قاينار كوزى، ونىڭ دەڭگەيى ءبىر مەملەكەتتىڭ عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋىنىڭ نەگىزى مەن تەبىنىن بەلگىلەيدى.
بيىل 4 - ايدىڭ 30 - كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ نەگىزدىك زەرتتەۋدى كۇشەيتۋ جونىندەگى اڭگىمە ماجىلىسىندە بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”اناعۇرلىم زور تەبىنمەن، اناعۇرلىم ناقتى شارالارمەن نەگىزدىك زەرتتەۋدى كۇشەيتىپ، ەلىمىزدىڭ ءتول جاسامپازدىق قابىلەتىن جوعارىلاتىپ، عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرىلىسىنىڭ نەگىزىن ونان ارى بەكەمدەۋ كەرەك“.
ەڭ ماڭىزدىسى، ماڭىزدى ءتۇيىندى كوزدەپ كۇردەلى ماسەلەلەردى شەشۋ.
نەگىزدىك زەرتتەۋدىڭ 10 جىلدىق جوباسى ارقىلى جوعارى دەڭگەيدە جوبالاۋدى ونان ارى كۇشەيتۋدەن «مەملەكەتتىك جاراتىلىستىق عىلىم قورى ەرەجەسىنە» وزگەرىس ەنگىزىلگەننەن كەيىن قور ارقىلى نەگىزدىك زەرتتەۋدىڭ دامۋىن جەبەۋ رولىن ونان ارى ساۋلەلەندىرگەنگە دەيىن ءبىر قىدىرۋ ماڭىزدى حۇجاتتار مەن ارناۋلى ساياساتتار ىركەس - تىركەس شىعارىلىپ، نەگىزدىك زەرتتەۋدىڭ ستراتەگيالىق، بولجامدىق، جۇيەلى ورنالاستىرىلۋى كۇشەيدى.
جاساندى زەردە، كۆانتتىق ينفورماتسيا، ينتەگرالدى تىزبەك، تىرشىلىك جانە سالاماتتىق سياقتى الدىڭعى لەكتىك سالالاردى ارقاۋ ەتىپ كەلەلى عىلىم - تەحنولوگيا نىساندارىن اتقاردى؛ مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق عىلىم - تەحنولوگيا كۇشى قۇرىلىسىن نىعايتىپ، مەملەكەتتىك تاجىريبەحانا جۇيەسىن كەمەلدەندىرىپ، مەملەكەتتىك عىلمي زەرتتەۋ قۇرىلىمدارىنىڭ، جوعارى دەڭگەيدەگى زەرتتەۋ تيبىندەگى داشۋەلەردىڭ، عىلىم - تەحنولوگيادا باستاماشى كاسىپورىنداردىڭ ورنى مەن ورنالاسىمىن ساپالىلاندىردى... نەگىزدىك زەرتتەۋدىڭ كۇشتى تىرەك بولۋىندا 2025 - جىلى ەلىمىز تۇڭعىش رەت الەمدىك جاڭالىق اشۋ كورسەتكىشىندە الدىڭعى وننىڭ قاتارىنا كىردى.
كىم عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدىڭ بيىگىن يەلەي السا، سول دامۋدىڭ ىرىقتىلىق ۇقىعىن مىقتى يگەرە الادى؛ كىم الەمدەگى دارىندىلاردى باۋراي السا، سول جاڭا ستراتەگيالىق ارتىقشىلىققا يە بولادى.
”ءتورت بارلىعىن بەلگىلەۋ جايتىن تالقانداۋدان“ ”جاڭا ولشەم ورناتۋعا“ دەيىن قالىڭ عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇگىن ازايتىپ، اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتتى؛ ”قابىلەتتىلەر باستاماشى بولىپ ىستەۋدەن“ ”ەسكەرۋسىز دارىندىلاردى بايقاۋعا“ دەيىن كوپشىلىكتى باتىلدىقپەن ويلاۋعا، باتىلدىقپەن سىناق ەتۋگە شابىتتاندىردى... باس شۋجي شي جينپيڭ نۇسقاعان بەتالىستى بويلاپ، دارىندىلاردى باعالاۋ رەفورماسى ىشكەرىلەي ىلگەرىلەدى.
”عىلىم - تەحنولوگيانىڭ بيىك شىڭىنا جانە كاسىپ سالاسىنىڭ بيىك شىڭىنا تۇگەلدەي وزىمىزگە سۇيەنىپ شىعۋىمىز كەرەك“. مەن سىزدەرگە سەنەمىن، جۇڭگونىڭ جاڭالىق اشاتىن دارىندىلارىنا سەنەمىن، سونداي - اق ءبىزدىڭ جاڭالىق اشۋ تۇزىلىسىمىزگە دە سەنەمىن“؛
”پارتيا ورتالىق كوميتەتى عىلىم - تەحنولوگيا دارىندىلارىنا ايرىقشا ءمان بەرەدى جانە ولاردى ايالايدى. ’ومىردە بەلدەسۋ ورايى كوپ ەمەس‘، كوپشىلىك ەمىن - ەركىن قيمىلداپ، ۇزدىكسىز قۇلشىنىپ، عىلىم - تەحنولوگيادا ءوز كۇشىنە سۇيەنۋدى، ءوزىن الۋەتتەندىرۋدى جۇزەگە اسىرۋعا اقىل - پاراساتىن ارناۋى كەرەك“؛
”عىلمي زەرتتەۋ ىستەرىن باعالاۋدا ۇزاق بولاشاقتىق كوز ايا، دۇنيە جۇزىلىك كوز ايا، عىلمي كوز ايا بولۋ كەرەك“...
تەكسەرۋ جۇرگىزىپ، اڭگىمە وتكىزىپ، اۋىس - كۇيىس جاساپ، باتىلدىقپەن ”ادامسىز وڭىرگە“ اتويلاپ كىرەتىن، باتىلدىقپەن ”قيىن ماسەلەلەردى“ شەشەتىن عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتكەرلەرىنە قولداۋ كورسەتىپ، شابىت بەردى.
وردەن - مەدال بەرىپ، سي - قۇرمەت كورسەتۋ، قۇرمەت ءبىلدىرۋ، عىلمي رۋح جانە عالىم رۋحى ارقىلى دارىندىلار مولىنان شىعاتىن، اركىم قابىلەتىن تولىق ساۋلەلەندىرەتىن، قابىلەتتى تولىق پايدالاناتىن ءداۋىر رايىن جەتىلدىرۋ كەرەك.
”عىلىم - تەحنولوگيا − ءبىرىنشى وندىرگىش كۇش، دارىندىلار − ءبىرىنشى بايلىق، جاڭالىق اشۋ − ءبىرىنشى قوزعاۋشى كۇش“، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ دارىندىلار قىزمەتى جونىندەگى بايىمداۋلارىنىڭ جەتەكشىلىگىندە، جەر - جەر دارىندىلاردىڭ جەتىلۋ زاڭدىلىعىنا بويسۇنىپ، جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي مەحانيزمدى كەمەلدەندىرىپ، عىلمي زەرتتەۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىندە دارىندىلاردى بايقاۋعا جانە جەتىلدىرۋگە ءمان بەرىپ، ءتىپتى دە كوپ ”سايگۇلىكتەردىڭ“ جاڭالىق اشۋدىڭ جارىس جولىندا تالاسا - تارماسا قۇيعىتۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.
بەيجيڭ ءبىر تۇلعالاندىرىپ ىلگەرىلەتەتىن سايكەستىرۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، عىلىم - تەحنولوگيادا دەربەس جاڭالىق اشۋ مەن دارىندىلاردى دەربەس تاربيەلەۋدىڭ ءتيىمدى ىقپالداستىعىن جەبەۋدى العا قويدى؛
شاڭحاي دارىندىلاردى بايقاۋ، سارالاۋ جانە جەتىلدىرۋ ۇلگىسىندە جاڭالىق اشىپ، ءتۇرلى جاڭالىق اشۋ دارىندىلارىن جەدەل ەنگىزىپ، تاربيەلەپ، دارىندىلار ساياساتى مەن قىزمەت وتەۋدى كەمەلدەندىرۋدى العا قويدى؛
گۋاڭدۇڭ عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدى، كاسىپ سالاسىن دامىتۋدى جانە مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق قاجەتىن ارقاۋ ەتە وتىرىپ سەلبەسىپ ادام تاربيەلەپ، جوعارى مەكتەپتەردىڭ ورنالاسىمىن ساپالىلاندىرىپ، رەفورمانى تۇرلەر بويىنشا ىلگەرىلەتىپ، پاندەردى اشۋدى ءبىر تۇتاس جوسپارلاۋدى العا قويدى...
جاڭا داۋىردە عىلىم جالپىلاستىرۋ قىزمەتىن كۇشەيتۋدىڭ تۇعىرنامالىق حۇجاتىن شىعارۋ، عىلىم - تەحنولوگيانى جالپىلاستىرۋ زاڭىنا وزگەرىس ەنگىزۋ ارقىلى مەملەكەت، ولكە، قالا، اۋدان ءتورت دارەجەلى ۇيىمداستىرىپ اتقارۋ جۇيەسى ورناتىلىپ، ەلىمىزدىڭ عىلىم جالپىلاستىرۋ ىستەرى قارىشتاپ دامىپ، تۇتاس قوعامدا ەڭبەكتى قۇرمەتتەيتىن، ءبىلىمدى قۇرمەتتەيتىن، دارىندىلاردى قۇرمەتتەيتىن، جاسامپازدىقتى قۇرمەتتەيتىن ورتا ونان ارى قالىپتاسىپ، عىلىمدى قىزۋ سۇيەتىن، عىلىمدى قاستەرلەيتىن قوعامدىق سالت قالىپتاستى.
بيىل 5 - ايدا جۇڭگونىڭ وڭتۇستىك ۇيەكتەگى 42 - رەتكى تەكسەرۋىن جۇرگىزگەن ”شۋەلۇڭ 2“ اتتى كەمە 199 كۇن بويى مولشەرمەن 35 مىڭ تەڭىز ميلى كەلەتىن جاپالى جورىقتى باسىپ، داڭقپەن جەڭىستى ورالدى.
550 عىلمي زەرتتەۋ تىرەكتىسىنەن، قىزمەتكەرىنەن ۇيىمداسقان نەگىزگى قوسىن ەلىمىزدە وندىرىلگەن، دەربەس ءوزىمىز زەرتتەگەن جابدىقتارعا سۇيەنىپ، چيلين مۇز استى كولىنىڭ 3413 مەترلىك ىستىق سۋدى بۇرعىلاپ بارلاۋ دۇنيە جۇزىلىك رەكوردىن ءبىر جولدا جاراتتى، چينليڭ پۋنكتى كاسىبيلەنگەن تەكسەرۋ - باقىلاۋ، جۇمىس جۇرگىزۋ ساتىسىنا رەسمي قادام تاستادى. سونىمەن بىرگە رەسەي تەكسەرۋ پۋنكتىندەگى ناۋقاستاردى ادامگەرشىلىك تۇرعىدان قۇتقارۋ - كومەكتەسۋ مىندەتىن ورىنداپ، كورەيانىڭ عىلمي تەكسەرۋشىلەرىن جەتكىزۋگە كومەكتەستى.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: دەربەس جاڭالىق اشۋ − اشىق ورتادا جاڭالىق اشۋ دەگەندىك، ەسىكتى جاۋىپ الىپ ىستەۋگە استە بولمايدى، قايتا توڭىرەكتىڭ ءتورت بۇرىشىنان قۋات الىپ، شار تاراپتىڭ كۇشىن شوعىرلاندىرۋ كەرەك.
جۇڭگونىڭ ۇيەكتى زەرتتەۋ امالياتى مىنانى تولىق دالەلدەدى: ساتىلى تۇردە كۇش جالعاعان جەرگىلىكتى دارىندىلار مەن دەربەس مەڭگەرۋگە بولاتىن عىلمي زەرتتەۋ جابدىقتارى ءدال جۇڭگونىڭ كەڭ پەيىلدىكپەن الەمدىك جاڭالىق اشۋ تورىمەن توعىسۋىنىڭ سەنىم تياناعى.
بۋدان كۇرىش تەحنولوگياسى شىعىس وڭتۇستىك ازياداعى، افريكاداعى نەشە ونداعان مەملەكەتتە ىرگە تەۋىپ، ءونىمىن ارتتىردى، باكتەريا ءشوپ ەگۋ تەحنولوگياسى 100دەن استام مەملەكەت پەن رايوندا ىرگە تەۋىپ، تامىر تارتتى، چاڭ - ى − 6 ەۆروپا عارىش مەكەمەسى جانە فرانسيا، يتاليا قاتارلى كوپ مەملەكەتتىڭ شارلاۋ كوتەرىمدىلىگىمەن ايدى بىرىگىپ بارلادى، 80نەن استام ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“ بىرىككەن تاجىريبەحاناسى ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ بىرگە قۇرعان مەملەكەتتەرگە تارالدى...
”حالىقارالىق ءىرى عىلىم جوسپارى مەن ءىرى عىلىم ينجەنەرياسىن باستاماشىلدىقپەن ويداعىداي ۇيىمداستىرىپ، ءار ەلدىڭ عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىرلەسىپ قامال الۋىن قولداۋ كەرەك“. باس شۋجي شي جينپيڭ نازارىن الەمدىك جاڭالىق اشۋ تورىنا اۋدارىپ، جۇڭگونىڭ عىلىم - تەحنولوگيا قىزمەتكەرلەرىن ادامزاتتىڭ عىلىم ىستەرىنىڭ العا باسۋىنا جۇڭگونىڭ اقىل - پاراساتىن، جۇڭگو جوباسىن ۇزدىكسىز ارناۋعا شابىتتاندىردى.
جۇڭگو 160تان استام مەملەكەت پەن رايونمەن عىلىم - تەحنولوگيا سەلبەستىك قاتىناسىن ورناتىپ، ۇكىمەت ارالىق 100دەن استام عىلىم - تەحنولوگيا سەلبەستىك كەلىسىمىنە قول قويىپ، حالىقارالىق تەرمويادرولىق بىرىگۋ تاجىريبە قازانى (ITER)، شارشى كيلومەترلىك تىزبەكتى راديو تەلەسكوپ (SKA) سياقتى 60تان استام حالىقارالىق ءىرى عىلىم جوسپارى مەن ءىرى عىلىم ينجەنەرياسىنا تەرەڭدەي ات سالىستى.
وراي كوزدى اشىپ - جۇمعانشا وتە شىعادى، ول مىقتى يگەرىلسە وراي، يگەرە بىلمەسەڭ سايىس.
”ءبىز جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى نىساناسىنا تاريحتاعى ءارقانداي كەزدەگىدەن دە جاقىنداي تۇستىك، ءبىز دۇنيە ءجۇزى بويىنشا عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋعا تاريحتاعى ءارقانداي كەزدەگىدەن دە مۇقتاجبىز“!
قازىر عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋعا جانە سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋدى نەگىزىنەن جۇزەگە اسىرۋعا 9 جىل عانا ۋاقىت قالدى. ءبىز ”15 - بەسجىلدىق“ باستاماسىنىڭ جاڭا باستالۋ تۇيىنىندە تۇرمىز.
شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، قالىڭ عىلىم - تەحنولوگيا قىزمەتكەرلەرى اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى بەكەمدەپ، نەگىزدى بەكەمدەپ، جاڭالىق اشۋعا تاباندى بولىپ، ۇزدىكسىز قاجىماي كۇش سالۋ تاباندىلىعىمەن، ۋاقىتپەن جارىسىپ ەكپىندەي ىلگەرىلەۋ، ناقتى ىستەپ، ادالدىقپەن ىستەۋ جاۋاپكەرشىلىگىن ارقالاپ، جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم - تەحنولوگيادا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋدە نىق قادام تاستاپ، عىلىم - تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋدىڭ شىت جاڭا تاراۋىن قۇلشىنا جازىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىنا، ادامزات وركەنيەتىنىڭ العا باسۋىنا ۇزدىكسىز ۇلەس قوسادى!
(تىلشىلەر ۋ جيڭ، حۋ جى، ۋىن جيڭحۋا، لي حىڭ، پىڭ يۇنجيا، گۋ تيانچىڭ)
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 7 - ايدىڭ 7 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)
