ەرلىكپەن بيىك شىڭداردى باعىندىرىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل نىساناسىنا قاراي نىق قادام تاستادى

　　− مەملەكەتتىك عىلىم ـ تەحنولوگيا سيلىعىن بەرۋ جينالىسىنان، ەكى اكادەميانىڭ اكادەميكتەر جينالىسىنان، جۇڭگو عىلىم ـ تەحنولوگيا قوعامىنىڭ مەملەكەتتىك 11 ـ قۇرىلتايىنان ەستەلىك

　　□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى جۋ جيچاي، جاڭ يان، حۋ جى

　　حالىق سارايىنىڭ 10 مىڭ ادامدىق ۇلكەن زالىنداعى الىپ توبەدە شامدار سامالاداي جارقىراپ، نۇر شاشىپ تۇر؛ زالدا جۇڭگو عىلىم ـ تەحنولوگيا سالاسىنىڭ ۇزدىك ۋاكىلدەرى بۇكىل ەلدەگى عىلىم ـ تەحنولوگيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ماڭىزدى تاپسىرماسىن ارقالاپ، ٴبىر ارادا باس قوسىپ، سالتاناتتى جينالىستى بىرگە وتكىزدى.

　　وسى ساتتە داڭق پەن ابىروي توعىسىپ، جۇلدىزدار جارقىرادى!

　　7 ـ ايدىڭ 8 ـ كۇنى تۇستەن بۇرىن مەملەكەتتىك عىلىم ـ تەحنولوگيا سيلىعىن بەرۋ جينالىسى، ەكى اكادەميانىڭ اكادەميكتەر جينالىسى، جۇڭگو عىلىم ـ تەحنولوگيا قوعامىنىڭ مەملەكەتتىك 11 ـ قۇرىلتايى سالتاناتپەن اشىلدى. باس شۋجي شي جينپيڭ جينالىسقا قاتىناسىپ، مەملەكەتتىك ەڭ جوعارى عىلىم ـ تەحنولوگيا سيلىعىنىڭ يەگەرلەرى قاتارلىلارعا سيلىق بەردى ٴارى ماڭىزدى ٴسوز سويلەدى.

　　ٴبىر اپتانىڭ الدىندا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى وسى ارادا 105 جىلدىق تۋعان كۇنىن سالتاناتپەن قۇتتىقتادى؛ وسى ساتتە ”15 ـ بەسجىلدىقتىڭ“ باستاما جىلىنداعى عىلىم ـ تەحنولوگيا سالتاناتىن تاعى قارسى الىپ وتىر.

　　شىعىستاعى الىپ ەلگە جول باستاپ كەلگەن 100 جىلدىق ٴىرى پارتيا جاڭالىق اشۋدى كوزدەپ، بولاشاق اشىپ، ۋاقىتتى عانيبەت ٴبىلدى، بيىكتە تۇرىپ الىسقا كوز جىبەردى. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ٴسوزى سەنىمدى ٴارى بەكەم بولدى −

　　”پارتيا 18 ـ قۇرىلتايىنان بەرى، پارتيا ورتالىق كوميتەتى عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدى وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىندا كورنەكتى ورىنعا قويىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋ جوباسىن جۇيەلى جاساپ، جاڭالىق اشۋ ارقىلى دامۋعا دەم بەرۋ ستراتەگياسىن اتقارۋدى ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا ٴتۇزىلىسى رەفورماسىن جاپپاي تەرەڭدەتىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا ىستەرىندە تاريحي تابىستارعا قول جەتكىزۋدى، تاريحي وزگەرىستەر تۋىلۋىن ىلگەرىلەتتى“.

　　”ەلىمىز دۇنيە جۇزىندەگى عىلىم ـ تەحنولوگياعا ات سالىسۋشىدان، ۇلەس قوسۋشىدان ٴورىس اشۋشىعا، جەتەكشىلىك ەتۋشىگە قاراي جەدەل بۇرىلىس جاساپ، جاڭالىق اشۋ قۋاتى ەڭ تەز جوعارىلاعان ەلدەردىڭ بىرىنە اينالدى“.

　　ۋاقىت شكالاسى كەرەمەت ٴماندى ورنەكتەدى؛ تاريح كوورديناتاسى ەكپىندەي العا ىلگەرىلەۋ باعدارىن بەلگىلەدى.

　　تۇستەن بۇرىن ساعات 10نان 30 مينۋت وتكەندە جينالىس باستالدى، زالداعىلار ورىندارىنان تۇرىپ مەملەكەت ٴانىن اسقاقتاتا شىرقادى. ”العا! العا! العا! باس“! اسقاقتاعان اۋەن ەكپىندەي ىلگەرىلەۋ جولىن نۇرلاندىردى.

　　پارتيا 18 ـ قۇرىلتايىنان بەرى، باس شۋجي شي جينپيڭ جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم ـ تەحنولوگيادا ٴوز كۇشىنە سۇيەنۋدى، ٴوزىن الۋەتتەندىرۋدى جۇزەگە اسىرىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋدى جەدەلدەتۋ جونىندە شەشۋشى جەتەكشىلىك جاسادى −

　　2014 ـ جىلى ۇلكەن اۋقىمدى اڭعارىپ، ”عىلىم ـ تەحنولوگيا − مەملەكەتتىڭ قۇدىرەتتەنۋىنىڭ، كوركەيۋىنىڭ نەگىزى، جاڭالىق اشۋ − ۇلتتىڭ العا باسۋىنىڭ جانى“ ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى؛

　　2016 ـ جىلى ۇندەۋ تاستاپ، ”دۇنيە ٴجۇزى بويىنشا عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋ ٴۇشىن كۇرەس جۇرگىزۋ“ ۇلى ۇندەۋىن شىعاردى؛

　　2018 ـ جىلى اۋقىمدى باعامداپ، ”دۇنيە ٴجۇزىنىڭ باستى عىلىم ورتالىعىنا جانە جاڭالىق اشۋ بيىگىنە اينالۋعا قۇلشىنۋ“ نىساناسىن العا قويدى؛

　　2021 ـ جىلى ەرلىكپەن الدا ٴجۇرىپ، ”ٴداۋىر جۇكتەگەن اۋىر مىندەتتى ارقالاپ، جوعارى دەڭگەيدە عىلىم ـ تەحنولوگيادا ٴوز كۇشىنە سۇيەنۋدى، ٴوزىن الۋەتتەندىرۋدى قۇلشىنا جۇزەگە اسىرۋ“ تالابىن قويدى؛

　　2024 ـ جىلى بولاشاققا كوز جىبەرىپ، ”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدا عىلىم ـ تەحنولوگيانى وسىزامانداندىرۋدى تىرەك ەتۋگە سۇيەنۋ كەرەك، جوعارى ساپالى دامۋدى جۇزەگە اسىرۋدا عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشىپ، جاڭا قوزعالىس قۋاتىن جەتىلدىرۋگە سۇيەنۋ كەرەك“ دەپ باسا دارىپتەدى؛

　　...

　　اسقاق بارابان ۇندەرى ٴدال قامال الۋ مەن قارىشتاۋدىڭ مىعىم ٴىزى. باس شۋجي شي جينپيڭ تەرەڭ ٴماندى اشىق ايتتى: ”جاقىنعى جىلدارى ەكى اكادەميانىڭ اكادەميكتەرى جينالىسىنىڭ، عىلىم ـ تەحنولوگيا قوعامىنىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلتايىنىڭ بارىنە قاتىناستىم ٴارى ٴسوز سويلەدىم، ماقسات بۇكىل پارتيانى، بۇكىل قوعامدى عىلىم ـ تەحنولوگيانىڭ دامۋىن قولداۋعا، جاڭالىق اشۋ ومىرشەڭ كۇشىن قاۋلاتۋعا جۇمىلدىرۋ بولدى“.

　　ۇلكەن زالدىڭ 2 ـ قاباتىنداعى كورۋ تەكشەسىنە كورنەكتى ۇگىت ۇرانى ٴىلىندى: ”شي جينپيڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جاپپاي دايەكتىلەندىرىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋ ستراتەگيالىق نىساناسىن كوزدەپ، قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، ەرلىكپەن بيىك شىڭداردى باعىندىرىپ، جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم ـ تەحنولوگيادا ٴوز كۇشىنە سۇيەنۋدى، ٴوزىن الۋەتتەندىرۋدى جەدەلدەتىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ٴىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋ ٴۇشىن قاجىماي ـ تالماي كۇرەس جۇرگىزەيىك!“

　　قيىن ٴىس جوق جاھاندا، ىقىلاس قويعان ادامعا.

　　بۇگىندەرى شىنجوۋدىڭ بايتاق دالاسىنا كوز تاستاپ، كۇللى الەمگە كوز جىبەرسەڭىز، عارىش كەڭىستىگىنەن بايتاق دالاعا، تەرەڭ تەڭىزگە دەيىن جۇڭگونىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيادا ەرلىكپەن العا ۇمتىلعان اسقاق ارمانى ورنەكتەلدى.

　　جينالىستا «جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ، مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ 2025 ـ جىلعى مەملەكەتتىك عىلىم ـ تەحنولوگيا سيلىعىن بەرۋ جونىندەگى قاۋلىسى» وقىلدى، ەلىمىزدىڭ عىلىم ـ تەحنولوگياسىنىڭ العا باسۋىنا، ەكونوميكاسىنىڭ، قوعامىنىڭ دامۋىنا، مەملەكەت قورعانىسىنىڭ وسىزاماندانۋ قۇرىلىسىنا كورنەكتى ۇلەس قوسقان تاعى ٴبىر توپ عىلىم ـ تەحنولوگيا قىزمەتكەرى مەن ۇيىم ماداقتالىپ ـ سيلاندى.

　　سالتتاعى اسقاق ۇران ۇلكەن زالدى جاڭعىرتتى. بارلىق ادام ورىندارىنان تۇردى، ۇزاققا دەيىن جالعاسقان شاپالاق ۇنىمەن باس شۋجي شي جينپيڭ 2025 ـ جىلعى مەملەكەتتىك ەڭ جوعارى عىلىم ـ تەحنولوگيا سيلىعىنىڭ يەگەرلەرى چىن ليچۋان اكادەميككە جانە بىن دى اكادەميككە سيلىق بەردى.

　　86 جاستاعى چىن ليچۋان اكادەميك ەلىمىزدىڭ ليتي باتارەيا سالاسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى، جول اشۋشى جانە جول باستاۋشى. 88 جاستاعى بىن دى اكادەميك ەلىمىزدىڭ ۇشاققا ورناتىلاتىن يمپۋلستى دوپلەر رادار تەحنولوگياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى، فازالىق انتەنا مەڭگەرۋىندەگى رادار تەحنولوگياسىنىڭ باستى نەگىزىن سالۋشى، عارىش نەگىزىندەگى باقىلاۋ رادارى تەحنولوگياسىنىڭ اتويشىسى.

　　ٴبىر كاسىپتى تاڭداپ، ٴومىر بويى جالعاستىردى، ولار باتىلدىقپەن ٴورىس اشىپ، مەملەكەتتىڭ دامۋى مەن حاۋىپسىزدىگىن قورعاپ، جاڭالىق اشقان تابىستارىمەن ٴجۇز ميلليونداعان حالىقتى يگىلىككە كەنەلتىپ، جاڭا داۋىردەگى عىلىم ـ تەحنولوگيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ مەملەكەت سۇيىسىپەنشىلىگىنە جانە بورىش ارقالاۋىنا جاندى تۇسىنىك جاسادى.

　　بۇكىل جينالىس الاڭىنداعىلاردىڭ كوز تىگە قاراۋىندا، 2 اكادەميك ٴتوراعالار مىنبەسىنىڭ ورتاسىنا قاراي ٴجۇردى.

　　باس شۋجي شي جينپيڭ ولارعا مەدال تاعىپ، سيلىق كۋالىگىن بەرىپ، ولارمەن ىستىق ىقىلاسپەن قول الىستى ٴارى بىرگە ەستەلىك سۋرەتكە ٴتۇستى. جاسى 80نەن اسقان 2 عالىمنىڭ تەبىرەنگەن سەزىمدەرى الپەتىنەن اڭعارىلادى. بۇكىل زالدى ناجاعايداي شاتىرلاعان شاپالاق ٴۇنى كەرنەدى. ولار ۇسىنىس بويىنشا ٴتوراعالار مىنبەسىنىڭ 1 ـ قاتارىنان ورىن الدى.

　　ەڭ جوعارى داڭق − عىلىم ـ تەحنولوگيادا كورنەكتى ۇلەس قوسۋشىلارعا بەرىلگەن سيلىق، سانسىزداعان كەيىنگىلەر جونىنەن ىنتالاندىرۋ.

　　باس شۋجي شي جينپيڭ قاتارلى پارتيا مەن مەملەكەت باسشىلارى ەڭ جوعارى سيلىقتىڭ 2 يەگەرىمەن بىرگە مەملەكەتتىك جاراتىلىستىق عىلىمدار سيلىعىنا، مەملەكەتتىك تەحنولوگيا تاپقىرلىق سيلىعىنا، مەملەكەتتىك عىلىم ـ تەحنولوگيا العاباسارلىعى سيلىعىنا جانە جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى حالىقارالىق عىلىم ـ تەحنولوگيا سەلبەستىك سيلىعىنا يە بولعانداردىڭ ۋاكىلدەرىنە كۋالىك بەردى.

　　بۇل ورنالاستىرۋدىڭ ٴمانى تەرەڭ، ٴارى عىلىمدى قاستەرلەۋدىڭ، دارىندىلارعا قۇرمەت ەتۋدىڭ ايقىن جارناماسى، ٴارى ۇرپاقتار بويى جالعاپ، ۇزدىكسىز كۇرەس جۇرگىزۋ جونىندە پارمەندى اتتانىسقا كەلتىرۋ.

　　ٴسوز سويلەۋ مىنبەرىندە تۇرعان ەڭ جوعارى سيلىقتىڭ 2 يەگەرى ومىرلىك تالپىنىستارىن، شەكسىز تەبىرەنىستەرىن تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىكپەن باياندادى −

　　”ٴبىزدى پارتيا مەن مەملەكەت تاربيەلەپ باۋلىدى، 19 جاسىمدا جوعارى مەكتەپكە تالاپ تولتىرعانىمدا، كوممۋنيزم ىستەرى ٴۇشىن ٴومىر بويى كۇرەس جۇرگىزۋ مۇراتىن ورناتقانمىن؛ 70 جاسىمدا كاسىپتەستەرىممەن بىرگە مەملەكەت ٴۇشىن ليتي باتارەيا سىندى قامالدى قورعاۋعا سەرت بەردىم. مەن ۇزدىكسىز مەملەكەتتىڭ قاجەتىن ٴوز مىندەتىم ساناپ، جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم ـ تەحنولوگيادا ٴوز كۇشىنە سۇيەنۋدى، ٴوزىن الۋەتتەندىرۋدى جۇزەگە اسىرۋعا ومىرلىك قايراتىمدى ارنايمىن“. چىن ليچۋان اكادەميك اسەرلەنە بىلاي دەدى: ”65 جىلدىق پارتيا ستاجى بار ساقا پارتيا مۇشەسى رەتىندە، جاۋاپكەرشىلىگىمنىڭ اۋىر ەكەندىگىن تەرەڭ سەزىندىم ٴارى ۇلى ٴداۋىر جۇكتەگەن بورىشتى ايرىقشا قاستەرلەيمىن“.

　　”مەن وتانىمىز اۋمالى ـ توكپەلى بولعان جىلداردا تۋىپ، بارلىق سالا كوركەيتۋدى كۇتىپ تۇرعان مەزگىلدە ەسەيدىم، پارتيا مەن مەملەكەتتىڭ تاربيەلەۋىندە، مەندەي ازاپ تارتقان بالا مەكتەپكە ٴتۇسۋ، ٴبىلىم الۋ ورايىنا يە بولدى. سودان باستاپ مەن ’ونەر ۇيرەنىپ، جاڭا جۇڭگوعا قىزمەت ەتۋ‘ نىساناسىن ورناتتىم. مەملەكەتتىڭ قاجەتى ٴبىزدىڭ بەتالىسىمىز؛ مەملەكەت قورعانىسى اۋىر مىندەتى ٴبىزدىڭ اتوي دابىلىمىز!“ اق سامايلى بىن دى اكادەميكتىڭ ٴاربىر اۋىز ٴسوزى ەكپىندى شىقتى.

　　قارتايعان شاقتارىندا دا مۇراتىنان اينىمادى؛ وتان ٴۇمىتىن اقتايتىن قالتقىسىز پەيىلىمەن ماقساتىنان جازبادى. باس شۋجي شي جينپيڭ ولاردىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا ارقىلى وتان ٴۇمىتىن اقتاعان اڭگىمەلەرىن ەستىپ، باستاماشىلدىقپەن ولار ٴۇشىن شاپالاق سوقتى.

　　عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ۇشقان قۇستاي دامىدى. باس شۋجي شي جينپيڭ ماڭىزدى سوزىندە 2024 ـ جىلى 6 ـ ايدا مەملەكەتتىك عىلىم ـ تەحنولوگيا جينالىسى اشىلعاننان كەيىن ەلىمىزدىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا ىستەرىندە قول جەتكەن ٴبىرسىپىرا تىڭ تابىستاردى قورىتىندىلادى −

　　جاساندى زەردە، كۆانتتىق عىلىم ـ تەحنولوگيا، تىرشىلىك عىلىمى، زات عىلىمى سياقتى سالالاردا كەلەلى ٴتول جاسامپازدىق جەتىستىكتەر ۇزدىكسىز جارىققا شىقتى، ”چاڭ ـ ى − 6“ ادامزاتتىڭ تۇڭعىش رەت ايدىڭ ارعى بەتىنەن ۇلگى الىپ قايتۋىن جۇزەگە اسىردى، زەردەلى قۇلتەمىر، ۇشقىش اپپارات سياقتى عىلىم ـ تەحنولوگيادا قامال الۋ مەن كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋىنداعى جارقىن تۇيىندەر ىركەس ـ تىركەس جارىققا شىقتى، ٴدارى ـ دارمەكتە جاڭالىق اشۋدا ەلىكتەۋدەن، ىلەسىپ اشۋدان تۇڭعىش جاسامپازدىققا دەيىنگى قارىشتاۋ جۇزەگە استى، ەگىس داقىلدارىنىڭ تۇقىمىن دەربەس سۇرىپتاپ جەتىلدىرۋ كولەمى %95تەن استى... ”بۇل تابىستار ەلىمىزدىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا العاباسارلىعىنىڭ كۇن سايىن جاڭالانىپ، اي سايىن تۇلەجىپ وتىرعاندىعىن بەينەلەدى، ادامدى جىگەرلەندىرەدى جانە ماقتانىشقا بولەيدى!“

　　اۋقىمدى يگەرىپ، ورايدى قولدان جىبەرمەۋ كەرەك.

　　جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ نەگىزدى بەكەمدەۋ، جاپپاي كۇش سالۋ سىندى شەشۋشى مەزگىلگە جەتكەندە، باس شۋجي شي جينپيڭ جاڭا ورىن، جاڭا جاعداي، جاڭا مىندەتتى كوزدە ۇستاپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋدا جاڭا بەتالىس كورسەتتى: ” ’15 ـ بەسجىلدىق‘ مەزگىلى − عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋدا شەشۋشى قامال الۋ مەزگىلى، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا ىستەرى جونىندەگى ورنالاستىرۋلارىنىڭ تياناقتانۋىن بار كۇشپەن ويداعىداي يگەرۋ كەرەك“.

　　”عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ بويىنشا جۇيەلىلەنگەن قامال الۋ قابىلەتىن كۇشەيتۋدەن“ ”عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدىڭ تەرەڭدەي توعىسۋىن ىلگەرىلەتۋگە“، ”تاڭداۋلى جاس عىلىم ـ تەحنولوگيا دارىندىلارىن كۇش سالا جەتىلدىرۋدەن” “عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ۇسىنىلىم ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋعا“، ”عىلىم ـ تەحنولوگيانى باعالاۋ قولباسشىلىق تاياقشاسىنان ويداعىداي پايدالانۋدان” “عىلىم ـ تەحنولوگيا ەتيكاسى مەن حاۋىپسىزدىك باسقارۋىن كۇشەيتۋگە“ دەيىن، باس شۋجي شي جينپيڭ جاڭا داۋىردەگى عىلىم ـ تەحنولوگيا قىزمەتىن اناعۇرلىم جاقسى ىستەۋ جونىندە 6 جاقتان ايقىن تالاپ قويدى.

　　عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدىڭ تەرەڭدەي توعىسۋى − جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم ـ تەحنولوگيادا ٴوز كۇشىنە سۇيەنىپ ٴوزىن الۋەتتەندىرۋ ارقىلى جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋعا جەتەكشىلىك ەتۋدىڭ تەتىگى.

　　مەملەكەتتىك عىلىم ـ تەحنولوگيا العاباسارلىعى سيلىعىنىڭ ەرەكشە سيلىعىنا يە بولعانداردىڭ ۋاكىلى رەتىندە، ”فىندوۋجى“ اتتى تولىق تەڭىز تەرەڭدىگى ادام الىپ سۇڭگۋ جابدىعىنىڭ باس جوبالاۋشىسى، جۇڭگو كەمە جاساۋ 702 ـ زەرتتەۋ ورنىنىڭ باستىعى يە سۇڭ باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ قولىنان كۋالىكتى تاپسىرىپ العاننان كەيىن، كوڭىلى كولدەي تولقىپ: ”ٴبىز تەرەڭدىك رەكوردىن جەر شارى تەڭىز ـ مۇحيتىنىڭ ەڭ تەرەڭ جەرىنە تاڭبالادىق، بولاشاقتا، ٴسوز جوق، تەرەڭ تەڭىزدە اناعۇرلىم كۇشتى قابىلەت جانە ناقتى كۇش قالىپتاستىرىپ، تەرەڭ تەڭىزدە ىزدەنىس جاساۋعا، تەڭىز ـ مۇحيت ەكونوميكاسىنا تىڭ دا اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسامىز!“ ـ دەدى.

　　عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ، عىلىم جالپىلاستىرۋ − جاڭالىق اشا دامۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ قوس قاناتى. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”جاستار مەن ورەندەردىڭ اۋەسى مەن ەرەكشەلىگىن، عىلمي ساپاسىن، تاجىريبە قابىلەتىن اشۋعا جانە جەتىلدىرۋگە باسا ٴمان بەرىپ، عىلمي زەرتتەۋ كومەسكى ساپاسىنا يە اناعۇرلىم كوپ جاستار مەن ورەندەردى عىلىم ـ تەحنولوگيا ىستەرىنە ات سالىسۋعا بەل بايلاۋعا باۋراۋ كەرەك“.

　　باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ٴسوزىن سول جەردە تىڭداعان جۇڭگو عىلىم ـ تەحنولوگيا قوعامى 11 ـ قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى، سىچۋان عىلىم ـ تەحنولوگيا سارايىنىڭ باستىعى ۋاڭ حۋان تەرەڭ اسەر الدى: ”باس شۋجي جاڭا داۋىردەگى جاستار مەن ورەندەردىڭ عىلىم جالپىلاستىرۋ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ، ادام تاربيەلەۋ ماڭىزدى بورىشىن تەرەڭ بايىمدادى. جاستار مەن ورەندەر − عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل بولۋدىڭ زاپاس جالىندى كۇشى، ٴبىز عىلىم جالپىلاستىرۋ قىزمەتىنىڭ عىلمي ساۋاتتى اشۋدان مۇرات ورناتىپ، رۋحتى سومداۋعا قاراي بەت الۋىن ىلگەرىلەتىپ، جاستار مەن ورەندەردىڭ عىلىم جاسامپازدىعى ەرىك ـ اۋەسىن جەتىلدىرىپ، عىلىم نەگىزىن بەكەمدەپ، عىلمي زەرتتەۋدىڭ مايساسىن بايقاپ، ٴتىپتى دە كوپ جاستار مەن ورەندەردى عىلىمدى قىزۋ سۇيۋگە، عىلىمدى قاستەرلەۋگە، عىلىمعا ات سالىسۋعا جەتەكتەپ، جاس عىلىم ـ تەحنولوگيا زاپاس دارىندىلارىن جەتىلدىرۋگە، عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋعا قىزمەت ەتۋگە عىلىم ـ تەحنولوگيا سارايىنىڭ كۇشىن قوسامىز“.

　　بايىرعى تۇقىم قۋالاۋ عىلىمىن زەرتتەۋمەن شۇعىلداناتىن 80 ـ جىلداردىڭ تۇلەگى، ايەل عالىم فۋ چياۋمەي ٴتوراعالار مىنبەسىنە شىعىپ سيلىق الدى. 6 جىلدىڭ الدىندا باس شۋجي شي جينپيڭ عالىمدار اڭگىمە ماجىلىسىنە قاتىناسىپ، ”ەسكەرۋسىز سالاداعى“ زەرتتەۋمەن شۇعىلداناتىن فۋ چياۋمەيمەن اڭگىمەلەسكەندە بىلاي دەدى: ”عىلمي زەرتتەۋ ىستەرىن باعالاۋدا ۇزاق بولاشاقتىق كوز ايا، دۇنيە جۇزىلىك كوز ايا، عىلمي كوز ايا بولۋى كەرەك“.

　　”باس شۋجي ’عىلىمنىڭ بولاشاعى جاستاردا‘ دەگەندى باسا دارىپتەدى ٴارى جاس عىلىم ـ تەحنولوگيا دارىندىلارىن اۋىر مىندەتتى باتىلدىقپەن ارقالاۋعا تەرەڭ شابىتتاندىرىپ، كوڭىلىمىزدەگىدەي سوزدەردى ايتتى“. فۋ چياۋمەي تەرەڭ شابىت الدى: ”ٴار رەت عىلمي زەرتتەۋ سالاسىندا ’ەمىن ـ ەركىن سايىسۋدىڭ‘ استارىندا جاس ۇرپاقتارعا دەگەن سەنىمنەن ايرىلا الماۋشىلىق جاتادى؛ ٴدال وسىنداي سەنىم ٴبىزدىڭ قاراماققا مۇمكىن ەمەس سالالاردا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشۋىمىزعا مۇمكىندىك بەردى. شەك قويماۋ، باز كەشپەۋ، قىزىعۋشىلىقتى ماڭگى ساقتاۋ، ەڭ قيىن ماسەلەلەردى شەشۋ، ەشكىم باسىپ وتپەگەن جولدى باسىپ ٴوتۋ كەرەك“.

　　دارىندىلاردى كوپ جيناۋ ۇلى ٴىستى تابىسقا جەتكىزەدى؛ دارىندىلار كوركەيسە، مەملەكەت گۇلدەنەدى. عىلىم ـ تەحنولوگيا − ٴبىرىنشى وندىرگىش كۇش، دارىندىلار − ٴبىرىنشى بايلىق، جاڭالىق اشۋ − ٴبىرىنشى قوزعاۋشى كۇش.

　　جينالىستان بۇرىن حالىق سارايىنىڭ سولتۇستىك زالىندا باس شۋجي شي جينپيڭ قاتارلى باسشى جولداستار مەملەكەتتىك عىلىم ـ تەحنولوگيا سيلىعى يەگەرلەرىنىڭ ۋاكىلدەرىمەن ىقىلاسپەن كەزدەستى، سونداي ـ اق كوپشىلىكپەن بىرگە ەستەلىك سۋرەتكە ٴتۇستى. فوتو اپپارات كوزى جارق ـ جۇرق ەتىپ، قاقپاقشا ٴۇنى جيىلەپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا ارقىلى قۋاتتى ەل قۇرۋ بارىسىنداعى تاعى ٴبىر باعالى ساتتەردى ەستەلىككە الدى.

　　تاريحتىڭ سالقار كوشى جوڭكىلىپ، ٴداۋىر تولقىنى وركەشتەنە العا ىلگەرىلەدى.

　　”عىلىمعا جورىق جاساپ“ مەملەكەت قۇرىلىسىنىڭ قىزۋ ورلەۋىن كوتەرۋدەن ”ٴبىرىنشى وندىرگىش كۇش“ ٴداۋىردىڭ اياق الىسىنا ىلەسۋگە جەتەكشىلىك ەتۋگە، ونان ”جاڭالىق اشۋ − دامۋعا جەتەكشىلىك ەتەتىن ٴبىرىنشى قوزعاۋشى كۇش“ جاڭا ٴداۋىردىڭ جاڭا جورىعىن اسقاقتاتۋعا، ۇرپاقتار بويى ادامدار كۇرەس جۇرگىزىپ، ٴوزىن ارناۋعا دەيىن، ۇلتتىڭ گۇلدەنۋىنىڭ قوزعالتقىشىن تۇتاندىرىپ، مەملەكەتتىڭ قۇدىرەتتەنۋىنىڭ ىرگە تاسىن قالادى.

　　2 جىلدىڭ الدىندا باس شۋجي شي جينپيڭ ”عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋ نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋعا نەبارى 11 جىل ۋاقىت قالدى“ دەپ اتاپ كورسەتتى، وندا ۋاقىت كۇتىپ تۇرمايدى دەيتىن كوكەي تەستىلىك سەزىم، شىنايى ىستەپ بوساڭسىمايتىن بورىشتىلىق سەزىم قامتىلعان.

　　بۇگىنگى تاڭدا عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋعا جانە سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋدى نەگىزىنەن جۇزەگە اسىرۋعا نەبارى 9 جىل ۋاقىت قالدى، باس شۋجي شي جينپيڭ جاڭا اتتانىسقا كەلتىرۋ بۇيرىعىن جاريالادى −

　　”جاعداي ادامدى جەلپىندىرەدى ٴارى ماجبۇرلەيدى. ٴبىز، ٴسوز جوق، تاريحي ورايدى مىقتى يگەرىپ، ٴداۋىر سىن ـ سايىسىن قارسى الىپ، جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم ـ تەحنولوگيادا ٴوز كۇشىنە سۇيەنىپ ٴوزىن الۋەتتەندىرۋدى جەدەل ىلگەرىلەتىپ، 2035 ـ جىلعا بارعاندا عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋ نىساناسىنا قاراي نىق قادام تاستاپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا تىڭعىلىقتى تىرەك بولۋىمىز جانە جەتەكشىلىك ەتۋىمىز كەرەك“.

　　(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 7 ـ ايدىڭ 8 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)