تيانشان تورى
تيانشان تورى   ›   ۇيرەنۋ   ›   شولۋ

عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا تىڭعىلىقتى تىرەك بولايىق جانە جەتەكشىلىك ەتەيىك

− باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ مەملەكەتتىك عىلىم ـ تەحنولوگيا سيلىعىن بەرۋ جينالىسىندا، ەكى اكادەميانىڭ اكادەميكتەر جينالىسىندا، جۇڭگو عىلىم ـ تەحنولوگيا قوعامىنىڭ مەملەكەتتىك 11 ـ قۇرىلتايىندا سويلەگەن ماڭىزدى ٴسوزىن ۇيرەنۋ، دايەكتىلەندىرۋ جونىندە

□ حالىق گازەتىنىڭ شولۋشىسى

  عىلىم ـ تەحنولوگيا گۇلدەنسە، ۇلت گۇلدەنەدى، عىلىم ـ تەحنولوگيا كۇشەيسە، مەملەكەت قۇدىرەتتەنەدى.

  7 ـ ايدىڭ 8 ـ كۇنى مەملەكەتتىك عىلىم ـ تەحنولوگيا سيلىعىن بەرۋ جينالىسى، جۇڭگو عىلىم اكادەمياسىنىڭ 22 ـ رەتكى اكادەميكتەر جينالىسى جانە جۇڭگو ينجەنەريا اكادەمياسىنىڭ 18 ـ رەتكى اكادەميكتەر جينالىسى، جۇڭگو عىلىم ـ تەحنولوگيا قوعامىنىڭ مەملەكەتتىك 11 ـ قۇرىلتايى سالتاناتپەن اشىلدى، باس شۋجي شي جينپيڭ جينالىسقا قاتىناسىپ، مەملەكەتتىك ەڭ جوعارى عىلىم ـ تەحنولوگيا سيلىعىنىڭ يەگەرلەرى سياقتىلارعا سيلىق تاراتتى ٴارى ماڭىزدى ٴسوز سويلەدى.

  پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرى دامۋىنىڭ جالپى جاعدايى ستراتەگيالىق تۇرعىسىن تياناق ەتىپ، باس شۋجي شي جينپيڭ سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا ىستەرىندە قول جەتكەن كەلەلى تابىستاردى تولىق تۇراقتاندىرىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيانىڭ دامۋى ٴدوپ كەلگەن جاڭا جاعدايعا تەرەڭ تالداۋ جاساپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ ”15 ـ بەسجىلدىق“ مەزگىلىندە عىلىم ـ تەحنولوگيا ىستەرىنە قاتىستى ٴتۇرلى ورنالاستىرۋلارىن تياناقتاندىرۋدى بار كۇشپەن ويداعىداي يگەرۋدى ارقاۋ ەتە وتىرىپ ايقىن تالاپتار العا قويىپ، جاڭا داۋىردەگى عىلىم ـ تەحنولوگيا قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋگە، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا تىڭعىلىقتى تىرەك بولۋعا جانە جەتەكشىلىك ەتۋگە العا باسۋ بەتالىسىن ايقىن كورسەتىپ، ٴتۇبىرلى بويسۇنۋ ولشەمىن ازىرلەدى.

  بۇل ”15 ـ بەسجىلدىقتىڭ“ باستاما جىلىندا اشىلعان ٴبىر رەتكى عىلىم ـ تەحنولوگيا سالتاناتتى جينالىسى، ول بۇكىل پارتيانى، تۇتاس قوعامدى، اسىرەسە، قالىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا قىزمەتكەرلەرىن قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، ٴورىس اشا العا ىلگەرىلەۋگە، 2035 ـ جىلعا بارعاندا عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋ نىساناسىنا قاراي نىق قادام تاستاپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ٴىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋگە تىڭ دا اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسۋعا پارمەندى جۇمىلدىردى جانە جىگەرلەندىردى.

  باس شۋجي شي جينپيڭ عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ قىزمەتىنە ايرىقشا ٴمان بەردى، تاياۋ جىلداردان بەرى ەكى اكادەميانىڭ ٴار جولعى اكادەميكتەر جينالىسىنا، جۇڭگو عىلىم ـ تەحنولوگيا قوعامىنىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلتايىنا قاتىناسىپ، ٴسوز سويلەپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا ٴتۇزىلىسى رەفورماسىن ٴوزى جوسپارلاپ، ٴوزى ورنالاستىرىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋداعى كەلەلى سيپات الاتىن، ٴتۇبىرلى سيپات الاتىن، ۇزاق بولاشاقتىق سيپات الاتىن ماسەلەلەر جونىندە ٴبىر قىدىرۋ ماڭىزدى بايىمداۋلار جاسادى. پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋ قۇرىلىسىنىڭ جوباسى جۇيەلى جاسالىپ، دامۋعا جاڭالىق اشۋ ارقىلى دەم بەرۋ ستراتەگياسى ىشكەرىلەي اتقارىلىپ، ەلىمىزدىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا قۋاتى ۇزدىكسىز تىڭ ساتىعا كوتەرىلدى.

  جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدا عىلىم ـ تەحنولوگيانى وسىزامانداندىرۋدى تىرەك ەتۋگە سۇيەنۋ كەرەك، جوعارى ساپالى دامۋدى جۇزەگە اسىرۋدا عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى جاڭا قوزعالىس قۋاتىن جەتىلدىرۋگە سۇيەنۋ كەرەك.

  جاساندى زەردە، كۆانتتىق عىلىم ـ تەحنولوگيا، تىرشىلىك عىلىمى، زات عىلىمى سياقتى سالالاردا كەلەلى ٴتول جاسامپازدىق جەتىستىكتەرى ۇزدىكسىز جارىققا شىقتى، ”چاڭ ـ ى − 6“ ادامزاتتىڭ تۇڭعىش رەت ايدىڭ ارعى بەتىنەن ۇلگى الىپ قايتۋىن جۇزەگە اسىردى، ٴدارى ـ دارمەكتە جاڭالىق اشۋدا ەلىكتەۋدەن، ىلەسىپ اشۋدان العاشقى جاسامپازدىققا دەيىنگى قارىشتاۋ جۇزەگە استى... وسى جاڭالىق اشۋداعى سەرپىلىستەر ەلىمىزدىڭ ”مىعىم قۋاتىن“ ايگىلەپ، عىلىم ـ تەحنولوگيانىڭ بيىك شىڭىنا باتىلدىقپەن شىعاتىن اسقاق جىگەردى ايگىلەپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋعا مىعىم نەگىز قالادى.

  ەگىس داقىلدارىنىڭ تۇقىمىن دەربەس سۇرىپتاپ جەتىلدىرۋ كولەمى %95تەن اسۋدان شوعىرلى ەلەكتر جەلىسى، بيولوگيالىق ٴدارى ـ دارمەك، زەردەلى قۇلتەمىر سياقتى جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارىنىڭ قارىشتاپ دامۋىنان، سۋتەگى ەنەرگياسى جانە يادرولىق سينتەز ەنەرگياسى، مي ـ كومپيۋتەر ينتەرفەيسى، 6 ـ ۇرپاق جىلجىمالى حابارلاسۋ سياقتىلاردىڭ ەكونوميكانىڭ جاڭا ارتۋ تۇيىنىنە اينالۋىن ىلگەرىلەتۋگە دەيىن جوعارى ساپالى عىلىم ـ تەحنولوگيامەن قامداۋ ارقىلى كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋعا قۋات ۇستەدى، ەلىمىزدىڭ جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەرى تاسقىندادى، جوعارى ساپالى دامۋدىڭ قوزعالىس قۋاتى ارتتى.

  جاڭا داۋىردەن بەرى، اسىرەسە، ”14 ـ بەسجىلدىقتان“ بەرى، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدا جاڭا نىق قادام تاستاۋداعى، ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ جالپى مولشەرى ٴۇرتىس جاڭا وتكەلدەردەن ٴوتىپ، 140 تريلليون يۋاندىق تىڭ ساتىعا كوتەرىلۋىندەگى ٴبىر ماڭىزدى سەبەپ − عىلىم ـ تەحنولوگيانىڭ ستراتەگيالىق جەتەكشىلىك ورنى مەن ٴتۇبىرلى تىرەكتىك رولىن مىقتاپ يگەرىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدى باستان ـ اياق وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىنداعى كورنەكتى ورىنعا قويۋىندا.

  بۇگىنگى جۇڭگو دۇنيە جۇزىندەگى عىلىم ـ تەحنولوگياعا ات سالىسۋشىدان، ۇلەس قوسۋشىدان ٴورىس اشۋشىعا، جەتەكشىلىك ەتۋشىگە قاراي جەدەل بۇرىلىس جاساپ، جاڭالىق اشۋ قۋاتى ەڭ تەز جوعارىلاعان ەلدەردىڭ بىرىنە اينالدى.

  جاڭا داۋىردە عىلىم ـ تەحنولوگيا ىستەرىندە تاريحي تابىستارعا قول جەتكىزۋ، تاريحي وزگەرىستەردىڭ تۋىلۋى، تۇپتەپ كەلگەندە، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ رول ۇستاپ، جول باستاۋىنىڭ، شي جينپيڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىنىڭ عىلمي جەتەكشىلىك ەتۋىنىڭ ارقاسى. عىلىم ـ تەحنولوگيانى دامىتۋدىڭ وزگەشە بارىسىنا قايىرىلا قاراساق، ەلىمىزدىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدا ۇزدىكسىز زور ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزۋىنە كۋا بولعان بىزدەر، ”ەكىنى تۇراقتاندىرۋدىڭ“ شەشۋشى ٴمانىن اناعۇرلىم تەرەڭ ٴتۇسىنىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ ورتالىقتانعان ٴبىر تۇتاس باسشىلىعى ٴبىزدىڭ عىلىم ـ تەحنولوگيا قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋىمىزدىڭ ٴتۇبىرلى كەپىلى ەكەندىگىن اناعۇرلىم تەرەڭ سەزىندىك.

  كەزەكتە ەلىمىزدىڭ دامۋى سوتسياليستىك وسىزاماندانۋدى نەگىزىنەن جۇزەگە اسىرۋدا نەگىزدى بەكەمدەيتىن، جاپپاي كۇش سالاتىن شەشۋشى مەزگىلگە ٴوتتى. عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل قۇرۋدىڭ شەشۋشى قامال الۋ مەزگىلىن تياناق ەتكەن ”15 ـ بەسجىلدىق“ جوبا باعدارلاماسى عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدىڭ جەتەكشىلىك رولىن كورنەكتىلەندىرىپ، وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن قۇرۋ، جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم ـ تەحنولوگيادا ٴوز كۇشىنە سۇيەنۋدى، ٴوزىن الۋەتتەندىرۋدى جەدەلدەتۋ، ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ جاپپاي جاسىل تيپ جاڭالاۋىن جەدەلدەتۋ سياقتى جاقتاردا ورنالاستىرۋ جاسادى.

  وسى جولعى جينالىستا باس شۋجي شي جينپيڭ عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ بويىنشا جۇيەلىلەنگەن قامال الۋ قابىلەتىن كۇشەيتۋ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدى تەرەڭ توعىستىرۋدى ىلگەرىلەتۋ، ۇزدىك جاس عىلىم ـ تەحنولوگيا دارىندىلارىن بار كۇشپەن جەتىلدىرۋ سياقتىلار جونىندە 6 جاقتان ٴتۇيىندى مىندەتتەردى ورنالاستىردى. ٴبىز جاۋاپكەرشىلىك سەزىمدى، كوكەي تەستىلىك سەزىمدى، بورىشتىلىق سەزىمدى اناعۇرلىم كۇشەيتىپ، تياناقتاندىرۋدى قاز ـ قالپىندا، باتىلدىقپەن، شەبەرلىكپەن ويداعىداي يگەرۋىمىز كەرەك.

  جاڭا داۋىردەگى جاڭا جورىقتا جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ٴىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋدە بورىش داڭقتى، مىندەت اۋىر، ەلىمىزدى عىلىم ـ تەحنولوگيادا قۋاتتى ەل ەتىپ قۇرىپ شىعۋ كەزەك كۇتتىرمەيدى، جاۋاپكەرشىلىك اۋىر. شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ توڭىرەگىنە اناعۇرلىم تىعىز ىنتىماقتاسىپ، شي جينپيڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جاپپاي دايەكتىلەندىرىپ، كۇرەس نىساناسىن كوزدەپ، اسقاق مۇرات ورناتىپ، ٴسوز جوق، جەڭىسكە جەتەتىن سەنىمدى بەكەمدەپ، جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم ـ تەحنولوگيادا ٴوز كۇشىنە سۇيەنۋدى، ٴوزىن الۋەتتەندىرۋدى جەدەل ىلگەرىلەتىپ، ۇلى ارماننىڭ كوركەم رەالدىققا اينالۋىن نىق قاداممەن جۇزەگە اسىرايىق.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 7 ـ ايدىڭ 9 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : 努尔波拉提·哈布勒

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردى پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، ءسوزسىز جازباشا رۇقساتقا يە بولۋ كەرەك. مازمۇنداردى رۇقساتسىز جالعاپ تاراتۋعا، كەسىپ رەداكسيالاۋعا، وزگەرتۋگە، قىسقارتىپ قۇراستىرۋعا، باسقا ورىنعا كوشىرۋگە نەمەسە باسقا تاسىلدەرمەن كوبەيتۋگە ءارى تاراتۋعا بولمايدى، قايشى كەلگەندەردىڭ زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىگى زاڭ بويىنشا قۋزاستىرىلادى.