□ حالىق گازەتىنىڭ شولۋشىسى
جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋ ەل ٴىشى ـ سىرتىنداعى جۇڭحۋا پەرزەنتتەرىنىڭ بىرگە قۇلشىنۋىن قاجەت ەتەدى، چياۋمين ىستەرى قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋ توتەنشە ماڭىزدى.
”پارتيانىڭ چياۋمين ىستەرى ساياساتىن جاپپاي دايەكتىلەندىرىپ، پارتيا مەن مەملەكەت قىزمەتىنىڭ كەلەلى جاعدايىن تىعىز ارقاۋ ەتىپ، چياۋميندەردىڭ زەيىن ـ زەردەسىن، كۇش ـ قۋاتىن اناعۇرلىم ويداعىداي ۇيىستىرۋ كەرەك“، ”وتاندى بىرلىككە كەلتىرۋ ۇلى ىسىنە بەلسەنە قىزمەت وتەپ، ەل ٴىشى ـ سىرتىنداعى جۇڭحۋا پەرزەنتتەرىنىڭ ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزۋىن جەبەۋ كەرەك“، باس شۋجي شي جينپيڭ تاياۋدا چياۋمين ىستەرى قىزمەتى جونىندە ماڭىزدى نۇسقاۋ بەرىپ، جاڭا داۋىردەگى جاڭا جورىقتا چياۋمين ىستەرى قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋگە ايقىن بەتالىس كورسەتىپ، ماڭىزدى بويسۇنۋ ولشەمىن ازىرلەدى.
7 ـ ايدىڭ 27 ـ كۇنىنەن 28 ـ كۇنىنە دەيىن مەملەكەتتىك چياۋمين ىستەرى قىزمەتى ٴماجىلىسى بەيجيڭدە اشىلىپ، ەلىمىزدىڭ چياۋمين ىستەرى قىزمەتى جونىندە ناقتى ورنالاستىرۋ جاسادى.
چياۋمين ىستەرى قىزمەتى پارتيا مەن مەملەكەتتىڭ ۇزاق ۋاقىتتىق، ستراتەگيالىق سيپاتتى قىزمەتى. مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسى، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ نىساناسىنا قاراي ۇدەرە العا تارتقان سايىن، شەتەلدەگى قالىڭ چياۋمين باۋىرلاستار مەن وتانعا ورالعان چياۋميندەردى، چياۋميندەردىڭ تۋىس ـ تۋعاندارىن تىعىز ىنتىماقتاستىرىپ، كۇش ـ قۋاتتى شوعىرلاندىرۋ كەرەك.
پارتيا 18 ـ قۇرىلتايىنان بەرى، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى ەل ٴىشى جانە حالىقارا سىندى ەكى كەلەلى جاعدايدى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ، چياۋمين ىستەرى قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋ، چياۋميندەردىڭ زەيىن ـ زەردەسىن، كۇش ـ قۋاتىن ۇيىستىرىپ، جۇڭگو ارمانىن بىرگە جۇزەگە اسىرىپ، بىرگە يگىلىكتەنۋ جونىندە تىڭ ورنالاستىرۋلار جاساپ، تىڭ تالاپتار قويىپ، چياۋمين ىستەرى قىزمەتىنىڭ جاڭا جاعدايىن اشىپ، ەل ٴىشى ـ سىرتىنداعى جۇڭحۋا پەرزەنتتەرىنىڭ ۇلى ىنتىماعىن پارمەندى جەبەپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا بەلسەندى ۇلەس قوستى.
مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋىن ىلگەرىلەتۋگە نازار سالايىق. گۋاڭدۇڭ شانتوۋ حۋاچياۋلار ەكونوميكا، مادەنيەت سەلبەستىگى سىناق رايونىن قۇرۋدان شەتەل ساۋداگەرلەرى قارجى قوسۋ زاڭىن جانە ونىڭ ەرەجەسىن شىعارعانعا دەيىن، ونان شەتەلدەگى چياۋمين باۋىرلاستاردى ”ٴبىر بەلدەۋ، ٴبىر جولدى“ جوعارى ساپالى بىرگە قۇرۋعا بەلسەنە ات سالىسۋعا جەتەكتەگەنگە دەيىن... ٴبىر قىدىرۋ ناقتى شارالار قالىڭ چياۋمين باۋىرلاستاردىڭ جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىنا ات سالىسۋ بەلسەندىلىگىن ٴونىمدى قاۋلاتىپ، جۇڭگونىڭ بىرگە قۇراتىن ەلدەرمەن ساياسي ٴوزارا سەنىمدىلىگىنە، ەكونوميكالىق جاقتان ٴوزارا توعىسۋىنا، حالىق تىلەگىن توعىستىرۋىنا دەم بەردى.
جۇڭحۋا مادەنيەتىن جالعاستىرۋعا جانە ونى اسقاقتاتۋعا نازار سالايىق. ”بارلىق جەر كوكتەم مەرەكەسىنىڭ مەرەيىنە شومدى“، ”جۇڭحۋا باۋىرلاستىق سۇيىسپەنشىلىگى“ سياقتى تارتىمدى مادەنيەت ماركاسى قيمىلدارى دۇنيە ٴجۇزىنىڭ جەر ـ جەرىنە تارالىپ، مەرەكەلىك بەينەنى، اۋىل سۇيىسپەنشىلىگىن سان مىڭداعان چياۋمين باۋىرلاستاردىڭ جانىنا جەتكىزدى؛ ”جۇڭگودا تەگىن ىزدەۋ ساپارى“ سياقتى مادەنيەت سەزىنۋ قيمىلدارى ۇزدىكسىز ورىستەتىلىپ، ٴبىر توپ حۋا ـ ي جاستار مەن ورەندەردىڭ سول جەردىڭ وزىندە جۇڭحۋانىڭ مادەنيەت جۇلگەسىن بىلۋىنە، جۇڭحۋا مادەنيەتىن سەزىنۋىنە مۇمكىندىك جاسادى. ”ورتاق تامىردى“ قورعاپ، ”ورتاق رۋحتى“ جالعاستىرىپ، ”ورتاق ارماندى“ جۇزەگە اسىردى، جۇڭگولىقتار، جۇڭگو مادەنيەتى، جۇڭگو رۋحى، جۇڭگو جۇرەگى ەل ٴىشى ـ سىرتىنداعى جۇڭحۋا پەرزەنتتەرىنىڭ جۇرەك تۇكپىرىندەگى شىنايى مويىنداۋعا اينالدى.
جۇڭگو مەن شەتەلدىڭ اۋىس ـ كۇيىسىن، سەلبەستىگىن كۇشەيتۋگە نازار سالايىق. ”مەرەكەنى“ دانەكەر ەتىپ، شەتەلدەگى چياۋميندەر ۇيىمدارى الۋان ٴتۇرلى گۋمانيتارلىق اۋىس ـ كۇيىس قيمىلدارىن ورىستەتىپ، كوكتەم مەرەكەسى، جۇڭچيۋ مەرەكەسى سياقتى ٴداستۇرلى مەرەكەلەردى جۇڭگو مەن شەتەل بۇقاراسى بىرگە يگىلىكتەنەتىن مادەنيەت سالتاناتىنا اينالدىردى. جەلىدە، جەلىدەن تىس مادەنيەت اۋىس ـ كۇيىسى جاپپاي ورىستەتىلىپ، جۇڭحۋا مادەنيەتىنىڭ شەتەلدە تارالۋ نەگىزى ۇزدىكسىز بەكەمدەلىپ، شەتەلدەگى چياۋمين باۋىرلاستار جۇڭگو مەن شەتەلدىڭ وركەنيەت اۋىس ـ كۇيىسىنىڭ حالىقتىق ەلشىسىنە اينالىپ، دۇنيە جۇزىنە سەنىمدى، سۇيىكتى، قادىرلى جۇڭگو وبرازىن ايگىلەدى.
...
دۇنيەنىڭ جەر ـ جەرىنە تارالعان 60 ميلليوننان استام شەتەلدەگى چياۋمين باۋىرلاس جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى، جۇڭحۋا ۇلى شاڭىراعىنىڭ تامىرلاس ماڭىزدى مۇشەسى. چياۋميندەردىڭ زەيىن ـ زەردەسىن ۇيىستىرۋدى باستان ـ اياق ەڭ ماڭىزدى ورىنعا قويىپ، وڭىرلىك، تۋىستىق، مادەنيەت قارىم ـ قاتىناسىنىڭ وزگەشە دانەكەرىنەن ويداعىداي پايدالانىپ، بايلانىستى، بارىس ـ كەلىستى جيىلەتۋ، شەتەلدەگى چياۋمين باۋىرلاستاردىڭ سەنترگە تارتۋ كۇشى مەن ۇيىستىرۋ قۋاتىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋىن پارمەندى ىلگەرىلەتتى.
بۇگىنگى تاڭدا جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى بوگەۋ بەرمەيدى، بۇل ەل ٴىشى ـ سىرتىنداعى بارلىق جۇڭحۋا پەرزەنتتەرىنىڭ بىرگە كۇرەس جۇرگىزۋىنىڭ ناتيجەسى. ەلىمىزدى سوتسياليستىك وسىزاماندانعان قۇدىرەتتى ەل ەتىپ قۇرىپ شىعۋ جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ارمانى مەن ٴۇمىتى، شەتەلدەگى ٴاربىر ادال جۇرەكتىڭ ٴبىر نيەتپەن كۇرەس جۇرگىزۋىنەن ايرىلا المايدى. شەتەلدەگى قالىڭ چياۋمين باۋىرلاستار مەن وتانعا ورالعان چياۋميندەر، چياۋميندەردىڭ تۋىس ـ تۋعاندارى ۇندەۋگە بەلسەنە ٴۇن قوسىپ، تاڭداۋلى داستۇرگە مۇراگەرلىك ەتىپ، مەملەكەت سۇيىسپەنشىلىگىن نىعايتسا، ٴسوز جوق، جاڭا جورىقتا وزگەشە ارتىقشىلىقتى ساۋلەلەندىرىپ، اناعۇرلىم زور ىسكەرلىك كورسەتە الادى.
”15 ـ بەسجىلدىق“ جوبا باعدارلاماسىندا: ”پارتيانىڭ چياۋمين ىستەرى ساياساتىن جاپپاي دايەكتىلەندىرىپ، چياۋميندەردىڭ زەيىن ـ زەردەسىن، كۇش ـ قۋاتىن اناعۇرلىم ويداعىداي ۇيىستىرىپ، قانداستار، اۋىلداستار، اتا ـ بابالار تىرشىلىك ەتكەن جەردەگى مادەنيەت سياقتىلاردىڭ دانەكەرلىك رولىن ساۋلەلەندىرۋ كەرەك“، ـ دەپ اتاپ كورسەتىلدى. پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن دايەكتىلەندىرۋدە، تياناقتاندىرۋدا، ٴسوز جوق، زەيىن ـ زەردەنى، كۇش ـ قۋاتتى شوعىرلاندىرىپ، جۇڭگو ارمانىن بىرگە جۇزەگە اسىرۋ، بىرگە يگىلىكتەنۋ نەگىزگى تاقىرىبىنا تاباندى بولىپ، كەلەلى جاعدايعا قىزمەت وتەۋ مەن چياۋميندەرگە قىزمەت وتەۋدىڭ بىرلىگىنە، ەل ىشىندەگى چياۋمين ىستەرى مەن شەتەلدەگى چياۋمين ىستەرى قىزمەتىن ٴوزارا سايكەستىرۋگە، بايلىقتى جەتىلدىرۋ مەن ونىڭ رولىن ساۋلەلەندىرۋدى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاۋعا تاباندى بولىپ، شەتەلدەگى چياۋمين باۋىرلاستار مەن وتانعا ورالعان چياۋميندەردىڭ، چياۋميندەردىڭ تۋىس ـ تۋعاندارىنىڭ اراسىنداعى وراسان زور ەنەرگيانى مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا ۇيىستىرۋ، ساۋلەلەندىرۋ كەرەك. ٴار دارەجەلى چياۋمين ىستەرى قىزمەتكەرلەرى تاپسىرمانى باستان ـ اياق ەستە بەرىك ساقتاپ، شەتەلدەگى چياۋمين باۋىرلاستاردىڭ جانە وتانعا ورالعان چياۋميندەردىڭ، چياۋميندەردىڭ تۋىس ـ تۋعاندارىنىڭ جان اشىرى بولىپ، چياۋمين ىستەرى قىزمەتىنىڭ ىسكەرلەرىنە اينالۋى كەرەك.
تولقىن كوتەرىلدى، ٴبىر نيەت، ٴبىر تىلەكپەن گۇلدەنۋگە بەت الدى. جاڭا جورىقتا شي جينپيڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جەتەكشى ەتىپ، پارتيانىڭ چياۋمين ىستەرى ساياساتىن جاپپاي دايەكتىلەندىرىپ، پارتيا مەن مەملەكەت قىزمەتىنىڭ كەلەلى جاعدايىن تىعىز ارقاۋ ەتىپ، جاڭا داۋىردەگى چياۋمين ىستەرى قىزمەتىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتىپ، چياۋميندەردىڭ زەيىن ـ زەردەسىن، كۇش ـ قۋاتىن اناعۇرلىم ويداعىداي ۇيىستىرىپ، ەل ٴىشى ـ سىرتىنداعى جۇڭحۋا پەرزەنتتەرىنىڭ ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزۋىن جەبەگەندە، ٴسوز جوق، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ٴىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋگە تەلەگەي كۇش توپتاۋعا بولادى.
(«حالىق گازەتىنىڭ» 7 ـ ايدىڭ 29 ـ كۇنگى سانىنان الىندى)
