□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى حۋ حاۋ، حۋ مىڭشۋە
2017 ـ جىلى 10 ـ ايدا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ مەملەكەتتىك 19 ـ قۇرىلتايى بەيجيڭ حالىق سارايىندا سالتاناتپەن اشىلىپ، شي جينپيڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن پارتيانىڭ، ٴسوز جوق، ۇزاق ۋاقىت تاباندى بولاتىن جەتەكشى يدەياسى ەتىپ تۇراقتاندىردى ٴارى پارتيا ۋستاۆىنا ەنگىزدى.
پارتيا 19 ـ قۇرىلتايى − جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە جەتۋ كەزەڭىندە، جۇڭگوشا سوتسياليزم جاڭا داۋىرگە وتكەن شەشۋشى مەزگىلدە اشىلعان توتەنشە ماڭىزدى قۇرىلتاي. شي جينپيڭ جولداس جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى 18 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى اتىنان قۇرىلتايعا «جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە جەتىپ، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ ۇلى جەڭىسىنە قول جەتكىزەيىك» دەگەن تاقىرىپتا بايانداما جاسادى. جارقىن داۋىس ەلەكتر تولقىنىمەن دۇنيە جۇزىنە تارالدى −
”جۇڭگوشا سوتسياليزم جاڭا داۋىرگە ٴوتتى، بۇل − ەلىمىز دامۋىنىڭ جاڭا تاريحي ورنى“، ”ەلىمىز قوعامىنىڭ باستى قايشىلىعى حالىقتىڭ كۇن سايىن ارتىپ وتىرعان تاماشا تۇرمىس قاجەتى مەن دامۋدىڭ بىركەلكى، تولىق بولماۋى اراسىنداعى قايشىلىققا وزگەردى“، ”ٴبىز جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋ نىساناسىنا تاريحتاعى ٴارقانداي كەزدەگىدەن دە اناعۇرلىم جاقىنداي تۇستىك، مۇنى جۇزەگە اسىرۋعا سەنىمىمىز ٴتىپتى دە كامىل جانە قۋاتىمىز قاپتال جەتەدى“...
پارتيا 18 ـ قۇرىلتايىنان بەرى، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، ٴبىز ۇزاق ۋاقىتتان بەرى شەشۋدى ويلاساق تا شەشە الماعان كوپتەگەن قيىن ماسەلەلەردى شەشىپ، بۇرىن ىستەۋدى ويلاساق تا ىستەي الماعان كوپتەگەن ٴىرى ىستەردى ىستەپ، پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرىندە تاريحي تابىستارعا قول جەتۋىن، تاريحي وزگەرىستەر تۋىلۋىن ىلگەرىلەتتىك.
پارتيا 19 ـ قۇرىلتايى تاريح جانە ٴداۋىر بيىگىنەن حالىقارالىق جاعدايدىڭ وزگەرىسى مەن ەل ىشىندەگى ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ جاڭا ەرەكشەلىكتەرىنە ساي، جۇڭگوشا سوتسياليزم جاڭا داۋىرگە ٴوتتى، ەلىمىز قوعامىنداعى باستى قايشىلىق وزگەردى دەگەن سياقتى كەلەلى تۇجىرىمدار جاساپ، جاڭا داۋىردە جۇڭگوشا سوتسياليزمگە تاباندى بولۋدىڭ جانە ونى دامىتۋدىڭ نەگىزگى جالپى جوباسىن العا قويىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە جەتۋ، جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋدىڭ جاڭا جورىعىن باستاۋ نىساناسىن العا قويدى. ٴبىر قىدىرۋ جاڭا ماڭىزدى يدەيالاردىڭ، ماڭىزدى كوزقاراستاردىڭ، كەلەلى تۇجىرىمداردىڭ، كەلەلى شارالاردىڭ العا قويىلۋى پارتيانىڭ تاريحي زاڭدىلىق پەن تاريحي بەتالىستى يگەرۋدەگى وسكەلەڭ سانالىلىعى مەن وسكەلەڭ سەنىمىن ايگىلەدى.
جول تاعدىردى بەلگىلەيدى، تۋ بەتالىستى كورسەتەدى.
پارتيا 19 ـ قۇرىلتايى بايانداماسىندا مىنالار ايقىندالدى: شي جينپيڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسى − ”ماركسيزمنىڭ جۇڭگوشالانۋىنىڭ ەڭ جاڭا جەتىستىگى، پارتيا مەن حالىقتىڭ امالياتتىق تاجىريبەسى مەن كوللەكتيۆ اقىل ـ پاراساتىنىڭ جاۋھارى، جۇڭگوشا سوتسياليزم نازاريا جۇيەسىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى، بۇكىل پارتيانىڭ، بۇكىل ەل حالقىنىڭ جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا كۇرەس جۇرگىزۋىنىڭ ارەكەت باعدارناماسى، وعان، ٴسوز جوق، ۇزاق ۋاقىت تاباندى بولۋ جانە ونى ۇزدىكسىز دامىتۋ كەرەك“. قۇرىلتاي «جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ۋستاۆىن (تۇزەتۋ ەنگىزىلگەن نۇسقاسى)» ماقۇلداپ، شي جينپيڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن ماركسيزم ـ لەنينيزممەن، ماۋ زىدۇڭ يدەياسىمەن، دىڭ شياۋپيڭ نازارياسىمەن، ”ۇشكە ۋاكىلدىك ەتۋ“ ماڭىزدى يدەياسىمەن، عىلمي دامۋ كوزقاراسىمەن بىرگە پارتيانىڭ جەتەكشى يدەياسى ەتىپ تۇراقتاندىردى ٴارى پارتيا ۋستاۆىنا ەنگىزدى.
”بۇل − دامۋدى ويلايتىن، العا باسقىسى كەلەتىن پارتيا“. پارتيا 19 ـ قۇرىلتايى بايانداماسىنىڭ شەتەل تىلىندەگى باسىلىمىنىڭ اۋدارما، سالىستىرۋ جۇمىستارىنا جاۋاپتى بولعان شەتەلدىك ماماندار وسىلاي دەپ اسەرلەندى. سوعىس ٴورتىن باستان كەشىرىپ، قيىن ـ قىستاۋ كۇندەردى وتكەرىپ، رەفورمانىڭ ۇلى تاسقىنىنا ات سالىسىپ، ٴداۋىر شۇعىلاسىن جاراتقان جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ٴىس جۇزىندىك ارەكەتى ارقىلى مىنانى دالەلدەدى: ٴوز ماقساتىن بىلەتىن ٴارى وسى ماقساتقا قالاي جەتۋدى بىلەتىن ساياسي پارتيا، وسى ماقساتقا شىن مانىندە جەتكىسى كەلەتىن جانە وسى ماقساتقا جەتۋدە كەم بولسا بولمايتىن قايسار رۋحقا يە ساياسي پارتيا − مىنە وسىنداي ساياسي پارتيا جەڭىمپاز ورىندا تۇرادى.
اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى ۇمىتپاي، ۇلى جەڭىسكە قول جەتكىزدى.
پارتيا 19 ـ قۇرىلتايىنان بەرى دۇنيە جۇزىندە سيرەك كەزدەسەتىن، تاريحتا سيرەك كەزدەسەتىن حاۋىپ ـ قاتەرلەر مەن سىن ـ سايىستار الدىندا، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى ەل ٴىشى، حالىقارا سىندى ەكى كەلەلى جاعدايدى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ، دامۋ مەن حاۋىپسىزدىك سىندى ەكى ٴىرى ٴىستى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ، دۇرىس ستراتەگيالىق تاكتيكامەن وزگەرىسكە توتەپ بەرىپ، جاڭا وراي جەتىلدىرىپ، جاڭا جاعداي اشىپ، قايسارلىقپەن كۇرەس جۇرگىزۋ ارقىلى ىستەرىمىزدىڭ دامۋىنىڭ تىڭ ٴورىسىن اشتى.
ەكونوميكانى ورنىقتىردى، دامۋدى جەبەدى، كەدەيلىكتەن قامال الدى، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتتى، ىندەتپەن شايقاستى، اۋىر اپاتقا قارسى اتتاندى، جاعدايدىڭ وزگەرىسىنە سايكەستى، داعدارىستى شەشتى... سالماعى اۋىر «پارتيا 19 ـ قۇرىلتايىنان بەرگى ٴىرى ىستەر ەستەلىگىن» پاراقتاساق، تاريح بەتىنەن ماڭگى وشپەيتىن ناقتى ناتيجەلەر، كوڭىلدى جەلپىندىرەر ساندى مالىمەتتەر پارتيامىزدىڭ بيىكتە تۇرىپ الىستى بولجاعان ستراتەگيالىق تاباندىلىعىن، حالىقتى بارىنەن جوعارى قوياتىن حالىقتى كوزدەيتىن اۋەلگى ماقساتىن، قيىندىقتاردان قامال الاتىن كۇرەسكەرلىك قاسيەتىن، جالپى جاعدايدى ٴبىر تۇتاس مەڭگەرەتىن باسشىلىق ارتىقشىلىعىن تەرەڭ ايگىلەيدى. پارتيانىڭ جاسامپازدىق نازارياسىنىڭ جەتەكشىلىگىندە، رەفورما، دامۋ، ورنىقتىلىق، ىشكى ىستەر، ديپلوماتيا، مەملەكەت قورعانىسى، پارتيانى باسقارۋ، مەملەكەتتى باسقارۋ، ارميانى باسقارۋ جاقتارىندا قول جەتكەن كەلەلى تابىستار زامانىمىزداعى جۇڭگو ماركسيزمىنىڭ، 21 ـ عاسىر ماركسيزمىنىڭ امالياتتىق ۇلى كۇشىن، داۋىرلىك باۋرامدىلىعىن ايگىلەدى.
”جۇڭگوشا سوتسياليزم ىستەرىن جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋ تاريحىنا، دۇنيە ٴجۇزى حالقىنىڭ العا باسۋ تاريحىنا ۇلكەيتىپ جازۋ كەرەك“. پارتيا 19 ـ قۇرىلتايى ۋاكىلدەرىنىڭ ورتاق جۇرەك ٴۇنى ىنتىماقتاسىپ ەكپىندەي ىلگەرىلەۋ سەرتىنە اينالىپ، اماليات بارىسىندا ۇزدىكسىز ايبىندى رەالدىققا اينالدى.
بۇگىن قايىرىلا قاراساق، وسى كورىنىستىڭ ٴمانى تەرەڭ −
پارتيا 19 ـ قۇرىلتايىنان كەيىن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ باس شۋجيى بولىپ تاعى دا سايلانعان شي جينپيڭ تۇڭعىش رەت بەيجيڭنەن شىعىپ قيمىل جۇرگىزگەندە جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ تۇراقتى مۇشەلەرىن باستاپ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 1 ـ قۇرىلتايى اشىلعان جەرگە، جياشيڭ نانحۋ كولىندەگى قىزىل قايىققا ارنايى بارىپ قۇرمەتپەن كورىپ، پارتياعا كىرۋ سەرتىن قايتا ەسكە ٴتۇسىرىپ، ”اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاۋ، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاۋ، ماڭگى كۇرەس جۇرگىزۋدى“ اسقاق ايبىنمەن جاريالاپ، بۇكىل پارتياعا ۇزدىكسىز العا باسۋدىڭ رۋحاني قوزعاۋشى كۇشىن ۇستەدى.
”ٴبىز تەك ٴبىر نيەتپەن ىنتىماقتاسىپ، قاجىرلىلىقپەن ناقتى ىستەسەك بولعانى، ٴسوز جوق، تولقىن جارا العا ىلگەرىلەي الامىز...“ باس شۋجي شي جينپيڭ قولىن بۇلعاپ، كۇلىمسىرەي بىلاي دەدى: ”كىشكەنە قايىقتان الىپ كەمەگە دەيىن شۇعىلالى بولاشاققا قاراي ىلگەرىلەپ بارامىز“.
تاريحتىڭ تۇمانىن جارىپ ٴوتىپ، سول جىلى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى نانحۋ كولىندەگى قىزىل قايىقتان اتتانىپ، توتەنشە ماشاقاتتى كۇرەس جۇرگىزۋ ارقىلى سوتسياليستىك جاڭا جۇڭگو قۇردى. بولاشاقتى بەتكە العاندا، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى شي جينپيڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسى تۋىن بيىك ۇستاپ، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ كەمەسىنىڭ تولقىن جارىپ ارمانعا قاراي شەرۋ تارتۋىنا جەتەكشىلىك ەتەدى.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 7 ـ ايدىڭ 3 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)




