□ انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى ۋي يۇڭگۇي
7 ـ ايدىڭ 22 ـ كۇنى كورلا شاڭكۋ جوعارى، جاڭا تەحنولوگيالىق كاسىپ سالاسىن اشۋ رايونىنداعى قۇبا تۇزدە نەشە ميلليون فوتوۆولت تاقتاسى كۇن ساۋلەسى استىندا قانىق كوك ٴتۇستى نۇر شاشىپ تۇر. 35 مىڭ مۋلىق وسى كوك ٴتۇستى ماتريتسا تارىم مۇناي الابى شاڭكۋ جوعارى، جاڭا تەحنولوگيالىق اشۋ رايونىنىڭ تومەن كومىر قىشقىل گازدى تيپ جاڭالاۋ بويىنشا ٴبىر ميلليون 300 مىڭ كيلوۆاتتىق فوتوۆولتتىق نىسانى. بيىل 6 ـ ايدا بۇل نىسان جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ نىسانىنا ەنگىزىلدى ٴارى اۆتونوميالى رايوندىق دامۋ جانە رەفورما كوميتەتىنىڭ بەكىتپەسىنە يە بولدى. ۇزىندىعى 34.4 كيلومەتر كەلەتىن ارناۋلى ەلەكتر جەتكىزۋ جەلىسى وسى فوتوۆولتتىق بازانى مايتاۋ مۇناي حيميا سەرىكتەستىگىنىڭ تارىم ويپاتىنداعى جىلىنا ٴبىر ميلليون 200 مىڭ توننا ەتيلەن ٴوندىرۋ 2 ـ مەرزىمدىك نىسانىمەن تىكە تۇتاستىردى، ەلەكتر قۋاتى ٴوندىرىس سەحىنا تىكە جالعاندى.
6 ـ ايدىڭ سوڭىنا دەيىن شينجياڭ ەلەكتر تورىنىڭ جالپى گەنەراتور اگراگاتتارىنىڭ سيىمدىلىعى 267 ميلليون كيلوۆاتتان اسىپ، جاڭا ەنەرگيا گەنەراتور اگراگاتتارىنىڭ سيىمدىلىعى 173 ميلليون كيلوۆاتقا جەتىپ، سالىستىرماسى %65تەن ۇستادى. جاسىل ەلەكتر گەنەراتور اگراگاتتارىنىڭ سيىمدىلىعى قاۋىرت ارتتى، قابىلداۋ ماسەلەسىن قالاي شەشۋ كەرەك؟ تالاي جىلدان بەرى، شينجياڭ، باستىسى، ەكى ٴتۇرلى جولمەن ٴجۇردى: ٴبىرىنشى، شينجياڭ ەلەكترىن سىرتقا جەتكىزۋ ەرەكشە جوعارى كەرنەۋلى ۇلكەن ارناسىنا سۇيەنىپ، ەلەكتر قۋاتىن ورتا، شىعىس بولىكتەگى وڭىرلەرگە جەتكىزدى؛ ەكىنشى، رايون ىشىندەگى ەلەكتر جەلىسىنە سۇيەنىپ، بازارلانعان ساۋدا جانە ەلەكتردەن پايدالانۋدىڭ قاۋىرت مەزگىلىن رەتتەۋ مەحانيزمى ارقىلى جەرگىلىكتى ورىنداعى قابىلداۋ كومەسكى كۇشىن اشتى.
الايدا جاڭا ەنەرگيا گەنەراتور اگراگاتتارى كولەمىنىڭ ٴۇرتىس ارتۋىنا بايلانىستى، قۇرىلىس پەريودى ٴبىرشاما ۇزاق سىرتقا جەتكىزۋ ارناسى جاڭا ەنەرگيامەن ەلەكتر تاراتۋ قاجەتىن قاناعاتتاندىرا الماي، رايون ىشىندەگى ەلەكتر تورىنىڭ ەلەكتردەن پايدالانۋدىڭ قاۋىرت مەزگىلىندەگى رەتتەۋ قۋاتى دا جوعارى شەككە تايادى. سونىمەن بىرگە شينجياڭعا قىرۋار جوعارى كوتەرىمدىلىكتەگى ەنەرگيا كاسىپ سالاسى توپتالدى، بۇل كاسىپ سالالارى ەنەرگيا بازاسىمەن ىرگەلەس بولعانىمەن، ەلەكتر تورىنىڭ ٴبىر تۇتاس ساتىپ الۋ، ٴبىر تۇتاس ساتۋ مەحانيزمىنىڭ شەكتەمەسىنە ۇشىراپ، توڭىرەكتەگى جەل، جارىق ەلەكتر قۋاتىن تىكە قابىلداي المادى.
جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ − شينجياڭ جۇيەلى رەفورما وي جەلىسىمەن وسى قۇرىلىمدىق قايشىلىققا باعىتتاي وتىرىپ العا قويعان ”شينجياڭ جوباسى“.
”تاراتىلىپ“ قانا قويماي، تىپتەن، ”ىستەتىلۋى“ كەرەك
جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋدە ”تىكەلىگى“ قاي تۇستا؟ قاراپايىمداستىرىپ ايتقاندا، جاڭا ەنەرگيا ەلەكتر ستانسياسى الەۋمەتتىك ٴىرى ەلەكتر تورىندا ٴبىر تۇتاس ساتىپ الۋعا، ٴبىر تۇتاس ساتۋعا جالعانباي، قايتا ٴوز الدىنا ارناۋلى جەلى قۇرىپ، ەلەكتردى زاۆود نەمەسە باقشا اۋماقتارىنا ”تۇيىننەن ـ تۇيىنگە“ جەتكىزىپ بەرەدى.
ٴداستۇرلى تاسىلدە جاڭا ەنەرگيالى ەلەكتردى قابىلداۋدا ”الاڭ ـ ستانسيا قىسىمىن جوعارىلاتۋ − ۇلكەن ەلەكتر تورىنا قوسىلۋ − كوپ دارەجەلى كەرنەۋ وزگەرتىپ ٴبولىپ جەتكىزۋ − سوڭعى ۇشتاعى تۇتىنۋشى“ سىندى ٴبىرشاما ۇزاق بارىستى باستان كەشىرۋگە تۋرا كەلەدى. ەلەكتر تورىنىڭ حاۋىپسىز، ورنىقتى اينالىمىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋ جاعدايىندا، جاڭا ەنەرگيا ەلەكتر ستانسياسى تاراتقان ەلەكتردى كەيدە تورعا ەنگىزۋ قيىنعا سوعىپ، ۇنەمى جەلدەن، جارىقتان باز كەشەتىن.
جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋدە جاڭا ۇلگى ورناتىلدى: جاڭا ەنەرگيالى ەلەكتر ستانسياسى ارناۋلى جەلى ارقىلى ەرەكشە تۇتىنۋشىلارعا ەلەكتردى تۇيىننەن ـ تۇيىنگە جەتكىزۋ بويىنشا تىكە جەتكىزەدى، الەۋمەتتىك ەلەكتر تورىمەن تەك جالعانۋ اۋزىندا عانا شەكتى جالعانادى. ەلەكتردىڭ قايدان كەلىپ، قايدا جەتكىزىلەتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى، قامداۋ قولايلى، تەگىن تەكتەۋ قاراپايىم.
بيىل 1 ـ ايدىڭ 16 ـ كۇنى اۆتونوميالى رايوندىق دامۋ جانە رەفورما كوميتەتى «شينجياڭنىڭ جاڭا ەنەرگياسىن جاقىن ماڭدا قابىلداۋعا قاتىستى ىستەردى جەدەل ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى حابارلاندىرۋدى» باسىپ تاراتىپ، وسى ۇلگىگە تۇزىمدىك جۇلگە ازىرلەدى. «حابارلاندىرۋدا» مىنالار ايقىن العا قويىلدى: جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋدىڭ دامۋىن جەدەل ىلگەرىلەتىپ، جاڭادان ارتقان كوتەرىمدىلىكتەگى توڭىرەكتىك جاڭا ەنەرگيانىڭ اشىلۋىن، پايدالانىلۋىن كۇشەيتىپ، جاڭا ەنەرگيانىڭ جاقىن ماڭدا جالاڭ ەلەكتر تۇتىنۋشىلارىنا تىكەلەي ەلەكتر جەتكىزۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك.
«حابارلاندىرۋ» ”كوتەرىمدىلىككە قاراي ەلەكتر قاينارىن بەلگىلەۋ“ پرينسيبىن تۇراقتاندىردى، بۇل شينجياڭنىڭ جاڭا ەنەرگيا اشۋ لوگيكاسىنداعى ٴتۇبىرلى بۇرىلىستىڭ بەلگىسى. وسى پرينسيپتە مىنالار تالاپ ەتىلدى: سوڭعى ۇشتاعى پايدالانۋشىلاردىڭ ٴىس جۇزىندىك ەلەكتردەن پايدالانۋ قاجەتى مەن كوتەرىمدىلىك ەرەكشەلىگىنە نەگىزدەلىپ، جاڭا ەنەرگيا اگراگاتتارىنىڭ كولەمى مەن ەنەرگيا ساقتاۋى، ورنالاستىرۋى جونىندە كەرى بەتالىستا جوبا جاساپ، قاينار كوزىن تەڭ جوبالاۋ، قادامداس قۇرۋ، قادامداس وندىرىسكە قوسۋدى ورىنداۋ كەرەك. كاسىپ سالاسىنداعى قايراتكەرلەر ونى ”بىرەۋ تاماق بۇيىرتعاندا عانا تاماق جاساۋعا“ تەڭەيدى.
بۇل ”بايلىق ارقىلى دەم بەرۋدەن“ ”سۇرانىستى جەتەكشى ەتۋگە“ قاراي تەرەڭ تيپ جاڭالاۋ بولىپ تابىلادى.
”شينجياڭ ارتقان ەلەكتر ۇلەستىرۋ تورى مەن جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ جەلىسىن ورگانيكالى ۇشتاستىرعان تۇڭعىش ولكە، اۆتونوميالى رايون“. ەلەكتر قۋاتىن جوبالاۋ باس مەكەمەسى تازا ەنەرگيانى زەرتتەۋ ورنى باستىعىنىڭ كومەكشىسى ۋاڭ نيڭ بىلاي دەپ قارادى: شينجياڭ ارتىقشىلىققا يە جاڭا ەنەرگيا بايلىق قاسيەتى مەن ەرەكشەلىككە، ارتىقشىلىققا يە كاسىپ سالالارى شوعىرلانۋ سىندى قوس ٴتۇرلى شارت ـ جاعدايدى ازىرلەگەن، ونىڭ ۇستىنە ساياساتتىق ورتانىڭ ۇزدىكسىز ساپالىلانۋى جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋدى دامىتۋ جاعىندا ەرەكشە ارتىقشىلىققا يە.
جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ ٴارى تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدىڭ، ٴارى رەال قىسىمدى شەشۋدىڭ تابيعي تالعامى. سوڭعى جىلدارى شينجياڭنىڭ جاڭا ەنەرگيا گەنەراتور اگراگاتتارى كولەمىنىڭ ارتۋ قارقىنى بۇكىل ەل بويىنشا ٴبىرىنشى ورىندى يەلەدى. گەنەراتور اگراگاتتارى قانشالىق كوپ ورناتىلسا، قابىلداۋ قىسىمى دا سونشالىق زور بولادى. اۆتونوميالى رايوندىق دامۋ جانە رەفورما كوميتەتى سايكەستى ساياساتتا مىناداي 3 ٴتۇرلى جاعداياتتا الدىمەن جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋدى ىلگەرىلەتۋگە ىنتالاندىرۋدى ايقىندادى: كومىر، گاز جاعاتىن، ٴوزىن ـ ٴوزى قامدايتىن ەلەكتر ستانسياسىنىڭ زاپاس كوتەرىمدىلىگى (جاسىل ەلەكتر كەرنەۋىنەن پايدالانىپ وت ەلەكتردى سارىپ ەتۋدى ازايتۋ)، ەكسپورت، سىرتقا باعىتتالعان زاپاس كوتەرىمدىلىك (حالىقارالىق كومىر قىشقىل گازى كەدەن باجىسىنا توتەپ بەرۋ)، مەملەكەت دارەجەلى كومىر قىشقىل گازىن شىعارمايتىن باقشا اۋماعى كولەمىندەگى زاپاس كوتەرىمدىلىك، مۇنىڭ ٴبارى دە جاڭا ەنەرگيا ەلەكترىن قابىلداۋ بارىسىندا ورىن تەۋىپ وتىرعان ماسەلەلەردى شەشە الادى.
جوعارى كوتەرىمدىلىكتەگى ەنەرگيا كاسىپ سالاسىندا جاسىلدىڭ ورىن باسۋىن ىلگەرىلەتتى
بيىل 4 ـ ايدا شينجياڭدا تۇڭعىش توپتاعى جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزەتىن 4 نىسان رەسمي ىسكە قوسىلىپ، جالپى جاڭا ەنەرگيا اگراگاتتارى 630 مىڭ كيلوۆات بولىپ، قۇلجا قالاسى، جۇندۇڭ ەكونوميكالىق ـ تەحنولوگيالىق اشۋ رايونى، شايار اۋدانى جانە كۇشار قالاسىنا ورنالاسقان، قولدانىلاتىن ورىندار كوپ كريستالدى كرەمني، كومىر حيميا ونەركاسىبى، مۇناي ـ گاز، مۇناي حيميا سياقتى جوعارى كوتەرىمدىلىكتەگى ەنەرگيا ٴتۇيىندى كاسىپ سالالارىن قامتىدى.
ىلەدە شينتيان كومىر حيميا ونەركاسىپ شەكتى جاۋاپكەرشىلىك سەرىكتەستىگى 50 مىڭ كيلوۆاتتىق فوتوۆولتتىق ەلەكتر تاراتۋ نىسانىن باستادى. بۇل نىسان فوتوۆولتتىق ەلەكتر تاراتۋ، ەنەرگيا ساقتاۋ جۇيەسى، زەردەلى رەتتەۋ ـ مەڭگەرۋ ٴبىر تۇلعالانعان جالپىلىق جاسىل ەنەرگيا ينجەنەرياسى، جالپى 200 ميلليون يۋاننان استام قارجى قوسىلعان، جىلدىق ورتاشا ەلەكتر تاراتۋ مولشەرى شامامەن 105 ميلليون كيلوۆات ساعات، ول تاراتقان جاسىل ەلەكتر كومىر حيميا ونەركاسىبى وندىرىسىنە قاجەتتى ەلەكترگە تىكە ىستەتىلىپ، جاڭا ەنەرگيامەن ەلەكتر تاراتۋ مەن ونەركاسىپتىك ەنەرگيادان پايدالانۋدى دالمە ـ ٴدال ٴتۇيىلىستىرۋدى جۇزەگە اسىرادى.
كۇشار قالاسىنا ورنالاسقان جۇڭگو مۇناي حيميا تارىم مۇناي ايىرۋ شەكتى جاۋاپكەرشىلىك سەرىكتەستىگىندە جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ نىسانى جاسىل ەلەكتر قۋاتىن ايىرۋ قۇرىلعى رايونىنا ەنگىزەدى. ولشەپ ـ ەسەپتەۋگە قاراعاندا، بۇل نىساننىڭ ٴار جىلى تىڭنان ارتقان جاسىل ەلەكتر قابىلداۋى شامامەن 320 ميلليون كيلوۆات ساعات بولىپ، شامامەن 193 مىڭ توننا كومىر قىشقىل گازىن از ىعىستىرۋمەن بارابار ەكەن.
ەڭ ۇلگى كورسەتۋ مانىنە يە مىسال جۇڭگو مۇناي تارىم مۇناي الابى اقسۋ شايار اۋدانىنداعى فۋمان بولىگىنەن كەلگەن. جىلدىق مۇناي ـ تابيعي گاز ٴونىم مولشەرى 4 ميلليون 600 مىڭ توننادان اساتىن نەگىزگى ٴوندىرىس ٴوڭىرى رەتىندە، فۋمان مۇناي الابىنداعى مۇناي تارتۋ ماشيناسىنىڭ، سۋ جىبەرۋ پۋنكتىنىڭ جانە ٴبىر جاقتى ەتۋ پۋنكتىنىڭ ەلەكتر سارىپ ەتۋ مولشەرى اسا زور. بۇرىن بۇل كوتەرىمدىلىكتەر تور ەلەكترىنە جانە وزىندىك جانار گازدان پايدالانىپ ەلەكتر تاراتۋعا سۇيەنىپ ٴبىر جاقتى ەتىلەتىن. قازىر مۇناي الابى قۇبا تۇزدەن 100 مىڭ كيلوۆاتتىق فوتوۆولتتىق ەلەكتر ستانسياسىن سالىپ، 20 مەگاۆات \80 مەگاۆات ساعاتتىق ەنەرگيا ساقتاۋدى سايكەستىرىپ، ارناۋلى جەلى ارقىلى جاسىل ەلەكتردى مۇناي الابى الاڭ ـ ستانسيالارىنا تىكە جەتكىزىپ، وندىرىسكە ىستەتىلەتىن ەلەكتردە جاسىلدىڭ ورىن باسۋىن جۇزەگە اسىردى.
اناعۇرلىم سەرپىندى ساياسات ىركەس ـ تىركەس شىعارىلدى.
7 ـ ايدىڭ 13 ـ كۇنى شينجياڭ ەلەكتر قۋاتى ساۋدا ورتالىعى «شينجياڭ ەلەكتر قۋاتى بازارى كومىر قىشقىل گازىن شىعارمايتىن باقشا اۋماقتارىنداعى شارۋاشىلىق تۇلعالارىنىڭ ساۋداعا قاتىناسۋىنا قىزمەت وتەۋ باعدارناماسىن» جاريالاپ، باقشا اۋماعىنداعى ەلەكتر پايدالانۋشىلار، تارالمالى ەلەكتر كوزى، دەربەس ەنەرگيا ساقتاۋ، ەلەكتر كوزى، تور، كوتەرىمدىلىك، ەنەرگيا ساقتاۋدى ٴبىر تۇلعالاندىرۋ، جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ سىندى 5 ۇلكەن تۇردەگى شارۋاشىلىق تۇلعالارىنا مەڭزەس، بازارعا كىرۋ رۇقساتى، ساۋدا ٴتاسىلى، ولشەۋ ارقىلى ەسەپ جابۋدان جاسىل كۋالىكتى تەكسەرىپ تاراتىپ بەرۋگە دەيىنگى جالپى بارىستىق ەرەجە جاسادى. مۇنىڭ ىشىندە كاسىپ سالاسىنىڭ ٴمانى ەڭ كۇشتىسى جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ نىسانىنىڭ بازار سالاۋاتىنىڭ، ساۋدا شەكاراسىنىڭ، جاسىل كۋالىك قاراستىلىعىنىڭ ايقىندالۋى بولدى. بۇكىل ەل بويىنشا كومىر قىشقىل گازىن شىعارمايتىن باقشا اۋماعىن ورنالاستىرىپ جاتقان جۇمىس جۇرگىزۋشى جاق، كومىر قىشقىل گازىن شىعارۋدى ازايتۋ قاجەتى بار ەنەرگيا جۇمسالىمى جوعارى كاسىپورىن، جاڭا ەنەرگياعا قارجى قوسۋشى ساۋداگەر جونىنەن العاندا، شينجياڭنىڭ وسى قىزمەت وتەۋ باعدارناماسى وتە جوعارى پايدالانۋ قۇنىنا يە.
”بىرگە ٴبىر“ ۇلگىدەن كوپ نەگىزدى ۇلگىگە دەيىن
شينجياڭنىڭ جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ امالياتى ”بىرگە ـ ٴبىر“ سىندى قاراپايىم ۇلگىمەن توقتاپ قالعان جوق.
5 ـ ايدىڭ سوڭعى شەنىندە اۆتونوميالى رايوندىق دامۋ جانە رەفورما كوميتەتى العاشقى توپتاعى كوپ تۇتىنىلاتىن جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ نىساندارىن جاريالادى: قۇمىل قالاسى اراتۇرىك اۋدانىنداعى ەسەپتەۋ قۋاتى بويىنشا جاڭالىق اشۋدان ۇلگى كورسەتۋ رايونى (1 ـ مەرزىم) مەن قارامايلى قالاسى بۇلتتىق ەسەپتەۋ كاسىپ سالاسى باقشا اۋماعى (1 ـ مەرزىم). ەكى نىساننىڭ جالپى جاڭا ەنەرگيا اگراگاتتارىنىڭ سيىمدىلىعى 160 مىڭ كيلوۆات (جەل ەلەكترى بويىنشا 40 مىڭ كيلوۆات، فوتوۆولت بويىنشا 120 مىڭ كيلوۆات) تۇگەلدەي ساندى مالىمەت ورتالىعىن نەگىزگى كوتەرىمدىلىك ەتەدى، سالىنىپ بولعاننان كەيىن جىلىنا شامامەن 263 ميلليون كيلوۆات ساعات جاسىل ەلەكتر قابىلداي الادى.
كوپ تۇتىنۋشى ۇلگىسى جاسىل ەلەكتر ارناسىنىڭ ٴبىر ۋاقىتتا باقشا اۋماعىنداعى كوپتەگەن ساندى مالىمەت ورتالىعىن ەلەكترمەن قامدايتىندىعىنان دەرەك بەرەدى، بۇل كولەم ونىمدىلىگى مەن جۇيەنىڭ ورنىقتىلىعىن كورنەكتى جوعارىلاتتى.
ەسەپتەۋ قۋاتىنىڭ تياناعى ەلەكتر قۋاتى. اراتۇرىك اۋدانىنداعى ەسەپتەۋ قۋاتى بويىنشا جاڭالىق اشۋدان ۇلگى كورسەتۋ رايونىنداعى جۇمىس جۇرگىزەتىن ەسەپتەۋ قۋاتىنىڭ كولەمى 21000Pعا جەتتى. ونىڭ ەرەكشەلىگى ساندى مالىمەت ورتالىعى تيپتىك ساپالى كوتەرىمدىلىككە جاتادى، ەلەكتردەن پايدالانۋ قيسىق سىزىعى ورنىقتى، جىلدىق پايدالانۋ ساعات سانى جوعارى، ەلەكتر تورابىنا سوققىسى از، جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋگە ۇيلەسەدى. ”جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ، ەسەپتەۋ مەن ەلەكتردى سايكەستىرۋ“ وسى سەبەپتى جوعارى ەكونوميكالىق جارامدىلىققا يە بولدى.
سونىمەن بىرگە شينجياڭداعى 2 ـ توپتاعى جاقىن ماڭنان قابىلداۋ تىزىمىندە اناعۇرلىم بولاشاعى بار فورما − توردان قول ۇزگەن جاسىل ەلەكتردى تىكە جالعاۋ جارىققا شىقتى.
اراتۇرىك اۋدانىنداعى جەل، جارىق ەلەكتردەن توردان قول ٴۇزدىرىپ سۋتەگىن جاساۋدى ٴبىر تۇلعالاندىرىپ، جان ـ جاقتى قولدانۋدان ۇلگى كورسەتۋ قۇرىلىسى نىسانىنىڭ جالپى گەنەراتور اگراگاتتار سيىمدىلىعى 690 مىڭ كيلوۆات (جەل مەن جارىق ٴبىرىن ـ ٴبىرى تولىقتايدى)، سايكەستى تۇردە 160 مىڭ كيلوۆات \ 320 مىڭ كيلوۆات ساعات ەنەرگيا ساقتايدى، الەۋمەتتىك ەلەكتر تورىنا جالعانبايدى، بۇكىلدەي دەربەس جۇمىس جۇرگىزەدى، تاراتقان ەلەكتر سۋدى ەلەكتروليزدەۋ ارقىلى سۋتەگىن جاساۋعا %100 پايدالانىلادى، جىلىنا شامامەن 30 مىڭ توننا جاسىل سۋتەگى الىنادى، جىلىنا شامامەن ٴبىر ميلليارد 650 ميلليون كيلوۆات ساعات جاسىل ەلەكتر پايدالانىلادى.
بۇل شينجياڭداعى تۇڭعىش رەت توردان قول ۇزگەن جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ نىسانى بولىپ، ”جەل، جارىق ارقىلى ەلەكتر تاراتۋ − جاسىل سۋتەگىن جاساۋ ـ سۋتەگىن الۋ − سۋتەگىن ساقتاۋ، سۋتەگىن قوسۋ − سۋتەگى ەنەرگياسىن اۋىر تۇرپاتتى جۇك اۆتوكولىكتەرىنە پايدالانۋدىڭ“ تۇتاس تىزبەكتىك جابىق اينالىمىن قالىپتاستىردى، جالپىلاستىرۋ جانە قولدانۋ بولاشاعى كەڭ.
ورنىقتى قادام تاستاعاندا عانا الىسقا جەتۋگە بولادى. تورلانعان بىرگە ٴبىر تىكە قامداۋدان كوپ تۇتىنۋشى بار باقشا اۋماعى دارەجەلى تىكە جەتكىزۋگە، ونان بۇكىلدەي توردان قول ۇزگەن سۋتەگى جاساۋ جابىق اينالىمىنا دەيىن − شينجياڭنىڭ جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋى ٴۇش ولشەمدى بويلاپ ٴبىر ۋاقىتتا ورىستەتىلۋدە.
قۇبا ٴتۇز ٴتىلسىز بولعانىمەن، قانىق كوك ٴتۇستى فوتوۆولت تاقتالارى مەن كۇمىس ٴتۇستى جەل گەنەراتورلارى جاڭا تىلمەن جاڭا دامۋدى سۋرەتتەۋدە. قۇبا ٴتۇز بەن زاۆود اراسىنداعى بارعان سايىن جيىلەگەن جاسىل ەلەكتردى تىكە جەتكىزۋ تورى بايلىق قاينارى ۇلكەن رايونىنىڭ جەل، جارىق قاسيەتىن كوزبەن كورىپ، قولمەن ۇستاۋعا بولاتىن كاسىپ سالاسى تۇعىرىنا اينالدىرۋدا.
