ماقتانىڭ ايىقپاس دەرتى قيىن ماسەلەسىن شينجياڭ وسىلاي شەشتى
□ انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى سارىنا
كوپتەگەن ماقتاشىلار مەن تۇقىم جەتىلدىرۋشىلەر تۇگەلدەي مىناداي ءبىر قيىن ماسەلەگە تاپ بولعان ەدى: كوپتەگەن ماقتا سورتتارىنىڭ تاجىريبە ورتاسىندا دەرت - دەربەزگە قارسىلىق بەينەسى جاقسى بولىپ، اتىزعا ەگىلگەننەن كەيىن دەرت - دەربەزگە وڭاي شالدىعىپ، ءونىم مولشەرى تومەندەيدى. مۇنداي پارىقتىڭ تۋىلۋىنداعى سەبەپ − ماقتانىڭ ايىقپاس دەرتى دەپ اتالاتىن سارعايۋ دەرتى. تاياۋدا كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋىنا تۇساۋ بولاتىن وسى قيىن ءتۇيىن جونىندە سەرپىلىس جاساۋ سيپاتتى ماسەلەنى شەشۋ جوباسى جاسالدى.
8 - ايدىڭ 19 - كۇنى ماقتانىڭ سارعايۋ دەرتى جاساندى دەرت - دەربەز باقشاسى سانجى مەملەكەتتىك اۋىل شارۋاشىلىق جوعارى، جاڭا تەحنولوگيالىق كاسىپ سالاسىنان ۇلگى كورسەتۋ اۋماعىندا رەسمي قۇرىلىپ، مەملەكەتتىك وسىمدىك قورعاۋ سالاسىنداعى 30 نەشە مامان سول جەرگە كەلىپ پىكىر اۋىستىرىپ، زەرتتەۋ - تالقى ورىستەتتى.
جۇڭگو اۋىل شارۋاشىلىق عىلىم اكادەمياسى وسىمدىكتەردى قورعاۋ، زەرتتەۋ ورنىنىڭ ورىنباسار باستىعى چىن جيەيىن بىلاي دەپ تانىستىردى: سارعايۋ دەرتى قازىرگى ماقتا وندىرىسىندە الدىن الۋدا، تىزگىندەۋدە قيىندىعى ەڭ زور دەرت - دەربەزدەردىڭ ءبىرى سانالادى. وسى باكتەريا ماقتانىڭ شوق تۇتىكشەسىنە كىرگەننەن كەيىن مايسانىڭ قورەكتىك جەتكىزۋىن ءۇزىپ تاستايدى، داعدىلى دارىلەر ءسىڭىپ كىرىپ، دەرتتىڭ الدىن الۋى قيىنعا سوعادى، ونىڭ ۇستىنە باكتەريا توپىراقتا ۇزاق ۋاقىت ءومىر ءسۇرىپ، ماقتا اتىزىنا قايتا - قايتا زيان جەتكىزەدى. بۇرىن كاسىپتە جالاڭ باكتەريا سىناق ەتۋ ۇلگىسىن قولدانىپ، دەرت - دەربەزگە قارسى سىناق جۇرگىزىپ، اتىزداعى كۇردەلى كوپ باكتەريالى ساباق ورتاسىن قايتا جاساۋعا امالسىز قالىپ، كوپتەگەن ماقتا سورتتارىنىڭ دەرت - دەربەزگە قارسى تۇرۋ بەينەسى ورنىقتى بولمادى.
”ۇقساماعان دەرت - دەربەز تۋدىراتىن باكتەريالار ۇقساماعان ۆيرۋس ساباعىنا ۇقسايدى، جالاڭ باكتەريا ءتۇرىن سىناق ەتۋ اتىزداعى ناقتى ورتانى قالپىنا كەلتىرە المايدى“، - دەدى چىن جيەيىن ءتۇسىندىرىپ.
تەحنولوگياداعى ولقىلىقتاردى تولىقتاۋ ءۇشىن 2023 - جىلدان بەرى، جۇڭگو اۋىل شارۋاشىلىق عىلىم اكادەمياسى باتىس بولىك اۋىل شارۋاشىلىعىن زەرتتەۋ ورتالىعى، وسىمدىكتەردى قورعاۋ، زەرتتەۋ ورنى بىرلەسىپ عىلمي زەرتتەۋدەن قامال الىپ، باكتەريا ءتۇرىن جۇيەلى جيناۋ جانە گەن گرۋپپاسىنىڭ رەت - تارتىبىنە تالداۋ جاساۋ ارقىلى سارعايۋ دەرتى باكتەرياسىنىڭ دەرت - دەربەزگە شالدىقتىراتىن جيىنى 8 ءتۇرلى تيبى بار ەكەندىگىن، مۇنىڭ ىشىندە ماقتانى دەرت - دەربەزگە شالدىقتىراتىن باستى تيبىنىڭ 4 ءتۇرلى ەكەندىگىن ايقىندادى. عىلمي زەرتتەۋ ۇجىمى 48 مۋ سىناق اتىزىن 16 دەربەس اۋاشالانعان سىناق اۋماعىنا ءبولىپ، اۋماققا ءبولىپ ۇقساماعان دەرت - دەربەزگە شالدىقتىراتىن باكتەريا ساباعىن ەگىپ، 3 جىل ۋاقىت جۇمساپ ولشەمدەنگەن ماقتا سارعايۋ دەرتى جاساندى دەرت - دەربەز باقشاسىن قۇردى.
بۇل جاساندى دەرت - دەربەز باقشاسى ۇقساماعان ماقتا سورتتارىنىڭ باكتەرياعا قارسىلىق قۋاتىن دالمە - ءدال تەكسەرىپ، ماقتا سورتىنىڭ اتىزداعى دەرت - دەربەزگە قارسىلىق بەينەسىنىڭ تۇراقسىز بولۋى سىندى كاسىپتىك قيىن ماسەلەنى ءونىمدى شەشە الادى.
ۇعىسۋعا قاراعاندا، سارعايۋ دەرتى باكتەرياسى 38 تۇقىمداس، 660 تۇردەن استام وسىمدىككە جۇعادى ەكەن، بۇل جاساندى دەرت - دەربەز باقشاسى ماقتانىڭ دەرتكە قارسى تۇقىم جەتىلدىرۋدى زەرتتەۋىنە قىزمەت وتەۋمەن بىرگە، ءتۇرلى ەكونوميكالىق داقىلداردىڭ دەرتكە قارسىلىق قۋاتىن ساراپتاۋ قىزمەتىنە دە تىرەك بولادى ەكەن. قازىر وسى جاساندى دەرت - دەربەز باقشاسىنا سۇيەنىپ زەرتتەپ اشقان ساقتانۋ - تىزگىندەۋ تەحنولوگياسى اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق مينيسترلىگىنىڭ نەگىزگى جالپىلاستىرۋ تەحنولوگياسىنا ەنگىزىلىپ، شينجياڭنىڭ ماقتا ەگىلەتىن وڭىرلەرىندە جالپىلاستىرىلىپ قولدانىلۋدا.
جۇڭگو اۋىل شارۋاشىلىق عىلىم اكادەمياسى باتىس بولىك اۋىل شارۋاشىلىعىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى جيا جينلۇڭ مىنالاردى ءبىلدىردى: كەيىن وسى عىلمي زەرتتەۋ تۇعىرىنا ۇزدىكسىز سۇيەنىپ، ءوندىرىس، وقىتۋ، زەرتتەۋ ىستەرىندە سەلبەسىپ جاڭالىق اشۋدى تەرەڭدەتىپ، دەرت - دەربەزدەر مەحانيزمىن زەرتتەۋ مەن سورتتاردىڭ قارسىلىق قۋاتىن ساراپتاۋدى ورىستەتىپ، باتىس سولتۇستىك اۋىل شارۋاشىلىق بيولوگيالىق حاۋىپسىزدىك قالتقىسىن بەكەمدەپ، شينجياڭنىڭ ماقتا كاسىپ سالاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا دەم بەرەمىز.
