شي جينپيڭ ەگيپەت مەديالارىندا اۆتورلى ماقالا جاريالادى
70 جىل قيىن - قىستاۋ كۇندەردە بىرگە بولدىق، اسقاق جىگەرمەن جاڭا جورىققا اتتانايىق
شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 9 - ايدىڭ 1 - كۇنى كايردان بەرگەن حابارى. 9 - ايدىڭ 1 - كۇنى كايرعا بارىپ ەگيپەتتە مەملەكەتتىك ساپاردا بولۋ قارساڭىندا مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ ەگيپەت «پراميدا گازەتىندە»، «حابار گازەتىندە»، «رەسپۋبليكا گازەتىندە» ”70 جىل قيىن - قىستاۋ كۇندەردە بىرگە بولدىق، اسقاق جىگەرمەن ۇمتىلىپ جاڭا جورىققا اتتانايىق“ دەگەن تاقىرىپتا اۆتورلى ماقالا جاريالادى. ماقالانىڭ تولىق مازمۇنى تومەندەگىدەي:
سيسي زۇڭتۇڭنىڭ ۇسىنىسىمەن، مەن الدا ەگيپەتتە مەملەكەتتىك ساپاردا بولامىن. بۇل مەنىڭ جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ءتوراعاسى بولعاننان كەيىن، ەگيپەت سىندى ءنىل وزەنى نارلەندىرگەن وسى قۇنارلى توپىراققا ەكىنشى رەت قادام تاستاۋىم. ەگيپەتتە: ”ءنىل وزەنىنىڭ سۋىن ىشكەندەر، ءسوز جوق، تاعى دا كەلەدى“ دەگەن ءتامسىل بار. 10 جىلدىڭ الدىندا ەگيپەتتە ساپاردا بولعانىمدا، ەگيپەتتىڭ بايىرعى مايەكتى وركەنيەتى، قارىشتاپ العا باسقان بەينەسى ماعان تەرەڭ اسەر قالدىرعان ەدى. تاعى دا بارعانىمدا، مەن سيسي زۇڭتۇڭمەن دوستىقتى اقتارىلا اڭگىمەلەپ، سەلبەستىكتى بىرگە اقىلداسىپ، جۇڭگو مەن ەگيپەتتىڭ جان - جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىن تەرەڭدەتۋدىڭ جاڭا جوباسىن جاساۋدى ءۇمىت ەتەمىن.
”جاقسى دوستار الىس جەردە جۇرسە دە اراسىنان قىل وتپەيدى“. جۇڭگو مەن ەگيپەت ەكەۋى دە وركەنيەتتى بايىرعى ەلدەر، ەكەۋى دە ادامزات قوعامىنىڭ دامۋىنا قىمباتتى رۋحاني بايلىق جانە شۇعىلالى مادەنيەت اسىلىن ارنادى. چاڭجياڭ وزەنى، حۋاڭحى وزەنى جانە ءنىل وزەنى جەكە - جەكە جۇڭحۋا وركەنيەتى مەن ەجەلگى ەگيپەت وركەنيەتىن جەتىلدىرگەن. فارفور، جىبەك بۇيىمدارى تيەلگەن كەمەلەر تەڭىزدە توقتاۋسىز قاتىنادى، ادەمى كەزدەمەلەر ارتىلعان كەرۋەندەر ءشول دالادان ەندەي ءوتتى. جۇڭگو مەن ەگيپەت سىندى ەكى ءىرى وركەنيەتتىڭ اراسى شالعاي بولعانىمەن، ءبىر - ءبىرىنىڭ ارتىقشىلىقتارىن كورە بىلگەن، بايىرعى جىبەك جولى مىڭ جىلعا جالعاسىپ، دوستىق بارىس - كەلىس ەجەلدەن تولاستامادى. جۇڭگونىڭ جىبەگى، فارفور بۇيىمدارى جانە قاعاز جاساۋ، مەتال قورىتۋ، قالىپتاۋ ونەرى باتىسقا تارالدى، ەگيپەتتىڭ حوش ءيىستى زاتتارى، جىلتىر سىرلى بۇيىمدار، استرونوميالىق كۇنتىزبەسى ۇزاق جول باسىپ شىعىسقا جەتكەن. ەگيپەتتىڭ فۋستات ەسكى جۇرتىنان قازىپ الىنعان جۇڭگونىڭ بايىرعى قۇرال - جابدىقتارى جۇڭگو مەن ەگيپەت ەكى ەل حالقىنىڭ ەجەلدەن بەرگى تىعىز بايلانىسى مەن تەرەڭ دوستىعىنا كۋا بولدى.
70 جىلدىڭ الدىندا جۇڭگو مەن ەگيپەت رەسمي ديپلوماتيالىق قاتىناس ورناتىپ، جاڭا جۇڭگونىڭ اراب جانە افريكا ەلدەرىمەن دوستىق سەلبەستىگىنىڭ قاقپاسىن اشتى. 70 جىلدىق بوران - شاشىندى باستان كەشىرگەن جۇڭگو − ەگيپەت قاتىناسى حالىقارالىق اۋمالى - توكپەلى وزگەرىستەردىڭ سىنىنان سۇرىنبەي ءوتىپ، باستان - اياق باعدارىنان اۋىتقىماي، ساپاسىن وزگەرتپەي، قوزعاۋشى كۇشىن السىرەتپەي، جۇڭگو − اراب ەلدەرى، جۇڭگو − افريكا ەلدەرى كوللەكتيۆ سەلبەستىگىنىڭ ۇلگىسىنە جانە وركەندەپ كەلە جاتقان ەلدەردىڭ دوس بولىپ ءوتۋىنىڭ، ىنتىماقتاسا ىستەستىك جاساۋىنىڭ ۇلگىسىنە اينالدى.
− جۇڭگو مەن ەگيپەت باستان - اياق ءبىر جاعادان باس، ءبىر جەڭنەن قول شىعاراتىن جاقىن باۋىرلاس بولدى. ۇلت تاۋەلسىزدىگىنە ۇمتىلۋ، يمپەرياليزمگە جانە وتارشىلدىققا قارسى تۇرۋ كۇرەسىندە ەكى ەل حالقى تەرەڭ دوستىق سۇيىسپەنشىلىك ورناتتى. ەگيپەتتىڭ سۆەيش كانالىنىڭ يەلىك ۇقىعىن قايتارىپ الۋ كۇرەسىندە جۇڭگو پارمەندى قولداۋ كورسەتتى. جاڭا جۇڭگونىڭ بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنداعى زاڭدى ورنىن قالپىنا كەلتىرۋ كۇرەسىندە ەگيپەت ازيا، افريكا، لاتىن امەريكاسىنداعى كوپتەگەن ەلدەرمەن بىرگە باتىل قۇپتاۋ داۋىسىن بەردى. قازىر جۇڭگو مەن ەگيپەت ەكى جاق ءبىر - ءبىرىنىڭ ءوز مەملەكەت جاعدايىنا ۇيلەسەتىن دامۋ جولىمەن ءجۇرۋىن باتىل قولداپ، ءبىر - ءبىرىنىڭ وزەكتى مۇددەسى مەن ءجىتى قاداعالاپ وتىرعان كەلەلى ىستەرىن باتىل قولداپ، ەكى ەلدىڭ جاپپاي ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىنىڭ دامۋىنا بەرىك نەگىز قالادى.
− جۇڭگو مەن ەگيپەت باستان - اياق سەلبەسىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلەتىن سەنىمدى سەرىكتەر بولدى. ەگيپەت − جۇڭگونىڭ اراب دۇنيەسى مەن افريكاداعى ماڭىزدى ساۋدا جانە قارجى قوسۋ سەرىگى، ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ بىرگە قۇرۋعا ەڭ ەرتە قاتىناسقان ەلدەردىڭ ءبىرى. 10 جىلدىڭ الدىندا سيسي زۇڭتۇڭ ەكەۋىمىز ماڭدايشالىعىن بىرگە اشقان جۇڭگو − ەگيپەت سۆەيش ەكونوميكا - ساۋدا سەلبەستىك رايونى جەرگىلىكتى ورىنعا قىرۋار قارجى جانە جۇمىس ورنىن الا كەلىپ، ەگيپەتتىڭ وسىزاماندانۋ اياق الىسىن جەدەلدەتۋىنە دەم بەردى. جۇڭگو كاسىپورىندارى ەگيپەتتە افريكاداعى ءبىرىنشى ءزاۋلىم عيماراتتى جانە افريكاداعى تۇڭعىش قالا ارالىق ەلەكترلى جەڭىل رەليستى سالدى، ەگيپەتتىڭ جاس اپەلسينى جۇڭگونىڭ افريكاداعى ديپلوماتيالىق قاتىناس ورناتقان ەلدەرگە نولدىك كەدەن باجىسىن اتقارعاننان كەيىنگى تۇڭعىش توپتا جۇڭگو بازارىنا كىرگەن افريكا ونىمىنە اينالدى، ەكى جاقتىڭ ءار سالاداعى ءوزارا پايدا جەتكىزۋ سەلبەستىك جەتىستىكتەرى ەكى ەلدەگى سان مىڭداعان وتباسىنا تيىمدىلىك جەتكىزدى.
− جۇڭگو مەن ەگيپەت باستان - اياق دوستىق پەن ءوزارا ۇلگى الۋدىڭ تابىستى ۇلگىسى بولىپ كەلەدى. ەگيپەت − جاڭا جۇڭگومەن مادەنيەت سەلبەستىگى كەلىسىمىنە قول قويعان تۇڭعىش اراب جانە افريكا ەلى، ەكى ەلدىڭ گۋمانيتارلىق اۋىس - كۇيىسىنىڭ مازمۇنى باي. ۇلكەن ەگيپەت مۇراجايى سياقتىلار قىرۋار جۇڭگولىق ساياحاتشىلاردى ”ءسوزسىز بارۋعا“ باۋرادى، بىلتىر شاڭحاي مۇراجايى وتكىزگەن ”بايىرعى ەگيپەت وركەنيەتى كورمەسىنىڭ“ ءبىر بەلەتىنە قول جەتكىزۋدىڭ ءوزى قيىن بولدى، جۇڭگو ءتىلى وقىتۋى ەگيپەتتەگى 40 نەشە ورتا مەكتەپتە تياناقتاندى، كاسىپتىك وقۋ - اعارتۋ سەلبەستىگى ەگيپەتتەگى سان مىڭداعان بۇقاراعا تيىمدىلىك جەتكىزدى. ەكى ۇلكەن وركەنيەت ۋاقىت پەن كەڭىستىكتەن اتتاپ ۇزاق ۋاقىت قوس باعىتتا اتتانىپ، جۇڭگو − ەگيپەت ەكى ەل حالقىنىڭ ۇرپاقتان - ۇرپاققا جالعاسقان دوس بولۋ تاراۋىن ۇزدىكسىز جازدى.
− جۇڭگو مەن ەگيپەت باستان - اياق تەرەزەسى تەڭ، ءوزارا سەنىمدى ادال دوس بولىپ كەلەدى. 1955 - جىلى اشىلعان باندۇڭ ماجىلىسىندە جۇڭگو مەن ەگيپەت ەكى ەل يمپەرياليزمگە جانە وتارشىلدىققا قارسى كۇرەستى بەلسەنە قولداپ، ازيا مەن افريكانىڭ ىنتىماعىن بىرگە ىلگەرىلەتتى. قازىر جۇڭگو مەن ەگيپەت ەكى ەلدىڭ حالىقارالىق ءتارتىپتى قورعاۋ، ادىلدىكتى، ادىلەتتىلىكتى دارىپتەۋ، كوپ جاقتىلىقتى امالياتتا ايگىلەۋ سياقتى جاقتاردا ورتاق نىساناسى مەن تالپىنىسى بار، ەكى جاق پالەستينا حالقىنىڭ ۇلتتىڭ زاڭدى ۇقىق - مۇددەسىن قالپىنا كەلتىرۋدەگى ادىلەتتى ءىسىن باتىل قولداپ، قولامتالى ماسەلەلەردى ساياسي جولمەن شەشۋدى ىلگەرىلەتۋگە، ءوڭىردىڭ بەيبىتشىلىگى مەن ورنىقتىلىعىن جۇزەگە اسىرۋعا كۇش سالىپ، جەر شارىنىڭ وڭتۇستىگىندەگى ەلدەردىڭ بىرلەسىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋ، ادىلدىك پەن ادىلەتتىلىكتى باتىل ساقتاۋ جاۋاپكەرشىلىگى مەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋىن ايگىلەپ وتىر.
جۇڭگو مەن ەگيپەت ەكى ەل دە دامۋ مەن گۇلدەنۋدىڭ شەشۋشى كەزەڭىندە تۇر. جۇڭگونىڭ ”15 - بەسجىلدىعىنىڭ“ باستاماسى جاقسى بولىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ جاڭا جاعدايى كۇش سالا اشىلۋدا. ەگيپەتتىڭ ”جاڭا رەسپۋبليكا“ قۇرىلىسى دابىرالى ءجۇرىلىپ، ”2030 - جىل ارمانىنا“ قاراي ارشىندى قاداممەن العا تارتۋدا. جۇڭگو جاق ەگيپەت جاقپەن بىرگە جاپپاي ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناستى تەرەڭدەتىپ، جۇڭگو − ەگيپەت تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسى قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتىپ، وسىزامانداندىرۋدى قول ۇستاسا جۇزەگە اسىرۋدى قالايدى.
ءبىز ءوزارا سەنىمدىلىكتى كۇشەيتىپ، دوستىقتى جالعاستىرۋدىڭ ونەگەسى بولۋىمىز كەرەك. جۇڭگو مەن ەگيپەتتىڭ دوستىعىن ەكى ەلدىڭ اعا بۋىن باسشىلارى ءوز قولدارىمەن تۇلعالاعان، جۇڭگو − ەگيپەت دوستىعىن ويداعىداي جالعاستىرۋ، ويداعىداي دامىتۋ، ويداعىداي ساۋلەلەندىرۋ − ءبىز وسى بۋىننىڭ داڭقتى جاۋاپكەرشىلىگى. وزەكتى مۇددە مەن ءجىتى قاداعالاپ وتىرعان كەلەلى ىستەردە ءبىر - ءبىرىمىزدى ۇزدىكسىز قولداپ، ءار سالاداعى، ءار جىكتەگى اۋىس - كۇيىستى، سەلبەستىكتى نىعايتىپ، جۇڭگو − ەگيپەت دوستىعىنىڭ ۇتىلامالى تاياقشاسىن ۇرپاقتان - ۇرپاققا جالعاستىرۋىمىز كەرەك.
ءبىز ءوزارا پايدا جەتكىزىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلىپ، قول ۇستاسا دامۋ ۇلگىسى بولۋىمىز كەرەك. جۇڭگودا دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ەڭ كەمەلدى، كولەمى ەڭ ۇلكەن ونەركاسىپ جۇيەسى بار، قارجى، تەحنولوگيا، جابدىق سياقتى جاقتاردا ارتىقشىلىققا يە. ەگيپەتتىڭ جان سانى كوپ، بايلىعى مول، بازارى كەڭ. ەكى جاق دامۋ ستراتەگيالارىن ءتۇيىلىستىرۋدى تەرەڭدەتىپ، ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ جوعارى ساپامەن بىرگە قۇرىپ، سەلبەستىك كومەسكى كۇشىن بەلسەنە اشىپ، ناقتى ىستەر سەلبەستىگى كەڭىستىگىن كەڭەيتىپ، جۇڭگو مەن ەگيپەتتىڭ ءوزارا پايدا جەتكىزۋ سەلبەستىگىنە سارقىلماس قوزعاۋشى كۇش ۇستەۋى كەرەك.
ءبىز ءوز كوركەمدىگىمىزدى ايگىلەپ، وركەنيەت اۋىس - كۇيىسىنىڭ ۇلگىسى بولۋىمىز كەرەك. جۇڭگو مەن ەگيپەت سىندى ەكى ءىرى وركەنيەتتى بايىرعى ەل تەرەزەسى تەڭ بولۋ، ءوزارا ۇلگى الۋ، تىلدەسۋ، سيىسىمدى بولۋ سىندى وركەنيەت كوزقاراسىن ساۋلەلەندىرىپ، الەمدىك وركەنيەت باستاماسىن امالياتتا ايگىلەپ، ادامزاتتىڭ مادەني مۇرالارىن بەلسەنە قورعاپ، تۇرلىشە وركەنيەتتەردىڭ جاراسىمدى قاتار ءومىر ءسۇرۋىن بىرگە ىلگەرىلەتۋى كەرەك. وقۋ - اعارتۋ، ساياحات، عىلىم - تەحنولوگيا، دەنساۋلىق ساقتاۋ، دەنە تاربيە، ارحەولوگيا سياقتى جاقتارداعى اۋىس - كۇيىستى، سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، ەكى ەل حالقىنىڭ ءوزارا ءتۇسىنىسۋ، ەتەنە بولۋ دانەكەرىن نىعايتىپ، جۇڭگو مەن ەگيپەتتىڭ جاپپاي ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىنىڭ دامۋىنا ۇزدىكسىز جاڭا قوزعالىس قۋاتىن ۇستەپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتۋگە اناعۇرلىم كوپ وركەنيەت كۇشىن توپتاۋى كەرەك.
ءبىز تىزە قوسا العا باسىپ، ادىلدىكتى، ادىلەتتىلىكتى قورعاۋدىڭ اتويشىسى بولۋىمىز كەرەك. قازىر دۇنيە ءجۇزىنىڭ 100 جىلدىق وزگەرىسى جەدەل قۇبىلىپ، حالىقارالىق جاعدايدا وزگەرىس پەن بىلىقپالىق قاباتتاستى. جۇڭگو مەن ەگيپەت ەكى ەل دە وركەندەپ كەلە جاتقان ءىرى ەلدەر جانە جەر شارىنىڭ وڭتۇستىگىندەگى ماڭىزدى ەلدەر، ناعىز كوپ جاقتىلىقتى امالياتتا ايگىلەپ، كوپ جاقتى ىستەستىكتى كۇشەيتىپ، ءتورت ۇلكەن الەمدىك باستامانى بىرگە ويداعىداي تياناقتاندىرىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگىن، ورنىقتىلىعىن بەلسەنە قورعاۋى، حالىقارالىق ادىلدىك پەن ادىلەتتىلىكتى قورعاۋى كەرەك.
ءبىز ءبىر نيەتپەن قول ۇستاسىپ، جۇڭگو − اراب ەلدەرى، جۇڭگو − افريكا ەلدەرى سەلبەستىگىنىڭ باستاۋشىسى بولۋىمىز كەرەك. اراب ەلدەرى مەن افريكا ەلدەرى اراسىنداعى ءىرى ەل رەتىندە، ەگيپەت جۇڭگو − اراب ەلدەرى، جۇڭگو − افريكا ەلدەرى كوللەكتيۆ سەلبەستىگىن ىلگەرىلەتۋدە ماڭىزدى رول اتقارۋدا. جۇڭگو جاق ەگيپەت جاقپەن بىرگە قۇلشىنىپ، جۇڭگو مەن ەگيپەتتىڭ پىسىپ - جەتىلگەن سەلبەستىگىنىڭ ۇلگى كورسەتۋ اسەرىن كەڭەيتىپ، ەگيپەتتىڭ اراب دۇنيەسىن تۇتاستىرعان، افريكا قۇرلىعىن شارپىعان ەرەكشە وڭىرلىك ورىن ارتىقشىلىعىن ساۋلەلەندىرىپ، جۇڭگو مەن اراب ەلدەرى ”بەس ۇلكەن سەلبەستىك ارناسىن“ قالىپتاستىرىپ، جۇڭگو مەن افريكا ەلدەرىنىڭ وسىزاماندانۋدى قول ۇستاسا ىلگەرىلەتەتىن ون ءىرى سەرىكتەستىك ارەكەتىن ىشكەرىلەي تياناقتاندىرىپ، جۇڭگو − اراب ەلدەرى، جۇڭگو − افريكا سەلبەستىگىنىڭ داۋىرمەن بىرگە العا باسۋىن، نىق قاداممەن الىسقا جەتۋىن ىلگەرىلەتۋدى قالايدى.
70 جىل قيىن - قىستاۋ كۇندەردە بىرگە بولدىق، اسقاق جىگەرمەن جاڭا جورىققا اتتانايىق. جۇڭگو جاق ەگيپەت جاقپەن بىرگە اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاي، الدىڭعىلاردىڭ ءىزىن باسىپ، بولاشاققا جول اشىپ، كوركەيۋ، قايتا گۇلدەنۋ جولىندا ءوزارا قولداۋ كورسەتىپ، ۇدەرە العا تارتىپ، ءوز ەلدەرىنىڭ دامۋىنىڭ جانە ەكى ەل قاتىناسىنىڭ اناعۇرلىم كوركەم بولاشاعىن بىرگە اشۋدى قالايدى.
