□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى ما جويان، دۇڭ شۋە، جاڭ جييە
جەرگىلىكتى ۋاقىت 8 - ايدىڭ 31 - كۇنى تۇستەن بۇرىن قىرعىزستاندا مەملەكەتتىك ساپاردا جۇرگەن ءتوراعا شي جينپيڭ بىشكەكتەگى ىنتىماق سارايىندا قىرعىزستان زۇڭتۇڭى جاپاروۆپەن كەڭەس وتكىزدى.
شينحۋا اگەنتتىگى ءتىلشىسىنىڭ اپپاراتى جۇڭگو − قىرعىزستان قاتىناسى دامۋىنىڭ تاعى ءبىر تاريحي سيپاتتى ءساتىن ەستەلىككە الدى −
ءتوراعا شي جينپيڭ جاپاروۆ زۇڭتۇڭمەن بىرگە «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا داۋىردەگى جاپپاي ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناستى جوعارى ساپالى دامىتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن جارناماسىنا»، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ماڭگىلىك تاتۋ كورشىلىك، دوستىق سەلبەستىك شارتىنا» قول قويدى، الاڭدا ۇزاققا دەيىن قىزۋ قول شاپالاق ءۇنى كوتەرىلدى. بۇل ەكى حۇجات ءتوراعا شي جينپيڭ وسى رەت ساپاردا بولعان كەزدە جۇڭگو مەن قىرعىزستان ەكى جاق كەلىسكەن ماڭىزدى جەتىستىك سانالادى.
بۇل تەرەڭ ءداستۇرلى دوستىقتىڭ اناعۇرلىم بەكەمدەلۋى، تەرەڭدەۋى −
جۇڭگو مەن قىرعىزستاننىڭ ءداستۇرلى دوستىعى ارىدان باستاۋ العان، اسقار تيانشان تاۋى ەكى ەل حالقىنىڭ مىڭ جىلدان اسقان دوستىق بارىس - كەلىس تاريحىنا كۋا. سوڭعى جىلدارى ەكى ەل مەملەكەت باسشىلارىنىڭ بىرگە جەتەكشىلىك ەتۋىندە، جۇڭگو − قىرعىزستان قاتىناسى ۇزدىكسىز العا قاراي دامىدى، ەكى ەل اتى - زاتىنا ساي ەتەنە جاقسى كورشى، تاعدىرلاس جاقسى سەرىك، ءبىرىن - ءبىرى تابىسقا جەتەلەيتىن جاقسى دوس.
تۋىس - تۋعان، كورشى - قولاڭدار تاتۋ - ءتاتتى ءوتۋدى قالايدى. وسى رەتكى ساپار كەزىندە اۋەجايعا ءوزى بارىپ قارسى الىپ ”ءسىز وتباسىمىزدىڭ مۇشەسىسىز“ دەپ ىستىق ىقىلاسپەن سالەمدەسۋىنەن، جۇڭگو شيزاڭ جيلۇڭىنىڭ لاي كوشكىنى اپاتىنا ۇشىراعاندىعى جونىندە شىنايى حال سۇراۋىنا دەيىن... جاپاروۆ زۇڭتۇڭنىڭ ءبىر قىدىرۋ ىجداعاتتى ورنالاستىرۋلارى مەن جۇرەك جىلىتار سوزدەرى قىرعىزستان جاقتىڭ جۇڭگومەن دوستىقتى ىلگەرىلەتۋ جانە قىرعىزستان − جۇڭگو قاتىناسىن دامىتۋ جونىندەگى شىنايى تىلەگىن ايگىلەدى.
2023 - جىلى ءتوراعا شي جينپيڭ جاپاروۆ زۇڭتۇڭمەن كەڭەس وتكىزگەن كەزدە ”تاتۋ كورشى، دوس، گۇلدەنۋدەن بىرگە يگىلىكتەنەتىن جۇڭگو − قىرعىزستان تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى“ العا قويىپ، جۇڭگو − قىرعىزستان قاتىناسىنىڭ دامۋ نىساناسىن تۇراقتاندىردى. ەكى ەل مەملەكەت باسشىلارىنىڭ وسى جولى جۇڭگو − قىرعىزستان ماڭگىلىك تاتۋ كورشىلىك، دوستىق سەلبەستىك شارتىنا قول قويۋى ەكى ەلدىڭ ۇرپاقتار بويى جالعاسقان دوستىعىنا، ءوزارا باتىل قولداۋ كورسەتۋىنە ماڭىزدى زاڭدىق نەگىز ازىرلەدى، سونداي - اق جۇڭگو − قىرعىزستان تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسى قۇرىلىسىنىڭ تەرەڭدەۋىن، ناقتىلانۋىن ىلگەرىلەتۋگە اناعۇرلىم ويداعىداي شارت - جاعداي ازىرلەدى.
بۇل وسىزاماندانۋ جولىندا قول ۇستاسا بىرگە ىلگەرىلەۋدى باتىل جاريالاۋ −
بيىل − جۇڭگونىڭ ”15 - بەسجىلدىعىنىڭ“ باستاما جىلى، قىرعىزستان جاق تا ”2030 - جىلدان بۇرىنعى مەملەكەتتى دامىتۋ باعدارلاماسىن“ بار كۇشپەن اتقارۋدا. جۇڭگو − قىرعىزستان ەكى ەل ەكونوميكالىق ارتىقشىلىقتارىمەن ءوزارا تولىقتايتىن، سەلبەستىك كومەسكى كۇشى وراسان زور، وسىزاماندانۋ جولىنداعى اينىماس ساپارلاس.
2025 - جىلى جۇڭگو مەن قىرعىزستاننىڭ جاڭا داۋىردەگى جاپپاي ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناستى تەرەڭدەتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن مالىمدەمەسىنە قول قويۋىنان، بۇگىنگى تاڭدا بىرلەسكەن جارناماعا قول قويىپ، ”جوعارى ساپالى دامۋدى“ ونان ارى باسا دارىپتەگەنگە دەيىن جۇڭگو مەن قىرعىزستان دەڭگەيى ۇزدىكسىز جوعارىلاعان ناقتى ىستەر سەلبەستىگى ارقىلى ەكى ەلدىڭ بىرگە دامۋدى ىلگەرىلەتۋدە تىڭ دا نىق قادام تاستاۋىن جەبەدى.
8 - ايدىڭ 31 - كۇنگى كەڭەستەن كەيىن ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى ەكى جاقتىڭ قارجى قوسۋ، قاتىناس، كەدەن، دوس قالا سياقتى سالالارداعى ەكى جاقتى سەلبەستىك حۇجاتتارىن اۋىستىرۋىنا كۋا بولدى. ساپار كەزىندە جۇڭگو - قىرعىزستان ەكى جاق تاعى ءار سالانى قامتىعان 20 نەشە سەلبەستىك حۇجاتىنا قول قويدى.
”سيفرلى ساۋدا، شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدا سياقتى جاڭا ارتۋ تۇيىندەرىن كەڭەيتۋ“ ”جۇڭگو − قىرعىزستان − وزبەكستان تەمىر جولى سىندى وسى وڭىردەگى حالىقتىڭ دامۋ ءۇمىتىن ارقالاعان ”قاتىناس كۇرە تامىرىن“ جوعارى ساپالى ويداعىداي قۇرۋ“، ”شەكارا وتكەلدەرىن وسىزامانداندىرۋدى، جاڭالاۋدى اتقارۋ“... ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ جۇڭگو − قىرعىزستان ناقتى ىستەر سەلبەستىگى جونىندەگى جوباسى ەكى جاقتىڭ ماڭگىلىك تاتۋ كورشىلىك، دوستىق سەلبەستىگىنىڭ حالىققا شىن مانىندە يگىلىك جاراتۋىن ىلگەرىلەتتى.
بۇل تاعدىرلاس بولۋعا تاباندى بولۋ، الەمدىك باسقارۋدى كەمەلدەندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى ورتاق نيەت −
ادامزات تاعدىرلاس ورتاق تۇلعا ۇستانىمىن، ءتورت ۇلكەن الەمدىك باستاما سياقتىلاردى امالياتتا ايگىلەۋ بىرلەسكەن جارناماعا جانە شارتقا ەنگىزىلدى. ءتوراعا شي جينپيڭمەن كەڭەس وتكىزگەندە جاپاروۆ زۇڭتۇڭ قىرعىزستان جاقتىڭ جۇڭگو جاقپەن بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى، شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى، جۇڭگو − ورتا ازيا مەحانيزمى، دۇنيە جۇزىلىك جاساندى زەردە سەلبەستىك ۇيىمى سياقتى كوپ جاقتى تۇعىرلاردا تىعىز سايكەسىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگىن، ورنىقتىلىعىن بىرگە قورعاۋدى قالايتىندىعىن ءبىلدىردى.
جەدەل قۇبىلعان 100 جىلدىق وزگەرىس الدىندا الەمدى قۇشاعىنا سيدىراتىن، دۇنيەنىڭ داڭعىل جولىندا بىرگە ءجۇرۋ سىندى جۇڭگو ۇستانىمى، جۇڭگو باستاماسى، جۇڭگو جوباسى كۇننەن - كۇنگە كەڭ ءارى تەرەڭ ىقپال قالىپتاستىرۋدا.
”بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى جۇلگەسىندەگى ىستەستىكتى ونان ارى كۇشەيتىپ، ءتورت ۇلكەن الەمدىك باستامانى بىرگە امالياتتا ايگىلەپ، زورەكەرلىككە جانە وكتەمدىك ساياسيعا قارسى تۇرىپ، ناعىز كوپ جاقتىلىققا تاباندى بولىپ، حالىقارالىق ادىلدىك پەن ادىلەتتىلىكتى قورعاپ، اناعۇرلىم ءادىل، ۇيلەسىمدى الەمدىك باسقارۋ جۇيەسىن ورناتۋدى ىلگەرىلەتۋىمىز كەرەك“. ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ ءسوزى اسقاق تا ارىندى بولدى.
جاقسى كورشى التىنعا بەرگىسىز. ءتوراعا شي جينپيڭ وسى رەتكى ساپارىندا قول جەتكىزگەن ءبىر قىدىرۋ ماڭىزدى جەتىستىكتەر تاريحي دوستىق سۇيىسپەنشىلىكتى جالعاستىرۋ، بولاشاقتاعى سەلبەستىكتى كەسكىندەۋ بولىپ، جۇڭگو مەن قىرعىزستاننىڭ جاڭا داۋىردەگى جاپپاي ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىنىڭ تىڭ بەلەسكە كوتەرىلۋىن ىلگەرىلەتەتىندىگى، ەكى ەل قاتىناسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنىڭ جاڭا جاعدايىن اشاتىندىعى داۋسىز.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 8 - ايدىڭ 31 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)
