□ انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى باي سۋجۇن
9 - ايدىڭ 13 - كۇنى كەشقۇرىم ماناس اۋدانى باۋجياديان قالاشىعى تۇنماۋ جولىنداعى شارۋالار كوكونىس، جەمىس - جيدەك ساتۋ ورنى دۋمانعا بولەندى، جايماشىلاردىڭ الارمان شاقىرىپ جارىسا ايعايلاعان داۋىسى، بۇقارانىڭ كوكونىس، جەمىس - جيدەكتەردى تاڭداپ، باعا تالاسىپ جاتقان داۋىسى ارالاسىپ، تىرشىلىك تىنىسىنا تولى قويۋ بەينە جارىققا شىقتى.
بۇل جەردە كوكونىس، جەمىس - جيدەك ساتىپ جاتقان ەگىنشىلىك وتباسىلارى مەن جايماشىلاردىڭ ءبىر جىلدىڭ الدىندا كوشە - كوشەلەردە، جول بويىندا جايما جايىپ، ساۋدانى ءوز بەتىمەن جۇرگىزىپ جاتقان بەينەسى ويىڭىزعا كەلمەيتىن شىعار.
ماناس اۋدانى باۋجياديان قالاشىعى پارتكومىنىڭ ورىنباسار شۋجيى چىن شياڭ بىلاي دەپ تانىستىردى: باۋجياديان قالاشىعىنىڭ قاراستىلىعىندا 7 اكىمشىلىك قىستاق بار، مۇنىڭ ىشىندە قالا وڭىرىنە ءبىرشاما جاقىن 5 اكىمشىلىك قىستاق اۋلا شارۋاشىلىعىنا سۇيەنىپ كوكونىس، جەمىس - جيدەك ەگىنشىلىگىن دامىتقان، الايدا ساتۋ ورنى شەكتى ەدى. سونىمەن ءىشىنارا ەگىنشىلىك وتباسىلارى وزدىكتەرىنەن جولدىڭ ەكى جاعىندا جايما جايىپ، جولدى يەلەپ ساۋدامەن شۇعىلداندى، ولار قاتىناس كەپتەلىسىن تۋدىرۋمەن قويماي، توڭىرەكتەگى ساۋداگەرلەردىڭ ساۋداسىنا ىقپال جەتكىزدى.
”دالادا جايما جايعان كەزدە كۇنگە كۇيىپ، بوراندا قالاتىندىقتان، جەمىس - جيدەك، كوكونىستەر كوپ زيانعا ۇشىرايدى، الارمان دا تۇراقسىز، قىستاق تۇرعىندارى جاپا تارتىپ ەككەن اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن ويداعىداي باعادا ساتا المادى، كىرىستەرى دە قامتاماسىز ەتىلمەدى“، - دەدى چىن شياڭ.
وسى قيىن ماسەلەنى شىنايى شەشۋ ءۇشىن، 2025 - جىلى 9 - ايدا باۋجياديان قالاشىعى پارتكومى قالاشىق حالىق قۇرىلتايى ۋاكىلدەرىمەن بىرلەسىپ ءارقايسى قىستاققا بارىپ ارالاپ، جاعدايلارىن سۇراپ، جەمىس - جيدەك، كوكونىس ەگەتىن وتباسىلارىنىڭ قيىنشىلىعىن، تالاپ - تىلەكتەرىن ءتۇيىندى تۇردە ۇعىسىپ، ۇزاق ۋاقىت ساتۋ سۇرانىسى بار قىستاق تۇرعىنى مەن ەگىنشىلىك وتباسىلارى ۋاكىلدەرىنەن 42سىن جيىپ اڭگىمە ءماجىلىس اشىپ، ولاردىڭ پىكىر - ۇسىنىستارىن ءبىر - بىرلەپ سالالادى. سوڭىندا ءىس جۇزىندىك جاعدايمەن ۇشتاستىرىپ، ”باۋجياديان قالاشىعى شارۋالار كوكونىس، جەمىس - جيدەك ساتۋ ورنىن“ قۇرۋدى حالىق قۇرىلتايىنىڭ ”ۇساق ناقتى ىستەر“ حالىق تۇرمىسى نىسانىنا ەنگىزدى، سونداي - اق 64 مىڭ يۋان نىسان قارجىسىن ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، نىساننىڭ تياناقتانىپ اتقارىلۋىن قامتاماسىز ەتتى.
ورىندى سايكەستىرۋ، قوقىر - قوقسىقتى تازالاۋ، الەۋمەتتىك دارەتحانا سالۋ ارقىلى ءبىر ايدان سوڭ 3000 شارشى مەترلىك شارۋالار كوكونىس، جەمىس - جيدەك ساتۋ ورنى پايدالانۋعا بەرىلىپ، 80 تۇراقتى جايما ورنى ازىرلەندى.
كەزىندە جول يەلەپ، جۇيەسىز ساۋدا جۇرگىزەتىن جايما ورىندارى رەتكە سالىندى، ساتۋ ورنىنا ءار كۇنى ارناۋلى تازالىقشى ورنالاستىرىلدى، سايكەستى قوجالىق سەرىكتەستىگى ارتقى شەپ قامتاماسىزدىق قىزمەت وتەۋىن ازىرلەدى، بۇرىن بەت - بەتىنە جايما جاياتىن، بەتالدى توقتاتاتىن، لاس، رەتسىز، ۋ - شۋعا تولعان كوشپەلى جايما ورىندارى جايماشىلار الاڭسىز ساۋدامەن شۇعىلداناتىن، بۇقارا جايلى تاڭداپ ساتىپ الاتىن حالىققا قولايلى شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ ورنىنا اينالدى.
بۇل وزگەرىس ەگىنشىلىك وتباسىلارى مەن كوشپەلى جايماشىلارعا ناقتى يگىلىك اكەلدى.
باۋجياديان قالاشىعى حۋاڭگۇڭ قىستاعىنىڭ تۇرعىنى چىن گۇيشيا 3 مۋ جەرگە جۇگەرى، 3 مۋ جەرگە اسقاباق ەككەن، بيىل جىل باسىنان بەرى شارۋالار كوكونىس، جەمىس - جيدەك ساتۋ ورنىندا جايما اشىپ، كۇنىنە 200 − 300 يۋان كىرىس كىرگىزەتىن بولدى. ”تۇراقتى جايما ورنى بولعاندىقتان، جول شەتىن يەلەپ ساۋدامەن شۇعىلدانبايتىن بولدىق، الارمان دا كوپ، ساۋدامىز تۇراقتى، قىستا تاعى ءىشىنارا كوكونىستەردى تولايىم ساتسام، ءبىر جىلدىڭ ءتورت ماۋسىمىندا تۇراقتى كىرىس كىرگىزە الادى ەكەنمىن“، - دەدى چىن گۇيشيا.
كوكونىس تولايىم ساتۋمەن 20 جىل شۇعىلدانعان ساۋداگەر ۋاڭ فاڭ بىلاي دەدى: ”بۇل جەردىڭ ورتاسى جاقسى، ادام مولشەرى تۇراقتى، بازارشىلايتىن كۇندەردە توڭىرەكتەگى قىستاق تۇرعىندارى تۇگەل كەلىپ زات ساتىپ الادى، كىرىسىم دە بۇرىنعىدان كوبەيدى“.
جايما ورنى تۇراقتانىپ، ورتا جاقسارىپ، ساتۋ جولى كەڭەيىپ، ەگىنشىلىك وتباسىلارىنىڭ سەنىمى دە ارتا ءتۇستى.
باۋجياديان قالاشىعى پارتكومىنىڭ مۇشەسى، حالىق قۇرىلتايىنىڭ ءتوراعاسى سۋ چاۋ تانىستىرىپ بىلاي دەدى: شارۋالاردىڭ كوكونىس، جەمىس - جيدەك ساتۋ ورنى حالىق قۇرىلتايىنىڭ ”ۇساق ناقتى ىستەر“ نىسانىنىڭ دالمە - ءدال تياناقتانۋىنا سۇيەنىپ، قالاشىقتىڭ جايشىلىقتاعى باسقارۋ ءتارتىبىن ارناعا ءتۇسىرىپ، جەرگىلىكتى ورىنداعى ەگىنشىلىك وتباسىلارى مەن كوشپەلى جايماشىلارعا جاقىن ماڭدا ساۋدا جاسايتىن حالىققا قولايلى تۇعىر ازىرلەدى. ”كەلەسى قادامدا ءبىز حالىق تۇرمىسى سۇرانىسىنا ۇزدىكسىز نازار اۋدارىپ، بۇقارانىڭ شۇعىل، قيىن، ۋايىمداعان، ءزارۋ ماسەلەلەرىن دەن قويا شەشىپ، حالىققا تيىمدىلىك جاسايتىن ءتىپتى دە كوپ ناقتى ىستەردى ويداعىداي ىستەپ، نەگىزگى ساتىنى باسقارۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ، بۇقارانىڭ قۇت - ىرىسىن ارتتىرۋ جولىندا قاجىماي - تالماي قۇلشىنامىز“، - دەدى سۋ چاۋ.
بۇگىنگى كۇندە رەتتى دە تازا، ارناعا تۇسكەن شارۋالار كوكونىس، جەمىس - جيدەك ساتۋ ورنى ءار كۇنى دۋمانعا بولەنىپ، ساتۋ مەن ساتىپ الۋ بىردەي كۇسەت بولا ءتۇستى. قاز - قاتار تىزىلگەن جايما ورىندارى جەرگىلىكتى ورىنداعى بۇقارانىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسىن بايىتۋمەن بىرگە، ەگىنشىلىك وتباسىلارى مەن كوشپەلى جايماشىلاردىڭ كىرىس جولىن كەڭەيتتى.
