تاريحتى اينا ەتىپ، قازىرگى زامانعا قىزمەت ەتۋ كەرەك
«جۇڭگو شينجياڭ ءوڭىرىنىڭ تاريحى»، «جۇڭگو شينجياڭ ءوڭىرىنىڭ ءدىن تاريحى» ماماندار زەرتتەۋ - تالقى ءماجىلىسى ۇرىمجىدە وتكىزىلدى
انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى جاڭ بەي 9 - ايدىڭ 30 - كۇنى ۇرىمجىدەن حابارلايدى. 9 - ايدىڭ 30 - كۇنى شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى ۇيىمداستىرعان «جۇڭگو شينجياڭ ءوڭىرىنىڭ تاريحى»، «جۇڭگو شينجياڭ ءوڭىرىنىڭ ءدىن تاريحى» ماماندار زەرتتەۋ - تالقى ءماجىلىسى ۇرىمجىدە وتكىزىلدى. بۇل بەيجيڭدەگىدەن كەيىن وتكىزىلگەن 2 - رەتكى «شينجياڭنىڭ ەكى تاريحى» جونىندەگى ماماندار زەرتتەۋ - تالقى ءماجىلىسى.
شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى قۇراستىرعان، شينجياڭ حالىق باسپاسى باسپادان شىعارىپ تاراتقان ”شينجياڭنىڭ ەكى تاريحى“ 2 جىلدان استام ۋاقىتتا قۇراستىرىلىپ جازىلعان، شينجياڭنىڭ قوعامدىق عىلىمدار سالاسىنىڭ جاڭا داۋىردەگى پارتيانىڭ شينجياڭدى باسقارۋ جالپى جوباسىن تولىق، دالمە - ءدال، جاپپاي دايەكتىلەندىرۋىنىڭ، شينجياڭدى مادەنيەتپەن نارلەندىرۋدى ىشكەرىلەي اتقارۋىنىڭ جاندى امالياتى بولىپ، تاراتىلىسىمەن قوعامداعى ءار سالانىڭ جاپپاي نازارىن اۋداردى. وسى رەتكى زەرتتەۋ - تالقى ماجىلىسىندە اۆتونوميالى رايوننىڭ قاتىستى ورىندارىنداعى جاۋاپتى جولداستار، ”شينجياڭنىڭ ەكى تاريحىن“ جازۋ گرۋپپاسىنىڭ ۋاكىلدەرى، شينجياڭداعى ءىشىنارا جوعارى مەكتەپتەر مەن عىلمي زەرتتەۋ قۇرىلىمدارىنداعى مامان - وقىمىستىلار ەكى كىتاپتىڭ عىلمي قۇنى جانە رەال ماڭىزى توڭىرەگىندە پىكىر اۋىستىرىپ زەرتتەۋ - تالقى جۇرگىزدى.
«جۇڭگو شينجياڭ ءوڭىرىنىڭ تاريحىنىڭ» باس رەداكتورى، شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسار باستىعى تيان ۋيجياڭ، «جۇڭگو شينجياڭ ءوڭىرىنىڭ ءدىن تاريحىنىڭ» باس رەداكتورى، شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ ورىنباسار باستىعى يۇي شاڭپيڭ ىلگەرىندى - كەيىندى قۇراستىرۋ ۇجىمى اتىنان ءسوز سويلەپ، ەكى شىعارمانىڭ قۇراستىرىلۋ بارىسىن، جۇلگەلىك ۇلگىسىن جانە باستى عىلمي كوزقاراستارىن تانىستىرىپ، ”شينجياڭنىڭ ەكى تاريحىنىڭ“ ماركسيزمدى جەتەكشى ەتۋگە تاباندى بولىپ، قاتاڭ دا شىندىققا جۇگىنەتىن ۇيرەنۋ پوزيتسياسىن ۇستانىپ، ەگجەي - تەگجەيلى، شىنايى تاريحي ماتەريالدار، ناقتى دالەل - ىسپاتتار جانە قاتاڭ حۇجات دالەلدەرى ارقىلى شينجياڭنىڭ تاريحي دامۋى، ءدىن وزگەرىسى سياقتى ءبىر قىدىرۋ كەلەلى ماسەلەلەرگە عىلمي جاۋاپ بەرىپ، شينجياڭنىڭ قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىعىن قورعاۋعا تاريحي اينا جانە عىلمي قاعيدالىق تىرەك ازىرلەگەندىگىن اتاپ كورسەتتى.
ارقاۋ ءسوز سويلەۋ بۋىنىندا ماجىلىسكە قاتىناسقان 11 مامان - وقىمىستى ”شينجياڭنىڭ ەكى تاريحىمەن“ تىعىز بايلانىستىرىپ، تاريح، مادەنيەت، وقۋ - اعارتۋ سياقتى زەرتتەۋ سالالارىمەن ۇشتاستىرىپ عىلمي كوزقاراستارىن اۋىستىرىپ، ۇيرەنۋ اسەرلەرىن اقتارىلا اڭگىمەلەدى.
”«جۇڭگو شينجياڭ ءوڭىرىنىڭ تاريحى» جاڭا نازاريا، جاڭا تاريحي ماتەريال، جاڭا ءادىس ارقىلى جۇڭگو شينجياڭ ءوڭىرى تاريحىنىڭ جالپى بەينەسىن جۇيەلى، جان - جاقتى، دۇرىس كورسەتتى“. شينجياڭ شىفان داشۋەسى تاريح جانە قوعام شۋەيۋانىنىڭ پروفەسسورى گاي جينۋي بىلاي دەپ قارادى: بۇل كىتاپ جۇڭحۋا ۇلتى ورتاق تۇلعا نازاريالىق جۇيەسىنىڭ شينجياڭداعى امالياتىنىڭ جاندى بەينەسى، ول جۇڭحۋا ۇلتى ورتاق تۇلعا تانىمىن بەكەمدەۋگە بەرىك تاريحي نەگىز ازىرلەدى.
شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى شينجياڭ قىزمەتىن زەرتتەۋ ورنىنىڭ باستىعى، اعا زەرتتەۋشى ماي يۇيحۋا تاريح عىلىمىن زەرتتەۋ جانە قۇراستىرۋ قىزمەتىمەن ۇشتاستىرىپ بىلاي دەدى: 100 جىلدىق كۇرەس ساپارىنا قايىرىلا قاراساق، پارتيانىڭ تۇرلىشە تاريحي داۋىردەگى شينجياڭعا جاساعان قامقورلىعى مەن ورنالاستىرۋى شينجياڭنىڭ ورنىقتىلىعىنىڭ، گۇلدەنۋىنىڭ، دامۋىنىڭ نەگىزىن بەكەمدەپ، شەكارا ءوڭىردى باسقارۋدىڭ جانە قوعام دامۋىنىڭ ايبىندى داستانىن جازدى. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باسشىلىعى شينجياڭنىڭ ورنىقتىلىعىنىڭ، گۇلدەنۋىنىڭ، دامۋىنىڭ ءتۇبىرلى كەپىلى، وعان، ءسوز جوق، باستان - اياق تاباندى بولۋ جانە ونى كۇشەيتۋ كەرەك.
«جۇڭگو شينجياڭ ءوڭىرىنىڭ ءدىن تاريحى» توڭىرەگىندە ماجىلىسكە قاتىناسقان ماماندار تۇرلىشە پاندەر تۇرعىسىنان شىعارمانىڭ عىلمي العاشقى تۇسىنىگى مەن رەال قۇنىنا بارىنشا جوعارى باعا بەردى. شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى ءدىن زەرتتەۋ ورنىنىڭ ەرەكشە ۇسىنىس ەتىلگەن زەرتتەۋشىسى، اۆتونوميالى رايوندىق ادەبيەت - كوركەمونەرشىلەر بىرلەستىگى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ بۇرىنعى شۋجيى ليۋ بين بىلاي دەپ قارادى: تاريح پەن نازاريانى ۇشتاستىرىپ، نازاريانى تاريحتان الىپ، جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىمەن توعىستىرۋ − ەلىمىزدە ءدىندى جۇڭگوشالاندىرۋدىڭ، ءسوز جوق، باسىپ وتەتىن جولى.
شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ ورىنباسار باستىعى گاۋ ۋىنشۋ زەرتتەۋ - تالقى ءماجىلىسىنىڭ قورىتىندىسىندا مىنانى ءبىلدىردى: وسى رەتكى زەرتتەۋ - تالقى ءماجىلىسىن وراي ەتىپ، ”شينجياڭنىڭ ەكى تاريحىن“ زەرتتەۋدى، ءتۇسىندىرۋدى جانە ۇگىتتەۋدى، جالپىلاستىرۋدى اناعۇرلىم كۇشەيتىپ، عىلمي زەرتتەۋ مەن امالياتتىق قولدانۋدىڭ ۇشتاسۋىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، ءار ۇلت كادر - بۇقاراسىن ”شينجياڭنىڭ ەكى تاريحىن“ ويداعىداي ۇيرەنىپ، ويداعىداي پايدالانىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ۇردىسىندە كورىكتى شينجياڭدى اناعۇرلىم ويداعىداي قۇرۋعا اقىل - پاراسات ارناۋعا جەتەكتەۋ كەرەك.
