تيانشان تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ

قىستاق قونىستانۋعا ءتىپتى دە قولايلى بولىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ بايۋ جولى كەڭەيدى

− ىلە وبلىستىق پارتكوم ۇگىت ءبولىمىنىڭ توعىزتاراۋ اۋدانى اعارسىن قالاشىعى اقتام قىستاعىندا تۇراتىن ”ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ“ قىزمەت اترەتى جايلى

ءتىلشى جازيرا ناسىپبەك

  كەدەيلىكتەن ارىلعان سوڭ، جايىنا جىبەرىپ، قاراماي قويۋ كەرەك پە؟ ىلە وبلىستىق پارتكوم ۇگىت ءبولىمىنىڭ توعىزتاراۋ اۋدانى اعارسىن قالاشىعى اقتام قىستاعىندا تۇراتىن ”ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ“ قىزمەت اترەتىنىڭ جاۋابى: كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ ساياساتىن جاپپاي تياناقتاندىرىپ، اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋ ستراتەگياسىمەن ۇشتاستىرىپ، كاسىپتەردى ۇزدىكسىز دامىتىپ، كەڭەيتىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ جەتىستىكتەرىن بەكەمدەپ، كەدەيلىكتەن شىن مانىندە ارىلتۋعا، ناعىز كەدەيلىكتەن ارىلتۋعا كەپىلدىك ەتەمىز.

قونىستانۋعا قولايلى اۋىل - قىستاق ارىندى كۇشەيتتى

  اقتام قىستاعى بۇرىن كەدەي قىستاق بولاتىن، 2017 - جىلى كەدەيلىكتەن ارىلىپ، كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستادى.

  ايتسە دە مال شارۋاشىلىق قىستاعى رەتىندە اقتام قىستاعىنىڭ ەكونوميكالىق نەگىزى ءالسىز، ءوندىرىس قۇرىلىمى جالاڭ، نەگىزدىك قۇرىلعىلارى مەشەۋ ەدى، كەدەيلىكتەن ارىلتۋ جەتىستىكتەرىن قالاي بەكەمدەۋ كەرەكتىگى قىزمەت اترەتىنىڭ الدىنا قويىلعان قيىن تاقىرىپ بولدى.

  2018 - جىلى اقتام قىستاعىنىڭ كوللەكتيۆ ەكونوميكالىق كىرىسى مۇلدە بولماۋداي جاعدايعا مەڭزەس، قىزمەت اترەتى ”ءۇش قارجى“نى اداقتاۋدى ورىستەتىپ، قىستاقتىڭ كوللەكتيۆ ەكونوميكاسىن ءبىر ميلليون يۋان ارتتىردى.

  قىستاق كوللەكتيۆىندە اقشا بولعاننان كەيىن، قىزمەت اترەتى الدىمەن ٪70 كىرىستى قىستاق نەگىزدىك قۇرىلعىلار قۇرىلىسىنا جۇمساپ، قونىستانۋ ورتاسىن جاقسارتۋدى قامال الۋ ءتۇيىنى ەتىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ رۋحاني بەت - بەينەسىن وزگەرتۋدى ماقسات ەتتى. 3 بولەك اشىق جەرگە 7000 تۇپكە جۋىق جاسىلداندىرۋ قالامشاسى وتىرعىزىلدى، 1300 شارشى مەتر جەر كوگالداندىرىلدى، سونداي - اق بۇركىپ سۋارۋ (تامشىلاتىپ سۋارۋ) قۇبىرىنان 5000 مەترگە دەيىن سايكەستى ورناتىلدى... قورشاعان ورتا كورىكتەندى؛ قىستاقتا جۇرەكتەستەر كوپىرىنەن ەكەۋى سالىنىپ، 20 كيلومەترگە جۋىق اسفالت جول جوندەلدى... ءجۇرىس - تۇرىس وڭايلاستى؛ قىزمەت اترەتى جاعداي ۇعىسىپ، وتباسىلارىن ارالاعان كەزدە، تاعى قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىس، تازالىق ادەتىن قالىپتاستىرۋدان باستاپ كىرىسىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ رۋحاني بەت - بەينەسىن وزگەرتتى.

  ءار دۇيسەنبىدە تۋ شىعارعان كەزدە، ”ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ“ قىزمەت اترەتىنىڭ باستىعى، ءبىرىنشى شۋجي گۇلنۇر اكبارقان ءبىر اپتاداعى ماسەلەلەردى قورىتىندىلاعاندا، كەيبىرەۋلەردىڭ بەتى قىزارسا، كەيبىرەۋلەر ەستىگەن سايىن رۋحتاندى، نەنى دارىپتەۋ كەرەك، نەنى تاستاۋ ءتيىس، قىستاق تۇرعىندارىنا دا ءبارى ايدان انىق، قىستاقتىڭ بەت - بەينەسى دە بىرتىندەپ جاقسارا ءتۇستى.

  بۇگىندەرى اقتام قىستاعىنا بارا قالساڭىز، كوگىلدىر اسپان استىنداعى قىزىل كۇرەڭ ءتۇستى ءۇي توبەلەرىمەن كوز تارتقان، قونىس جاڭالاپ، كوشىرىپ ورنالاستىرىلعان شاعىن اۋماق، مالشىلاردىڭ ءبىر - بىرىنە تۇتاسقان وتىرىقتانۋ ۇيلەرى، سايكەسە قۇرىلعان بالاباقشا، ەكى جاعاسىنا ءتۇرلى كورىنىستىك اعاشتار مەن گۇلدەر سىقاي ەگىلگەن اسفالت جول كورىكتى اۋىل - قىستاقتىڭ كارتيناسىن قالىپتاستىرىپ تۇر.

اۋلا شارۋاشىلىعى كىرىستى ارتتىردى

  قىستاق سالتى جاقسارىپ، قىستاق بەت - بەينەسى كورىكتەندى، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ وزگەرىسكە دەگەن تىلەگى ءتىپتى كۇشەيدى.

  قىستاق تۇرعىندارىنىڭ ۇيلەرىنە باس سۇعا قالساڭىز، رەتتى دە تازا اۋلادا، ءۇي الدىنا كارتوپ، قىزىل بۇرىش جانە الما اعاشى ەگىلگەن، ءۇيدىڭ ارتىندا سيىر قورا، تاۋىق قورا جانە دارەتحانا بار. ”اۋلا شارۋاشىلىعىن دامىتۋ قىستاق تۇرعىندارىنىڭ اۋلاسىن كورىكتەندىردى جانە ولاردىڭ كىرىسىن ارتتىرۋ ارناسىن كەڭەيتتى“، - دەدى گۇلنۇر.

  2018 - جىلى قىزمەت اترەتى 440 مىڭ يۋان قارجى قوسىپ، 89 وتباسىنداعى قىستاق تۇرعىندارىنىڭ اۋلا شارۋاشىلىعىن دامىتۋىن سۇيەمەلدەپ، ءاربىر ءۇيدىڭ الدىنداعى كوكونىس باقشاسىن، تاۋىق قورانى جوندەپ، كوكونىس كوشەتى مەن شوجەنى تەگىن تاراتتى. مۇنىڭ ىشىندە كوشىرىپ ورنالاستىرىلعان 44 وتباسىنىڭ اۋلالارىنا تۇگەلدەي قىزىل كەرپىش جاتقىزىلىپ، ۇيلەردىڭ ارتىنا بىردەن دارەتحانا سالىندى.

  جاڭىلسىن مۇقامەتتىڭ شاعىن اۋلاسىندا ءتىلشى كوكونىس باقشاسىنداعى قىزىل بۇرىش، قىزاناق سياقتى كوكونىستەردىڭ قاۋلاپ ءوسىپ تۇرعانىن كوردى. جاڭىلسىن كۇلە سويلەپ: ”بىلتىر ءبىر جىلدا تۇگەلدەي ءوزىمىز ەككەن كوكونىستى جەدىك، كوپ اقشا ۇنەمدەدىك“، - دەدى.

  ”2017 - جىلى مەن قونىس جاڭالاپ، كوشىرىپ ورنالاستىرۋ بويىنشا سالىنعان جاڭا ۇيگە كوشىپ كىردىم؛ 2018 - جىلى قىزمەت اترەتى اۋلامدى شت جاڭا وزگەرتىپ الۋىما كومەكتەسىپ، قونىستانۋ ورتامدى جاقسارتۋمەن بىرگە، كوكونىس ەگە ءجۇرىپ، تاۋىق باعىپ كىرىسىمدى ارتتىرۋىما مۇمكىندىك جاسادى، بيىل قىزمەت اترەتى ءاربىر ۇيگە 5 ءتۇپ الما اعاشىن تەگىن ەگىپ بەردى، ءبىزدىڭ كىرىستى ارتتىرىپ بايۋ سەنىمىمىز اناعۇرلىم ارتتى“، - دەدى جاڭىلسىن تىلشىگە.

  قازىر اۋلا شارۋاشىلىعى اقتام قىستاعىنداعى وتباسىىلار تۇگەلدەي تالاسا - تارماسا جۇرگىزەتىن بايۋ جوسپارىنا اينالدى.

تەحنيكالىق شەبەرلىككە باۋلۋ جۇمىستانۋدى جەبەدى

  قازىر دانەكەرلەۋ تەحنيكاسى، كەستەشىلىك ونەرى، اماندىق قورعاۋ، انا مەن نارەستەنى كۇتىمدەۋ، ءىرى تۇرپاتتى تراكتور جۇرگىزۋ سياقتى ءبىر قىدىرۋ كۋرستار اقتام قىستاعىنداعى تۇرعىنداردى ونەر ۇيرەنۋگە ونان ارى جەبەي ءتۇستى.

  دانەكەرلەۋ تەحنيكاسى تولىمدىلىق كۋالىگىن العان قىستاق تۇرعىنى داۋرەن قۇرالبەك قىستاقتان دانەكەرلەۋ دۇكەنىن اشىپ، بۇكىل قىستاقتاعى رەڭدى بولات تاقتانى دانەكەرلەۋ جۇمىسىن كوتەرىپ الدى، كۇندىك كىرىسى 200 يۋاننان استى.

  ”سىرتقا شىعىپ جۇمىس ىستەۋ سالاۋاتىمىزدى، ويىمىزدى وزگەرتتى. مەن قازىر ايىنا 3700 يۋان اينالاسىندا ەڭبەكاقى الامىن، تاماعىم، جاتىن ورنىم تۇگەلدەي تەگىن. قىزمەتتى جاقسى ىستەپ، قۇلشىنا اقشا تاۋىپ، كەلەشەكتە قىستاققا قايتىپ بارىپ شارۋاشىلىق قۇرامىن“، - دەدى حۋبەيدىڭ شيانتاۋ قالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن اقتام قىستاعىنىڭ تۇرعىنى كۇلتاي تولەپبەرگەن تەلەفوندا تىلشىگە.

  ”ۇلىم حۋبەيدىڭ شيانتاۋ قالاسىنا جۇمىس ىستەۋگە كەتتى، الدىڭعى ايدا 3300 يۋان اقشا سالىپ جىبەرىپتى، كەلىنىم قىستاقتا 20 كۇندىك كەستەشىلىك كۋرسىنا قاتىناسىپ جاتىر“، - دەدى قىستاق تۇرعىنى ناسىربەك جودايساعىن، ”كەلىنىم كۋرستى ءبىتىرىپ قايتىپ كەلگەن سوڭ، مەن دە ماڭايداعى اۋىل - قالاشىقتارعا بارىپ جۇمىس ىستەيمىن. بيىل ءبىر ءۇيلى جان بىلتىرعىدان دا جاقسى كۇن كەشىرۋگە قۇلشىنامىز“، - دەدى ول.

  2018 - جىلى اقتام قىستاعى توعىزتاراۋ اۋدانىنداعى ەڭبەككۇشتەردى باسقا كاسىپكە ويىستىرىپ جۇمىستاندىرعان ادام سانى ەڭ كوپ قىستاققا اينالدى، تەك ىشكى جەرلەرگە بارىپ جۇمىس ىستەگەن ادام سانى 102گە جەتتى. بيىل اقتام قىستاعىنان 1 - توپتا ىشكى جەرلەرگە بارىپ 57 تۇرعىن جۇمىس ىستەدى، ولاردىڭ بارلىعى قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنە ىرىقتىلىقپەن بارىپ تىزىمدەلگەن.

  گۇلنۇر تىلشىگە بىلاي دەدى: ”ءبىز اۋلا شارۋاشىلىعى مەن ەڭبەككۇشتەردى سىرتقا شىعارۋدى ۇزدىكسىز دامىتۋ ارقىلى بۇقارانىڭ كىرىسىن ارتتىرۋ ارناسىن كەڭەيتىپ، تۇتاس قىستاق تۇرعىندارىن باستاپ دوڭگەلەك داۋلەتكە ۇمتىلامىز“.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • وڭتۇستىك شينجياڭنان ەكسپورت ەتىلگەن زاتتار جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزدەرىمەن ”باتىسقا شىعارىلدى“
  • باتىس سولتۇستىك مۇناي الابى: جوعارى ساپالى دامۋدىڭ ەنەرگيا جاۋابىن قۇلشىنا جازۋدا
  • كورلانىڭ ەرىكتى قىزمەت وتەۋى وركەنيەت ماركاسىنا اينالدى